Nitartha Digital Library
Tibetan
སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར་པོད་གོ་བཞི་པ།


  collapse section
བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ།
   
   
  expand section


 
no previousབཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ།no next

བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ།

གླེང་གཞི།


DTG094_Page_0002
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྷ་ག་ཝ་ཏྱཱ་མ་ནཱ་ཡཱ་ནུ་སཱ་རི་ཎི་ནཱ་མ་བྱཱ་ཁྱཱམ། བོད་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ལ་ཀུན་རྟོག་དང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སྤང་བྱས་ཏེ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་སྨྲ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་ཉེ་བར་བཟློག་པའི་དབང་གིས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིས། །བདུད་སྡང་བ་ཡི་མཆོག་གི་ཡུམ་དེ་ལ་འདིར་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་འདུད། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ། །བརྒྱད་སྟོང་པ་འདི་བདག་གིས་ནི། །སྔོན་གྱི་མན་ངག་རྗེས་འབྲངས་ནས། །འདི་ཡི་རྣམ་བཤད་བརྩམ་པར་བྱ། །ཐུབ་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཡུམ་འདི་མགོན་པོ་བྱམས་པ་ལས། །འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པ་ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱས་འདིར། །དོན་ནི་གང་ཞིག་ཐོབ་གྱུར་དེ་ནི་བདག་གིས་སྦྱར། །ཐལ་སྦྱར་གསོལ་འདེབས་དོན་དུ་བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། །གྲོགས་ངན་བོར་ལ་ལམ་ངན་རྣམས་ལ་རྒྱལ་པོའི་ལམ་དུ་འཁྲུལ་པ་མི་བྱེད་


DTG094_Page_0003
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར། བདག་གིས་གོམ་གཞག་རྗེས་སུ་གོམ་པ་རྣམ་པར་བཀོད་ནས་ལམ་བཟང་དག་ལ་བུ་ཁྱེད་ཤོག །གང་དང་གང་དུ་ཡང་ནི་རིང་ནས་འབྱུང་བ་བདག་གིས་གང་དུ་དཀའ་བས་ངོ་མཚར་བ། །དམ་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ཞབས་ཀྱི་དགོད་པ་འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བླང༌། །བསྐལ་བ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་བསྲུང་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དྲིས་པ་དང༌། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ་འདི་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་ཁས་འཆེས་སོར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་བཤད་དོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྔོམ་བརྗོད་འདི་རང་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་རིམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ནས་འདུས་པའི་གདུལ་བྱའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ལྷག་པར་མོས་པ་དང༌། ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་པས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་


DTG094_Page_0004
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གཅིག་ལ་ཉེ་བར་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གང་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྡུད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་བཤད་པར་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་སྡུད་པར་རུང་བ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཆོས་སྟོན་པའི་གོ་རིམས་གཞན་བཟུང་ནས། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣ་བའི་ལམ་དུ་འོངས་པའི་རིམ་པ་སོ་སོར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པའི་མཐར་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་འདི་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ངག་གིས་གཞན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང༌། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱ་རྣམས་རང་རང་གི་སྐད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་གིས་བྱུང་བས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་མཐར་བསྟན་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སླར་མདོ་སྡེ་འགའ་ཞིག་ལས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་སྟོན་པ་བཤད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་རུང་བའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་དུས་ངེས་པ་མ་མཛད་ཅེ་ན། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟླ་བ་འདི་འམ་ཞག་འདི་ལ་བསྟན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ལ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགོས་པ་མེད་པ་ནི་བཤད་པར་མི་རིགས་སོ། །གནས་བསྟན་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་རྟེན་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་བཙལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚོགས་བསགས་པའི་དོན་དུ་སྟེ། རྩོད་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་


DTG094_Page_0005
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡང་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་པར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་འདི་དང་ཡུལ་གཞན་ལ་བདག་ཅག་གི་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱིས་འཇིག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་མ་མཛད་དོ། །ཡང་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ལན་མང་དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བཞུགས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བཤད་པར་བཞེད་ནས་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་པར་སྦྱར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པའམ། ཡང་ན་འདི་ལ་ལེགས་པ་མངའ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་དང་རྒྱུས་བྱེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང༌། །དཔལ་དང་གྲགས་དག་ཡེ་ཤེས་དང༌། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྡན་པ། །དྲུག་པོ་འདི་ལ་བཅོམ་ཞེས་ཐོས། །དེའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ནི་གཞན་དབང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚང་བས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཟུགས་ཚང་བ་སྟེ། གོང་ན་མེད་པའི་མཚན་རྣམས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་སྐུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ཚང་བ་སྟེ། ཕྱོགས་དང་མཚམས་སུ་སྒྲས་རྣམ་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་གིས་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དཔལ་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚང་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཚང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པ་དང༌།


DTG094_Page_0006
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཚང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྟག་ཏུ་མཛད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞུགས་སོ། །གང་དུ་ཞེ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ག་དྷཱ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྔོན་རོལ་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པ་དང་དྲང་སྲོང་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་དང་བྲམ་ཟེ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་དང་ར་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ལས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ར་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཕྱུགས་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རྭ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བཙུགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དུས་དེའི་ཚེ་ནོར་གྱི་དོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་རྒྱལ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་པ་དེ་ཚད་མར་བྱའོ་ཞེས་རྩོད་པ་ལས་གཉི་ག་ཡང་དེར་སོང་བར་གྱུར་པ་དང༌། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་དམོད་པའི་མེས་ཐལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ནོར་གྱི་དོག་པ་དེ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡིགས་པར་བྱས་ནས། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ། སྡིག་པ་དེས་ཡང་སེང་གེའི་ཁྲི་ལས་ལྟུང་བར་ས་གཞི་ཡང་གས་ནས་དེར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ལ་ས་གཞི་ལ་གཙང་གཏོར་བྱས་ཏེ། བུ་ལོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་དེའི་བུ་རྒྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོང་སྟེ་ས་སྦྱོངས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང༌། རྒྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ལྷ་མོས་གསུངས་པ། གང་གཱ་བརྒལ་ནས་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་བ་ན་རི་བོ་ལྔ་ཡོད་དེ་དབུས་ན་མཚོ་ཡོད་པ་དེར་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིག་པར་བྱ་སྟེ། དེར་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱལ་བའི་ཤིང་རྟས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་བཙུགས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེར་ནི་མི་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དོར་ནས། ཐམས་ཅད་


DTG094_Page_0007
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འཇིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་ལྕགས་རིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ཁྱིམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེང་ཕྱིན་ཆད་མ་བཤིག་པས་དེས་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་པོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དེ་ལ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ཊ་སྟེ། ཏི་སྨ་སྦྱར་བས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལ་ཊའོ། །ཐུན་མོང་དུ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་དང༌། ཆོས་སྟོན་པས་བཞུགས་པ་དང༌། མཉམ་པར་གཞག་པས་བཞུགས་པ་དང༌། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོ་སྟེ། ངག་གི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་གང་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་དེ་གཉི་ག་གསུམ་པའོ། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟིགས་པ་དང༌། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་དེ་གཉི་ག་ནི་བཞི་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཡང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་བཞུགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཕན་འདོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སྨོས་སོ། །ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྟོན་པ་འདི་ལ་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་ལྷགས་པ་ཉིད་མཚོན་པའི་དོན་དུ་ཡང་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གྲངས་ཀྱི་ཆེ་བ་དང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་དགེ་སློང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་སོ། །རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་


DTG094_Page_0008
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །འགའ་ཞིག་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་དང༌། གཞན་རྣམས་ལ་ཚུར་ཤོག་གི་སྒོ་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པས་དང༌། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་སྡེ་པ་བཟང་པོ་དྲུག་ཅུའི་ཚོགས་དང༌། སྟོན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་དང༌། ཕོ་ཉས་མཆོད་སྦྱིན་མ་དང་ལྕི་བའི་ཆོས་ཁས་བླངས་པས་འཕགས་མ་གཽ་ཏཱ་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང༌། ལས་བརྗོད་པ་གསུམ་དང་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་མི་ཕྱེད་པ་ལྔ་བས་དེ་རིང་གི་བར་དུའོ། །ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་དགེ་སློང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟར་དགེ་འདུན་ཞེ་ན། མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ། །བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡི་བདུད་ཀྱིས་ཀྱང༌། །གང་ཕྱིར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས། །དེ་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཞེས་སུ་བརྗོད། །ཐབས་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས་སྤྱིར་བཤད་པ་བྱས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གྲངས་བཤད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་བཅོམ་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཨ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཨེ་ཡིག་ཕྱི་བས་ཧན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཏྲེ་ཀ་གི་རྐྱེན་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་བཅོམ་པ་སྟེ་སླར་ཡང་རྒས་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལས། མཆོད་པ་དང་ཡོན་ལེན་བར་གྱུར་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པར་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཟག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང༌། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང༌། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང༌། ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་འདོད་པ་ལྔ་དང༌། སྲིད་པ་གསུམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེད་པ་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་སོན་པ་དེ་རྣམས་འདི་རྣམས་ལ་ཟག་པས་ན་ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ།


DTG094_Page_0009
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཟད་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཟད་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་ཕུང་པོས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཟད་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཟད་པའོ། །འདིས་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །གང་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་གང་ཞིག་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། གང་ཞིག་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། མིང་དང༌། གཟུགས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། རེག་པ་དང༌། ཚོར་བ་འགག་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲིད་པ་དང་ལེན་པ་དང༌། སྲིད་པ་འགག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། འཆི་བ་འགག་པ་མེད་པས་ན་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །དབང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་དབང་དུ་གྱུར་པའམ་ཡིད་དུ་འོང་བར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དབང་ལ་བཞག་པའམ་དབང་ཐོབ་པས་ན་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབང་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང༌། དབང་པོ་ལ་དབང་བ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་དང༌། ཤེས་རབ་ལ་དབང་བའོ། །དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བས་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །དབང་


DTG094_Page_0010
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པོ་ལ་དབང་བས་སྤྱོད་ལམ་ཉེ་བར་ཞི་བས་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྐྱེས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བས་སེམས་དེས་དབང་དུ་བཞག་པའོ། །ཤེས་རབ་ལ་དབང་བས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཆད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར་དབང་ཐོབ་པའོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྲེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཅང་ཤེས་པ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། ལྕེ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཚ་བ་འབྱུང་བར་དོགས་པ་མེད་པས་ཁྱུ་མཆོག་ཅང་ཤེས་དང༌། འཐབ་མོའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ཅང་ཤེས་དག་གོ །གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་སེང་གེ་ཅང་ཤེས་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཅང་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མདོར་ན་བག་ཚ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བག་ཚ་བ་དང༌། འཇིགས་པས་བག་ཚ་བ་


DTG094_Page_0011
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་བག་ཚ་བ་དང༌། མི་ཤེས་པས་བག་ཚ་བའོ། །བག་ཚ་བ་འདི་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང༌། མི་སྐྲག་པ་ཐོབ་པ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང༌། དབུགས་ཕྱུང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མྱ་ངན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བག་ཚ་བ་མེད་པའོ། །བདག་གིས་སྨད་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་སྨད་པ་དང༌། ངན་འགྲོ་དང་འཚོ་བ་མེད་པ་དང་ཆད་པས་བཅད་པ་དང༌། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། འཆི་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པས་བག་ཚ་བ་རྣམས་མེད་པའོ། །རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་དང་མ་གྲགས་པ་དང༌། བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་བག་ཚ་བ་མེད་པའོ། །རང་གི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་གྱུར་པའི་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པས་བག་ཚ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་རིག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ། ཁ་ཅིག་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ། ཁ་ཅིག་ནི་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་བྱས་པ་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་བྱ་བ་སྟེ་ཅི་ནས་ཀྱང་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཆུང་བས་འཚོ་བ་དང༌། ཆོག་ཤེས་པས་འཚོ་བ་དང༌། སྦྱངས་པའི་ཡན་ལག་གིས་འཚོ་བ་དང༌། ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་པས་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། རང་དགའ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་བྱ་བ་བྱས་


DTG094_Page_0012
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་དང་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁུར་བོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕུང་པོའི་ཁུར་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་དང༌། དམ་བཅས་པའི་ཁུར་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁུར་རྣམས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་འདི་རྣམས་ཀྱི་བོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང༌། སྤོང་བ་དང༌། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་དང༌། ལམ་བསྒོམས་པ་དང༌། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་སོ། །དེ་རྣམས་བོར་བས་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་དང༌། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་གང་ཞིག་ཐོབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁུར་བོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁུར་བོར་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་དོན་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་མ་ཡིན་པ་སྤངས་པ་དང༌། དོན་ཐོབ་པའོ། །གང་ཞིག་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་སྤངས་པའོ། །གང་ཞིག་རིག་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་དོན་ཐོབ་པའོ། །སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིད་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་སྲིད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཏེ་སྲིད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་འཆིང་བའོ། །དེ་བས་ན་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང༌། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྲག་དོག་གི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང༌། སེར་སྣའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཁོང་ཁྲོའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་དང༌། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་


DTG094_Page_0013
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཏུ་སྦྱོར་བ་དང༌། མ་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང༌། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་འདི་རྣམས་ལ་དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཤེས་པས་ན་ཀུན་ཤེས་པ་སྟེ་རྟོགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མོས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཐེག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་དང༌། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བས་དབང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ནི་མཐར་ཐུག་པའོ། །མང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་བར་བྱེད་པ་ལའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་གཞལ་བར་བྱེད་པར་འགྲོ་བས་མཐར་ཐུག་པར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ལ་དཀའ་བའི་སྐྱོན་ནོ། །དམ་པ་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དུ་འདོད་པ་དང་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་མགུ་བར་བྱེད་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡང་བའི་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་འདི་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་སྙམ་ན། མང་བ་ལ་འདིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་བཅོམ་པས་དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པའོ་ཞེས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤང་བྱར་གསུངས་པ། དེ་བས་ན་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ།


DTG094_Page_0014
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་རིགས་པར་ཟློས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཤ་སྟག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་འདི་རྣམས་དང་པོར་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་དེས་གཏན་ཚིགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དང༌། ཇི་སྲིད་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། དེ་འདིར་ཅི་ལྟར་རིགས་གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་འདི་རྣམས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ཁོ་ན་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཕྱིས་ཐོབ་པར་བྱེད་དམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་དང༌། རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་དེ་རྣམས་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་གང་གི་ཚེ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དགེ་སློང་མ་དག །དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་དེ་དགེ་སློང་མ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྒྱས་པ་ལས་གླེང་གཞིར་འདོན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་སྟོན་པ་ལ་གླེང་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་དེར་ཚད་མེད་པའི་


DTG094_Page_0015
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་ཅན་ནི་ས་དང་པོ་ལའོ། །རྩོལ་བ་དང་བཅས་པར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་བདུན་པར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པ་ནི་བརྒྱད་པ་ལའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱོད་པ་ངེས་པ་ཅན་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བཅུ་པ་ལའོ། །དེ་རྣམས་ཡང་ཆད་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་རྣམས་སོ། །སླར་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་གླེང་གཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་གླིང་གཞི་སྟེ། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཇི་སྲིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། ཡན་ལག་དང་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལས་འོད་ཟེར་རྣམས་ངེས་པར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང༌། ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་སྣང་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་འདི་འཁོར་དགུག་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་གཅིག་ན་གླེང་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཁོར་འདུས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟན་པར་མཛད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་གདུལ་བྱ་རྣམ་པ་མང་པོ་འདུས་པ་རྣམས་ནི་མའོ། །སྨོས་པས་གོ་བ་དང༌། རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་དང༌། ཚིག་ལ་འཆེལ་པས་གོ་བའོ། །དེ་ལ། གསུང་གཅིག་ཏུ་ནི་གསུངས་མོད་ཀྱང༌། །དུ་མ་ཉིད་དུ་གོ་འགྱུར་ཏེ། །བདག་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཞེས། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ཐོས་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་རྣམས་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཕགས་མ་ཆེ་


DTG094_Page_0016
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའོ། །གང་ཡང་ཚིག་ལ་འཆེལ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཐོས་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གླེང་གཞི་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་འཁོར་འདུས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ལའོ། །བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་སྟོན་པས་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་རྣམས་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོན་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡང་ཐོས་པ་དང་ཤིས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ནི་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་སྟོན་པ་འདི་ནི་བསྡུས་པ་ཞེས་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྟོན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ལ་སྡུད་པ་པོས་ཐོས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་སོ་སོར་འཛིན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྙེད་པ་རྣམས་སུ་སྡུད་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འདིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ལུགས་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དུས་གཅིག་ལ་གསུམ་པོའི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བགྱི། གང་ཞིག་ཚིག་ལ་འཆེལ་བའི་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བརྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུ་འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་སྟོན་པ་ལ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་སོ། །རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོའི་སེམས་ཅན་བར་མ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ཕྱིས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཡང་དོན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་སྐྱེས་པས་འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་གསུངས་པ་ཞེས་འདི་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུས་པ་དང་བར་མ་དང་རྒྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་ལ་དོན་འགའ་ཞིག་གཅིག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་ལུང་བསྟན་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་མེ་ཏོག་རྣམ་པར་བཀྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཐ་


DTG094_Page_0017
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དད་པས་ཐ་དད་པའི་བསྟན་པ་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་སྟོན་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་སྟོན་པ་ཉིད་ལ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱས་པ་དང་ལུང་བསྟན་པ་དང་ཡང་ཐོབ་པོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཞན་དང་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་དུས་གཞན་ལ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཡང་ལུང་བསྟན་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་ཚིག་ལ་འཆེལ་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འབུམ་པ་དུས་གཅིག་ན་བསྟན་པ་དང༌། བར་མ་ལ་དགའ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཕྱིས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་དེའི་ཚེ་འབུམ་གྱི་གླེང་གཞི་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྣམས་ལ་འདུས་པ་འདོན་པ་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡང་འདོན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡང་འབུམ་སྟོན་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཡང་འབུམ་སྟོན་པ་ལ་གང་དག་སྔོན་རོལ་དུ་འོངས་པ་དེ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཞན་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་འོང་བར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་གང་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་གིས་དངོས་པོ་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་འདི་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་དྲི་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ལན་གྱི་ངག་རྣམས་ལ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ན་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་པ་ལ་ཇི་སྲིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྤྱོད་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་འབྱུང་བ་གྱུར་ཅིག །གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ནི་མགུ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སླར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། སྔོན་གྱི་སྟོན་པ་ཉིད་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྣམས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་གང་ཞིག་ཡང་ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་


DTG094_Page_0018
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འདི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤོབས་པས་སམ། འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་ཞིང་གླགས་ལྟ་བར་འདོད་པའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་གཅིག་ན་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ནི་སླར་སྟོན་པར་མི་མཛད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྔར་གང་རྣམས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དེ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་སྡུད་པའི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཛད་ཅིང་མཛད་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཅུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་བསྟན་པ་ཡང་བསྟན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཚེ་ངེས་པའི་ཚིག་གཞན་མ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་གཞན་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་གདུལ་བྱ་དེ་རྣམས་སྔར་ཐོས་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་གཞན་དང་འདྲ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། འདི་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྣམས་ལ་ཡང་གང་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ནི་གང་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཕལ་ཆེར་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དུས་གཞན་ལ་སླར་ཡང་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྟོན་པར་བཞེད་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པའི་ཚིག་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གོ་རིམས་གཞན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྔར་ཐོས་པ་དང་ལྡན་བས་རྣམ་པར་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སུམ་བརྒྱ་པའམ་བདུན་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་གླེང་གཞི་གཅིག་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཞེས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་པར་ཉེ་


DTG094_Page_0019
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བར་དམིགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བཤད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་དུ་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོས་པ་ཇི་ལྟར་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཉམ་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གླེང་གཞི་རྣ་མ་ལ་གང་ཞིག་འདི་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལ་མཉམ་པ་ཡང་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྡུས་པའི་དབང་གིས་གླེང་གཞི་ཡང་བསྡུས་པར་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་ཞིག་སླར་འདིར་གསུངས་པ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གླེང་གཞི་ལས་ཇི་ལྟར་གཞན་ཡིན་སྙམ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལ་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡང་དག་པར་བསྐུས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོར་འདུས་པར་བཤད་ནི་གླེང་གཞི་ལ་འདུས་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་མང་བའི་གྲངས་ཀྱི་འདུས་པ་བཤད་པ་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཙམ་པོ་འདུས་པ་རྣམས་ལ་གཞན་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འདུས་པ་ལ་དགའ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །འོན་ཏེ་སྟོན་པ་འདི་གལ་ཏེ་གཅིག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་རྟག་ཏུ་ངུ་དང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་གཏམ་དེ་ཉིད་འདོན་པ་མ་ཡིན། རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་དེ་ཉིད་ལ་སྔར་གྱི་སྦྱོར་བའི་གཏམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཇི་ལྟར་དད་པར་བྱ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་ཇི་ལྟར་དད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་གྱི་གཏམ་ཉིད་སྤྲོ་བར་མི་མཛད་སྙམ་ན། གང་ཞིག་བསྡུས་པ་


DTG094_Page_0020
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་དགའ་བ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཉིད་གཙོར་བྱས་པ་འདིར་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱོན་གྱི་གཏམ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་སྡུད་པ་པོའི་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏེ་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་སྔོན་གྱི་གཏམ་འདོན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་ཡང་འོངས་ནས་འདོན་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་ནི་གཏམ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སླར་མི་འདོན་ནོ། །གསོན་མི་ཟ་བར་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་ཕག་བརྒྱ་པ་རྫོགས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་།བྱམས་པ་པ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང༌། ཇི་སྲིད་ལྷ་དང་མི་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རྔས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་རྫོགས་པའི་དག་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗོད་བྱེད་གཉིས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་རྫོགས་སོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །བསྡུས་པ་བཤད་པ་ལས་སྔོན་གྱི་གཏམ་བླངས་ནས་ཀློག་པར་བྱ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་དགོངས་པའོ། །གང་ཡང་བཟང་པོའི་ཞུས་གཏུགས་བྱས་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་རྫོགས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྡུད་པ་པོའི་དག་ནི་མ་བྲིས་པ་ལ་དགོངས་པ་མ་གཏོགས་པ་དེ་བས་ན་རང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མང་བ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་རང་གིས་བཞག་པ་དང་བཟློག་པ་དང་འདོན་པ་ལ་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་འདོན་པའི་སྣང་བ་ལ་ངེས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ཅི་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་བཞག་པར་བྱས་ནས་སྤྱིར་སེམས་ཅད་དེ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གང་ཟག་ཅེས་བརྗོད་པ་སྤྱིར་གསུངས་པ་ལ་ཁྱད་པར་བཤད་པའི་དོན་དུ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་མ་ཟད་པ་གཉིས་ཏེ་བཤད་


DTG094_Page_0021
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་བསྐོར་བའི་བདུད་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆར་རྣམ་པར་འབེབས་པ་ལ་བྱམས་པ་སྟོང་གིས་རྒྱལ་བར་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མ་ལ་ཞུས་པ་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་འཇུག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་པ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་བརྙས་པ་སྤངས་པའི་དོན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གདུལ་བ་ལས་རྒན་པོའི་མིང་ནི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཡང་འདུལ་པ་ལས་ངེས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་རྒན་པ་ལ་བཙུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་གཞག་ནས་འདིའི་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གཟོད་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ལས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དང༌། འཕགས་པ་ཤཱ་རའི་བུ་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་རྒན་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་ད་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དུས་རིང་པོ་ནི་རྒན་པོ་ལ་བཙུན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་གླེང་གཞི་སྔར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །

བསྡུས་དོན།


DTG094_Page_0021
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུའོ། །བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྡུད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ཉིད་དང༌། གླེང་གཞི་དང་གནས་སྐབས་དང༌། ཉེ་བར་བསྡུ་བ་དང༌། མདོའི་ལུས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གླེང་གཞི་སྟེ། ཡུལ་འགའ་ཞིག་དུ་སྟོན་པ་དང་ཉན་པ་པོ་འདུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་


DTG094_Page_0022
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བརྩམས་ཏེ་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་སྐབས་སོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་སྟེ། ལྷག་མ་གཞན་ནི་མདོའི་ལུས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མདོའི་ལུས་དེ་ནི་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་གོ །དེ་བས་ན་སྡུད་པ་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་བསྲེ་བར་བྱས་སམ། ཅི་ཞེ་ན། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གང་ཞིག་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྡུད་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་རོལ་པ་གཉི་ག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་སྟེ། དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འདིར་གཅིག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྡུད་པར་བྱས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མི་མཁྱེན་པ་དང་མི་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཇི་སྲིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལ་ཞིག་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་མཛད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨྲ་བ་དང་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་བྱས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་དག་ལ་བྱས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་དག་ལ་ཆོས་སྡུད་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ༌། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱེད་དག་ལ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ཞེས་


DTG094_Page_0023
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པ་བྱེད་པ་བསྡུ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འདི་བསམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་གླེང་གཞིའི་ཚིག་འདི་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དད་ལྡན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །སྟོན་པ་འཁོར་དང་དབང་པོ་དང༌། རང་ཉིད་ཚད་མར་རབ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །ཡུལ་དང་དུས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །སྡུད་པ་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་དུ། །དུས་དང་ཡུལ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན། །དབང་བཅས་བརྗོད་ཅིང་སྨྲ་བ་པོ། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་ཡང་རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇུག་པ་ཅན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྔམ་བྱང་བ་དེ་རྣམས་འདི་ལ་བདག་པོར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱ་བ་བྱས། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མགོན་བྱས་པ། །འདི་ནི་ཉན་པའི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་འདི་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་འདུས་པ་འདི་ཆེན་པོ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མར་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིར་ནི་བསྟན་པར་མཛད་པ་གྲོལ་ནས་གྲོལ་བའི་འཁོར། དེའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་ངེས་པར་ཕ་རོལ་མེད་པའི་འཁོར་བའི་དགོན་པ་ལས་རྒལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་སམ། ཐབས་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པར་གྱུར་པ་ཡང༌། འདི་སྐད་དུ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་ཐོག་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ངག་ཉེ་བར་ཐོས་ནས། གང་རྣམས་སྔར་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་


DTG094_Page_0024
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དཔའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚོལ་བ་དང༌། གང་ཞིག་ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཐོས་ནས་འདོད་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་བསྟན་པ་ལ་གནས་སྐབས་སུ་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་མང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འོངས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཡང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གླེང་གཞི་རྣམས་ལས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད། བདག་གི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དེར་འདུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་ཁོ་ན་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས། འཇིག་རྟེན་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་སུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་སེམས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་མཛད་ནས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་འོན་ཀྱང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བཀའ་སྩལ་པར་གྱུར་པ་དེའི་སྟོན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་མཛད་དེ་སྡུད་པ་པོ་ནི་རིམ་པ་དེའི་སྡུད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པའི་རྔོམ་བརྗོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བའི་རིམ་པ་གཅིག་བཟུང་ནས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ལས་བརྩམས་ནས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་གནང་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་སྟོན་པ་ལ་མཆོག་གི་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་


DTG094_Page_0025
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཉིད་ལ་བཀའ་སྩལ་སྙམ་ན། གནས་སྐབས་སུ་བྱས་པ་འདི་ནི་ཉེ་བར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང༌། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ལ་སྒོ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་གནས་སྐབས་བྱེད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ནི་ཟབ་མོ་སྟེ། བདག་ཅག་ལ་འོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་འཁོར་རྣམས་མགུ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ལས་བརྩམས་ནས་གནས་སྐབས་བྱས་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་གནས་སྐབས་སུ་བྱས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གང་དུ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་དང་འཁོར་གཞན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སོ་སོར་ཐོས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་བ་བྱས་པ་དོན་ཆེ་བའི་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་གནས་སྐབས་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བརྩམས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་ཁྲིའི་གཟུང་འགྲེལ་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་ཡིན་ཏེ་བྱ་བ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་འདི་ལ་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་གནས་སྐབས་སུ་བྱ་བ་ནི་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེར་ནི་བདུན་པ་འདི་ཡོད་པ་ལ་སྟེ།


DTG094_Page_0026
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གནས་པ་དེ་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་རྟེན་ལ་སྟེ་དགེ་འདུན་དེའི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མིང་གིས་སོ་སོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་ཤཱ་ཎྜི་ལཱ་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅིག་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ། གནས་བརྟན་གྱི་ཚིག་ནི་མཆོད་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལ་བསྙེན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་རྣམ་གྲངས་བཅུས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་སྒོ་དང་བར་མའི་སྒོ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་མགོ་སྨོས་པ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་དང་ཚིག་ལ་འཆེལ་བའི་གདུལ་བྱ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་སྒོ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ངེས་པར་སྦྱར་ཏེ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ན་གོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བར་མ་ལ་གནས་སྐབས་བྱས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གང་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་གནས་


DTG094_Page_0027
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བརྟན་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་གང་ཅི་སྨྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །འདི་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གདམས་པ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གནས་ན་དེ་ཉིད་འདིའི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བཤད་པའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པས་ཇི་ལྟར་བསླབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བསྟན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་བཤད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གང་ལགས་པ་འདི་ཉིད་བདག་གིས་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བའི་གཞིའི་དོན་དང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་གནས་པ་འདིས་གནས་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་དང་པོ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་དྲི་བ་རྣམས་རྣམ་པར་བརྩམས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་བརྟན་གཉིས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་འདིའི་ཚིག་གི་དོན་དང་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རིམ་པ་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་


DTG094_Page_0028
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཕྱིན་པའི་བར་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ལ། བར་མ་ལ་བསྟན་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཟུང་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གོ་རིམས་ནི་གོང་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་ནི་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་བསྟན་པ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་གོ །དེ་ནས་ཕྱིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་དང༌། དེ་ནས་འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང༌། དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་དང༌། དེ་ནས་བརྒྱ་བྱིན་དང༌། དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་དང༌། དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཉིད་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་རྟག་ཏུ་ངུ་དང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སླར་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་ཡོངས་སུ་གཏོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མདོའི་རིམ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི་སླར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་མདོའི་རིམ་པའི་བཤད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་དང་དེའི་ཚིག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་དེ། རྟེན་དང་དབང་དུ་བྱ་བ་དང༌། ལས་དང་སྒོམ་པ་ལྷན་ཅིག་པའི། །རབ་དབྱེ་རྟགས་དང་ལྟུང་བ་དང༌། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པ་ལ་དབང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་བསྟན་པ་འདི་


DTG094_Page_0029
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའོ། །ལས་ཀྱི་བྱ་བ་སྟེ་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྟར་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅུའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གང་ཞིག་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་ཞིག་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་འདི་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་གང་ཞིག་འདི་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་འགག་པ་མ་ཡིན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །མིང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་ཞིག་གཉེན་པོར་མིང་ནི་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བར་མིང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མིང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དེ་དོན་ཇི་ལྟ་བར་ཞེས་བྱ་བས་གསུངས་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་


DTG094_Page_0030
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དང་མདོ་དང་སྦྱར་བ་ནི་འོག་ཏུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟགས་ནི་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟུང་བ་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་འདི་རྣམས་ཀྱང་མདོ་ལས་གོ་རིམས་སུ་བཤད་ནས་ཟློས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་དོན་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། །སླར་ནི་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་པ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང༌། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་པར་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམ་བརྒྱད། །ཅེས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་འདི་གཞན་དག་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་མི་བྱེད་སྙམ་ན། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་གྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གསུམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གཞུང་གི་ཚོགས་ལ་འདིར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལྔ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་གཞུང་གི་ཚོགས་རྣམས་མདོ་འདི་ལ་སྣང་བ་སྡེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ངག་རྣམས་


DTG094_Page_0031
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དང་པོར་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་གདམས་ངག་བརྒྱད་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་གི་ཚོགས་དེ་ཙམ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེའི་འགྲེལ་པ་ལས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་གདམས་ངག་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གདམས་ངག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གདམས་ངག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་ལ། རབ་འབྱོར་འདུས་བྱས་ལས་ཐ་དད་པའི་འདུས་མ་བྱས་ནི་བསྟན་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་དེ་ཡང་ཕྱི་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་མང་པོ་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་རྣམས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སོ་སོར་མདོ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཇི་ལྟར་དེའི་བཤད་པ་དང་མི་འགལ་བར། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་བླངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གྱི་སྒྲས་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་འདིར་གདམས་ངག་རྣམ་པ་བཅུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་ལྟར་ན་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཡང་བརྗོད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་དེར་ཡང་བརྡས་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། བརྡ་ཡང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་


DTG094_Page_0032
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་མངོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་མདོ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་དེར་ཡང་གནས་གཅིག་ལ་གདམས་ངག་རྣམ་པ་བཅུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་བསྟན་པ་ལས་སྔ་རོལ་དུ་བརྡ་མཛད་པ་སྟེ། གང་གིས་གདུལ་བྱ་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལས་སྒྲའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཅག་ཁོ་ནས་ད་ལྟར་ནི་བརྡ་བྱའོ། །དེ་ལ་བཀའི་དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་བདེ་ལེགས་ཇི་ལྟར་སྨྲ། འོ་ན་བསྡུས་པའི་བཤད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། རྟེན་ལ་སོགས་པའི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །གང་ཞིག་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་མི་ཟད་རྣམས་ཀྱིས་འདིར། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཞར་ལས་བྱུང་བའི་དོན་དེ་ཉིད། །གཙོ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཉིད། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་སྟོང་པ་འདི་ནི། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་དོན་གྱིས་ཉུང་མིན། །ཡུམ་ནི་བསྡུས་པ་འདིར་འདོད་དེ། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །

ཚིག་དོན།

དང་པོ། བསྡུས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ།


DTG094_Page_0032
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ད་ནི་བསྡུས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དུའོ། །ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཤོད་ཅིག་པའོ། །གང་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དྲུག་པ་ལ་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ནི་བཞི་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་


DTG094_Page_0033
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་དང་པོར་འཇུག་པའི་སེམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སེམས་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཀྱེ་མ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་གནས་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་གིས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་གསུམ་ལས་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་དང༌། དག་པ་དང་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ལ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་མིང་ཐམས་ཅད་པ་དང་མིང་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དག་པ་དང་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་གཅིག་ཏུ་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་


DTG094_Page_0034
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་རིགས་སོ། །རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པའོ། །ལྷག་པར་མོས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་རྟེན་ནོ། །རྟེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། །སྨོན་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་དུས་སོ། །དུས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཚོགས་སོ། །ཚོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། །ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །འབྲས་བུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་དང་ལྡན་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་དབང་དུ་མཛད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སོན་དམ་པར་སྨོན་ལམ་དང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་འཁོར་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཤེས་བྱ་སྟེ། དགུ་པོ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལས་དེའི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མེ་ལོང་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང༌། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུས་བཏགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཉིད་བསྙེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མཐར་ཐུག་པའི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཉིད་བསྙེན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་མངོན་པར་འཕེལ་བ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་ལམ་གྱི་ཡང་དག་པར་


DTG094_Page_0035
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བསྡུས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོག་གི་དོན་དུ་མཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས། ས་དང་ས་ལ་རྟེན་གྱི་དག་པ་མཆོག་དང་མཆོག་གི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དང་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞེན་པ་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཡང་འདི་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ལ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་ལ་ལ་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཚུལ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ལ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྤངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་བརྩམས་ནས་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །


DTG094_Page_0036
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སོན་པའི་དོན་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་རྟེན་གྱི་བདུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་སོང་བའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསླབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་བསླབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་ངེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཚུལ་འདིས་དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་དང༌། གང་དུ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་གང་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འདི་གསུམ་ངེས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་དེའི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འདིར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲའི་སྒྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ལ་ནི་ཉེ་བའི་ཚིག་ལ་མི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཧེ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་འམ་དངོས་པོ་ལ་སྟེ་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་བའི་དོན་ལ་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་གཞལ་བར་


DTG094_Page_0037
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱེད་པས་ན་པཱ་ར་མི་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་ལ་སྟེ་དེའི་ཕ་རོལ་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པས་ན་པཱ་ར་མི་ཞེས་བྱའོ། །ཌུ་མི་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གཞག་པ་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་གཞལ་བར་བྱེད་པས་ན་པཱ་ར་མི་ཞེས་བྱའོ། །ཌུ་མ་སྫོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ་ལ་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་ལ་མཛྫ་ཏི་དག་པར་བྱེད་པས་ན་པཱ་ར་མི་ཞེས་བྱའོ། །མ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅིང་བ་ལ་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་མརྡཱ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་པཱ་ར་མི་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བའི་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གི་ཚེ་སླར་ཡང་དངོས་པོ་ལ་རྐྱེན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་ནི་པཱ་ར་མི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །པཱ་ར་མི་ཉིད་ནི་པཱ་ར་མི་ཏ་སྟེ་དེ་བ་ཏ་བཞིན་དུའོ། །རང་གི་དོན་ལ་ནི་ཏ་ལའོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་པཱ་ར་མི་ཏ་སྟེ་གྲཱ་མ་ཏ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུའོ། །ཚོགས་ལ་ནི་ཏ་ལའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་འདོན་པ་སྟེ་འདོན་པ་ཙམ་ལ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཅིག་གོ །ཇི་ལྟར་སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་གཡོ་སྒྱུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅད་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ། །

གཉིས་པ། བར་མ་བསྟན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞིར་བྱས་པ།


DTG094_Page_0037
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ད་ནི་བར་མ་བསྟན་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞིར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ་འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ལ་བསྐུལ་བར་བྱས་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། སྟོན་པ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ལ་དོགས་པར་གྱུར་ན་དེ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཏེ་དེ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤོབས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་དོགས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། ཉན་


DTG094_Page_0038
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐོས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་གསུངས་པར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཤཱ་རིའི་བུའི་མ་ནི་མིང་གིས་ཤཱ་རིའི་སྟེ་རིགས་ཀྱིས་ནི་ཤ་ར་དྭ་ཏི་ལ་དེ་བས་ན་འདིའི་མིང་གཉིས་ཏེ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བས་སོ། །རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ལ་རག་ལུས་པས་གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྤོབས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའོ། །དེའི་བསྐྱེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་འཇུག་པའོ། །རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤོབས་པའི་སྟོབས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ་དེར་སྔ་རོལ་དུ་ཀུན་ལ་བརྟགས་ནས་སྟོབས་དེ་ཕྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ནི་རབ་ཏུ་སད་པའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་པ་ར་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཉིད་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བསལ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་འདི་ཡིན་ཏེ་བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སེམས་ལ་གནས་པ་སྟེ། གསལ་བར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །དེ་ཤེས་ནས་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ངག་གིས་མ་ཡིན་རྟགས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལན་ནོ། །ཐོས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་ནི་དྲུག་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བསྡུས་པ་དང་བར་མ་དང་རྒྱས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །གཞན་གསུམ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་གཞན་


DTG094_Page_0039
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་གཉི་གའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་གནས་སྐབས་ལས་འོངས་པས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་སྨྲས་པ་མདོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་བར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དངོས་པོ་གང་ཅི་སྨྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མདོ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བའོ། སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲར་འཇུག་པའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་སྨྲ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཅུང་ཟད་དངོས་པོ་རྗོད་པ་སྟེ་བཤད་པར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བྱིན་རླབས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་རང་དགའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྨྲ་བར་འདོད་པས་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་སྨྲ་བ་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའོ། །སློབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའོ། །འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའོ། །ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་དེའི་དྲན་པའི་ས་བོན་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ལས་འཛིན་པ་ཞེས་མི་འབྱུང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་འདྲ་བའི་ཟག་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་


DTG094_Page_0040
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནི་རང་གི་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པས་སོ། །འདིར་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཚིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་གསུངས་སོ། །མི་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཡང་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་གཟིགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མཆོག་ཏུ་ཚད་མ་སྟེ། གང་གིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འདི་ཙམ་ཡང་སློབ་མ་རྣམས་ལ་དེས་རྟག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་རང་ཉིད་དམ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་མཛད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་གི་བསྟན་པ་ལ་བྲལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤང་པར་བྱས་སོ། །ད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བཤད་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངག་དང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རིས་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གཅིག་གི་ཚིག་གིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་བླ་དགས་ནི་མིང་ངོ༌། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལའོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་གི་ཡང་ཚིག་བླ་དགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བའི་


DTG094_Page_0041
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཆོས་དེ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་དེ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནི་ཆོས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དང་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ལ་རུང་བ་ཉིད་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བརྡའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་འདི་ནི་འདིའི་མིང་ཅན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཆོས་སྐྱེ་བའི་དུས་ཉིད་ལ་མིང་ཡང་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གཞན་བརྡ་བཟུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་འདིའི་མིང་ཅན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མིང་ནི་ཆོས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འགགས་པས་འགག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འགགས་ཀྱང་དེའི་མིང་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དེ་འཇིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་ན་འོན་ཀྱང་འདི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་མི་འཛིན་པས་བདག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་རྟོག་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ། ཇི་ལྟར་ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལྟར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་


DTG094_Page_0042
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་དེ་མི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་སེམས་ཅན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དོ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་པའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་འགྱུར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པས་དེ་དང་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡང་གཞན་དབང་རྣམས་ལ་མི་བདེན་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་ལ་བལྟས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ནི་གཞན་ལ་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མཐོང་ན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡང་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་སྔར་དངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆུ་ཕྱིས་ཤིན་ཏུ་དངས་པ་ལ་ཆུ་དེ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་ཡང་སྔར་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་དྲི་


DTG094_Page_0043
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མར་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་ཕྱིས་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནམ་མཁའ་དེ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔར་མ་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་ལ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཞི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་བགྱི་བའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཟས་གཙང་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉི་ག་ཡང་མ་མཐོང་ན་ཇི་ཞིག་འཐད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ། བདག་གིས་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དེ་ལའོ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ནི་མ་འཚལ་ཏེ་བི་དལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པའི་དོན་ལའོ། །རྙེད་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་གི་ངོ་བོས་མ་དམིགས་ཏེ་དེ་བརྫུན་པ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་


DTG094_Page_0044
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་ལ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མ་འཚལ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་ལས་སྔ་རོལ་དུ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་མི་ཐོབ་ཅིང༌། ཅའ་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མ་དམིགས་པས་སོ། །དཔྱད་པ་ལ་ཡོད་པ་ན་མི་རྟོག་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིན་དུ་འཐད་པ་རྣམས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རིགས་པས་མཐོང་བ་ལ་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་གདམས་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་རྟོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དོར་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་གོ །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདམས་པ་མེད་པ་ཞེས་ཤེས་ནས་གལ་ཏེ་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བཟུང་བར་བྱས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གདམས་ངག་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་སྲིད་པའི་ཀུན་གལ་ཏེ་བསྟན་པར་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་ཤེས་པ་ནི་སྒོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་བསྒོམས་པས་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ངན་སོང་དང་ངན་འགྲོ་དང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་


DTG094_Page_0045
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཞེས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདམས་ངག་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་རྫོགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་བསྟན་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བདག་གིས་བསྟན་ཞེས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་དགོངས་པའོ། །ད་ནི་གདམས་ངག་འདིའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འོན་ཀྱང་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཟད་པ་གཞན་གལ་ཏེའི་དོན་ལའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་གདམས་ངག་མེད་པ་ལའོ། །སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་དུས་ལ་ལ་ཊའོ། །སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲས་པའི་དོན་ལའོ། །བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤེས་རབ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་དང་དད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བའོ། །ཤེས་རབ་མངོན་པར་འཕེལ་བས་སེམས་ཀྱི་བསྐུམ་པ་མེད་པའོ། །དད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བས་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཡང་གནས་གསུམ་ལ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཡང་ངོ་མཚར་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །འདི་རྣམས་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཟབ་མོའི་གནས་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པའི་སེམས་བསྐུམ་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་མ་དད་པར་བྱས་པས་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མར་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་བསྐུམ་བ་ནི་འགོད་པ་སྟེ་བར་མའི་གནས་སྐབས་ལ་ཀུན་


DTG094_Page_0046
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཏུ་ཞུམ་པའོ། །ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་བག་ཚ་བའོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་རྟོག་པ་ལ་ཡང་དེར་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ནི་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །སླར་ཡང་གང་དུ་བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཆེན་པོ་ནི་བག་འཁུམས་པ་རྒྱུན་དུ་གནས་པའི་བག་ལ་བུམས་པ་ཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་ནི་བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་བྱས་པ་དང་དད་པ་མེད་པ་དང་ཆུད་དུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་གསུམ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གདམས་ངག་གི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་པས་གསུངས་པ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ཉིད་འདིའི་གདམས་ངག་སྟེ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ་འདི་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་བོ། །འདི་ནི་གདམས་པ་སྟེ་གང་ཞིག་དེ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལྟར་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་འདི་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་འདིའི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨ་ནིའི་རྐྱེན་ནི་ཨོ་ན་ལ་སོགས་པས་འབྱུང་སྟེ། དྷཱ་རི་ནི་བཞིན་དུའོ། །དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། གཉིས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤང་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་དམིགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་


DTG094_Page_0047
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་ལྟ་བ་འདི་རྣམས་ལ་མེད་དེ་ཕན་ཡོན་རྣམ་ལ་གྲུབ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་པ་བཤད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་པ་དེར་གསུངས་སོ། །འདིར་ནི་བསྟན་པ་ལ་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་རློམ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སྤངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཕན་ཡོན་དོན་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཙོ་བོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་ཡང་གི་ཚིག་སྟེ། སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་དོ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་གང་ཞིག་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་ཡང་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ནི་དེའི་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་སོ། །ལན་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་


DTG094_Page_0048
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་མ་མཆིས་པ་སྟེ་ཞེས་བརྫོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་སེམས་ནི་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སླར་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་སེམས་དེ་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་སླར་དེའི་དྲི་མ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མ་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྔ་རོལ་དུ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔར་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་སེམས་གང་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལ་དགོངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་དེའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲི་བར་བྱེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་པ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་


DTG094_Page_0049
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་སྐད་སྨྲ། འོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་གནས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དུས་སུའོ། །གཞན་དུ་ན་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་ཤུགས་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མེད་ཅེས་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དེས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོང་བའམ་དམིགས་པར་ཡང་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྨྲ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་གཉིས་ལ་བསྙེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་སླར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་ལ་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདྲི་ཞེས་གསུངས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བརྒལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་རིགས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ལས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་མེད་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བདག་དེ་ལ་སེམས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་མེད་པ་ཞེས་སྨྲ། འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་སྔ་རོལ་དུ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ད་ནི་དེ་ལ་མེད་པ་ཞེས་སེམས་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་དུ་ཁས་བླངས་ནས་སེམས་མེད་པ་ཞེས་སྨྲ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་མེད་


DTG094_Page_0050
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔར་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལྟར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་མེད་པས་འདིར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ནི་བསྐྱོད་པས་དངས་པ་ཅན་ལ་ནི། །དངས་པ་ཉིད་དེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་བསལ་བས་ཡིན། །རང་སེམས་དག་པ་ལ་ནི་ཆོ་ག་འདི་དེ་བཞིན། །སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་འདོད་པ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་དེ་ནི་གློ་བུར་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱོན་བྱས་པ། །ཆོས་ཉིད་སེམས་ནི་སྤངས་ནས་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་ནི། །འོད་གསལ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་དག་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དང་གློ་བུར་བའི་རྙོག་པས་རྙོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཡང་གློ་བུར་བའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མ་རྟོགས་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང༌། གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་འདིར་སེམས་ནི་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བཤད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསལ་བ་དེ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་འདི་གང་ཡིན་ན། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་རང་གི་རྒྱུད་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡང་བཟློག་པར་བྱས་པའོ། །གང་ཞིག་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་མི་བཟློག་པར་ནུས་


DTG094_Page_0051
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་དེ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ནུས་ཤེ་ན་གང་གི་ཚེ་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་ལ་བརྩེ་བར་གྱུར་པ་ན། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་རྣམས་དགེ་འདུན་དང་ཀུན་དགའ་རབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེར་རྙེད་པར་སླ་བའི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྤངས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྲལ་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སོང་ནས་ཟས་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ནི་ཕྲད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་ལྟ་བ་ལ། །ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་མེད་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོའི་ཤེས་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་བྱམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དག་གོ །གང་ཞིག་ཡང་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེར་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་གསུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་བཤད་པའོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྟུལ་བོ་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པར་མཁྱེན་ནས་ཐོག་མར་དགྲ་བཅོམ་པ་


DTG094_Page_0052
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རུང་བའི་བསམ་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ངེས་པའི་བསམ་བ་ཅན་སོ་སོར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ས་དང་པོར་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ལ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གནས་བརྟན་ཏེ། དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་མི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལ་གནས་བརྟན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྔགས་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ལ་འགའ་ཞིག་ཡང་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བསྔགས་པ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཕན་ཡོན་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཛིན་པར་བྱའོ། །ས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མིང་ཅན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འདས་ནས་ཕྱིར་


DTG094_Page_0053
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕན་པ་ཉིད་བརྟན་པར་བྱེད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒོམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་ཡུལ་ཡང་རུང་བ་ནི་སའོ། །གང་གི་རྟེན་གྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་དེ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བསླབ་པ་སྟེ་སླར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལས་སོ། །གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཟློས་པར་བྱ་བའོ། །བཅང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ལ་གཞག་པར་བྱ་བའོ། །བཀླག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྗེད་པའི་དོན་དུ་གདོན་པར་བྱའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཀུན་ནས་ཟློས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་གཞུང་དང་དོན་དག་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་འཇུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དོན་དུའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དག་གིས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་བྱའོ། །དུས་དང་དངོས་པོ་དང་ལམ་དང་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལས་ཉིད་དེ་འོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ལས་ཀྱིས་ལས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་རྐྱེན་


DTG094_Page_0054
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་ནི་བཅུ་སྟེ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐབས་ནི་རྒྱུ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་རྣོ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱས་པར་རྣམ་པ་མང་བ་སྟེ་དེ་དང་དེར་གསུངས་པའོ། །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱིས་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་འདིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་ངེས་སོ། །འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འདི་ལ་གལ་པ་མེད་དེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལ་སློབ་པ་ནི་གང་ཞིག་ས་བཅུ་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཡམ་ལ་གོམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་སྦྱར་བའི་ལམ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་


DTG094_Page_0055
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཡུལ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ཞེ་ན། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མཐའ་གཉིས་ལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པ་དང༌། གནས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་གདགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དང༌། རིགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དང༌། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་འོག་ཏུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་གནས་གནས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་སྒྲུབ་པ་དྲུག་པོ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། གང་ཞིག་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཞེས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ན་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་འཚལ་ལ་འོན་ཀྱང་མིང་ཙམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི་འདིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པར་བྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་དབང་གིས་ཚད་མ་གསུམ་པོས་མི་དམིགས་པའི་གདམས་ངག་དགྲ་བཅོམ་པའི་གང་ཟག་གདམས་ངག་ཏུ་རུང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བ་སྟེ། གང་ཟག་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ལ་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ངེས་


DTG094_Page_0056
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བརྗོད་པ་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་བརྩམས་ཏེ། མཐའ་གཉིས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་བདག་གི་བློ་ལ་གཅགས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྱོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ངན་པ་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གློ་བ་ལ་གཅགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པས་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དངོས་པོ་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་དོ། །མིང་ཙམ་བཟུང་ནས་འདུ་བ་དང་འགོད་པར་ཇི་ལྟར་བགྱི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་འདུ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ནི་འགོད་པར་བགྱིད་དོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མེད་པར་གྱུར་བའི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་ལྟུང་བའོ། །ཡང་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡང་ཆ་གང་གྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་བསྙོད་འདེབས་པ་ན་སྐུར་པའི་མཐའོ། །གང་གིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར། ཡོད་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བ། །གཅིག་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དེས། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་སྟེ། །སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དེས་ནི། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་


DTG094_Page_0057
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་གི་གཉིས་མེད་ཚུལ་གྱིས་ཡོད། །གཉིས་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །དེས་ན་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱའོ། །སླར་ཡང་མིང་ཙམ་དེ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་ཤིང་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་སྟེ། བཤད་པ་ཡང་གནས་པ་མ་ལགས་ཏེ་ནི་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོས་སོ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ལགས་ཤིང་ནི་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུའོ། །མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལའོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པར་དཀའ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ། །བཤད་པ་དང་ཞེས་


DTG094_Page_0058
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱ་བ་ནི་གཞུང་གིས་སོ། །བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་སོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་ལས་སོ། །བསྟན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀློག་པར་བྱེད་པས་སོ། །སེམས་མི་འགོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་བསལ་བས་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །བསམ་པ་ལྷག་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟེ་དེས་སོ། །མཐའ་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་བསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ངེས་པས་དེའི་དོན་དུ་ཕན་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། གསུངས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་གནས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་ཞིག་ལེགས་པར་གནས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་གནས་པའོ། །འདི་ནི་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ངེས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་ནས། འོག་ཏུ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་གིས་སོ། །མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཐར་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་གནས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་མཐའ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་འཐད་པ་གསུངས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། གང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་གཟུགས་མེད་ལ་གཟུགས་ཉིད་


DTG094_Page_0059
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང༌། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་འདི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་སུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཅན་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་དོན་སྣང་བ་ལ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འདི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན། དེ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་མེད་པ་ཡིན་ན་གང་གིས་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་རིགས་ལ། ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་གཟུགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ཞིག་གསུངས་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་མ་དག་པའི་ཆུ་ནི་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འདམ་ཞེས་བརྗོད་ལ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ནམ་མཁའ་ནི་ཡུལ་ངན་ཞེས་བརྗོད་ལ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སོ་སོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་


DTG094_Page_0060
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སོ་སོར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་ཐ་མི་དད་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བརྗོད་པར་འདོད་ན་བརྒྱ་ལམ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ཡང་དེ་ན་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཁོ་ན་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བའོ། །དེ་ལྟར་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཐབས་མི་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་བ་བཟུང་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལ་མ་ཤེས་ཤིང་བདག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེའམ་བདག་གི་འདི་གཟུགས་ཤེའམ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་ལྟུང་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཤེས་


DTG094_Page_0061
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་མི་བཟུང་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ། གཟུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང༌། མཚན་མ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་མི་འཛིན་པའི་དུས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་དུས་ནི་མཚན་མར་བཟུང་བ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་དུས་ནི་དེ་ལ་ཤེས་པ་དེ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་དུས་ལ། གཟུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་ལྟུང་བའི་རྒྱུད་གང་གིས་ཀྱང་གཟུགས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ། གཟུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིར་ནི་ཡོངས་སུ་མི་


DTG094_Page_0062
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་སྔར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་ཕྱིས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་སྟོང་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་གང་ལས་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཆོས་བརྗོད་པ་མིང་ཙམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་གང་ལ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །ཡངས་པ་ནི་ཡངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མདུན་དུ་བགྱིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པར་ངེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཚན་མར་བཟུང་བ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མས་རྣམ་པར་བྲལ་བར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་སོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མཚན་མའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཉིད་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པར་


DTG094_Page_0063
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་དུས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ལམ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཕྲེང་བ་ཅན་ཏེ་སྔར་མཚན་མ་མེད་པའི་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། དད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སོ་སོར་ཐོབ་ནས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ། གཟུགས་བཟུང་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཟུང་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དེ་ཞུགས་ནས་ཀྱང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །འདིར་རྒྱུ་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དེ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་བའོ། །དེ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ལའོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་སོ་སོར་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་དུས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སླར་ཤེས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་གསུངས་པ། ནང་གི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་མ་མཐོང་བའི་གནས་


DTG094_Page_0064
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྐབས་སུ་བྱས་པ་ལ་མི་མཐོང་བ་གསུང་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཕྲེང་བ་ཅན་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བཟུང་ནས་བདག་འདིས་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ནང་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིར་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་གཉི་གར་གནས་པ་མ་ཡིན། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ཉིད་ནི་སླར་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །མོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་སྐྱེས་པའོ། །འདིར་ནི་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་མ་གསུངས་པ། འདི་ལ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཚད་མར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པའོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་འདིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་དོ། །འདི་ནི་འདིའི་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་བ་ནི་གང་ཡིན་ན། གསུངས་པ། གང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲེང་བ་ཅན་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དེ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འོན་ཏེ་དེའི་བར་མ་དོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་


DTG094_Page_0065
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མེད་པ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ། འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་མ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་བྱ་བ་རྩོམ་བ་གཅོད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཙམ་ལ་རྩེ་གཅིག་པར་འགྱུར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སླར་ཡང་ཉེ་བར་དཔྱད་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཉེ་བར་བརྟག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱའོ། །ངེས་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། འདི་གང་ཡིན་འདི་གང་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་འདི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདྲི་བའོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་བ་ཅན་ལ་དྲི་བའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ། །དེ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སླར་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་རྒྱུ་ལ་དྲི་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་ཡང་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་དྲི་བའོ། །རྒྱུ་གང་གིས་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་


DTG094_Page_0066
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐམས་ཅད་སལ་བར་བྱེད་ཅིང་འདི་གང་ཡིན་ཞེས་སྔ་མའི་དྲི་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ། ཅི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ན་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དེ་ལ་མཐོང་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་སྟེ། གང་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པ་མཐོང་ཞིང་གང་གིས་ཞུམ་པ་དང་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་མ་བྲལ་པའི་མཚན་ཉིད་སྲིད་པའི་དོན་དུ་དྲི་བར་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་གང་གི་ཚེ་གནས་བརྟན་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདི་མཐོང་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ཀྱང་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གང་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་དོན་གཅིག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྲལ་བ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་ཆོས་གང་རྟོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རིག་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་ལ་འདྲི་བ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་ལན་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྒྱུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་


DTG094_Page_0067
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་གང་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་སྟེ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འདི་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་ལ་འདྲི་བ་དེ་ལ་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་སྟེ་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ཕྱིར་གློ་བུར་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སུ་སྐྱེད་པ་མེད་དེ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་དེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངག་གིས་རྒྱུ་བ་དེའི་སྤྱོད་པ་དེ་ཞེས་དེས་ན་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའི་ཕུལ་སུ་ཚོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོལ་བ་དན་ལྡན་པ་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཐམས་


DTG094_Page_0068
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་ཡང་ཡང་དག་པར་ནི་ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་པར་དུ་བཀླགས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་འདོན་པར་བྱེད་དེ་འགྲེས་འདི་ཡང་ནི་སྔར་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བཞག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བའི་བརྟགས་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་ནས་རིག་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་གིས་སོ། །རིགས་པའི་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཐབས་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། ཐབས་ལ་བསྙེན་པའོ། དེ་ལ་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐབས་མི་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་གལ་ཏེ་སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ན་མཚན་མ་མེད་པ་དོར་ནས་སྤྱོད་ཅིང་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ན་ཡང་འདིའི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ་ན་མཚན་མ་ཉིད་མར་བྱས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པས་མཚན་མའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོ་སོར་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་མཚན་མའི་སྦྱོར་བ་ནི་མཚན་མའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེའི་གཟུགས་ཉིད་མཚན་མ་ཞེས་གཉི་གཡང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཚན་མའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་མ་བྱུང་བ་ལ་འབྱུང་བ་ལའོ་འགག་པ་ནི་བྱུང་ནས་ལོག་པ་ལའོ། །འཇིག་པ་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལའོ། །འོ་ན་གཟུགས་


DTG094_Page_0069
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནི་སྟོང་པ་ཡིན་མོད་ཅེས་བྱ་བས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་གསུངས་པ། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྟོང་པ་འདི་ལ་འདིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མཚན་མའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་འགག་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་སྤྱོད་ཅིང་འགག་པའི་མཚན་མ་ཉིད་རང་བཞིན་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་ཡང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ནི་ཐབས་སོ། །ཀུན་བརྟགས་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཞེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་ལོག་པ་ན་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་ལྡན་པས་དང་པོ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོགས། །ཅིག་ཅར་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་ནི། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྤང་བ་དང༌། །ཐོབ་པ་རིམ་པ་ཇི་བཞིན་འདོད། །ཡོངས་སུ་ཤེས་ནི་མི་དམིགས་འདིར། །སྤང་བ་མི་སྣང་འདོད་པ་སྟེ། །ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནུས་པ་ལ། །ཐོབ་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། །གཉིས་པོ་ངག་ནི་མི་དམིགས་པས། །གཉིས་མེད་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་བྲལ་བས་དེ་གྲུབ་པ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གླང་པོ་ཆེ་ནི་མི་དམིགས་དང༌། །དེ་ཡི་རྣམ་པ་རྣམ་བྲལ་བ། །ཞིང་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི། །ཅི་ལྟར་ཅིག་ཅར་སྒྱུ་མ་ལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་གཞན་དབང་མ་ཆད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གལ་ཏེ་ཡང་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་


DTG094_Page_0070
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་སྟེ། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་དང་སྣང་བ་དང༌། བྲག་ཅ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་ཆུ་ཟླ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ལས་མ་འདས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཉིད་དོ། །ད་ནི་བསྟན་བ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་པ་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང༌། མཚན་མ་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་སྤྱོད་ཀྱང་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིས་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་ཏེ། ཉེ་བར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་བསྒྲུབ་པ་བཤད་ནས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ཤིང་མ་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བསླབ་པ་དག །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསླབ་པ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པའོ། །དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཆོས་གང་


DTG094_Page_0071
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་ཡང་མི་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་བསླབ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། དབང་པོ་དྲུག་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བསླབ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་གསར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མིང་བཤད་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བཤད་པས་སོ། །དེ་ལ་མིང་གི་བཤད་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེན་པ་ཉིད་དང་བདག་ཏུ་བྱ་བ་ཉིད་ནི་སྔོན་རོལ་དུ་བཤད་པར་བྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མིང་ལ་དོན་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་དོན་དུའོ། །ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །མ་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་དང༌། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལེན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་དེ་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་ལུང་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་མེད་པས་གཞན་གྱིས་མི་ནུས་ཞེས་སླར་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་པ་བཤད་ནས་སླར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་རྟོག་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། བདག་ཉིད་ལ་མཉམ་


DTG094_Page_0072
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡངས་པ་མདུན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་རྣམ་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ལ་ས་བརྩམས་ཏེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གནས་པར་བྱེད་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དྲི་བར་བྱེད་དེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བསྟན་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེས་གནས་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་བློ་མ་སེམས་སུ་བྱེད་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་གྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་བྱས་ནས་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་ཤེས་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་སམ་མན་ངག་གི་སྟོབས་སམ་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཞན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསྟན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་བྱ་བ་གཞན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །


DTG094_Page_0073
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དོགས་པ་བཅས་ནས་གསུངས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དེའི་བྱ་བ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མེད་ན་སྤོབས་པ་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཡང་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་དག་ཉིད་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བར་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཕྱིར་དོན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་གསུངས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐབས་ཐོབ་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་གང་ལ་སློབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལན་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དང་འགག་པ་ཡིན་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བསླབ་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་


DTG094_Page_0074
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སློབ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བྱིས་པ་ནི་ངན་པ་བསམ་པ་རྣམ་པར་སེམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དུ་ཤེས་པ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་སོ། །དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འདིའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དགག་པའི་ཚིག་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དགག་པའི་ཚིག་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཐོས་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། འོ་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཆིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་གཞན་དབང་མེད་པའི་རྒྱུས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་སྤྱིའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་གསུངས་པའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡོད་པ་ནི་ཤེས་པར་གྱུར་པ། དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ཡོད་པ་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་


DTG094_Page_0075
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱེད་ཅིང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་འདི་ཉིད་ལ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ། དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའོ། །འགའ་ཞིག་ལས་དེ་རྣམས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་མེད་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་རྣམ་པས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་སྟེ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དག་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་ཤེས་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་མངོན་སུམ་དང་རང་གི་སྟོབས་དང་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྟོག་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་ཆོས་བདེན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དད་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དུས་དང་པོ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུའོ། །དེའི་གཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྩ་བའོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པའོ། །གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་ནས་སོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དུས་གསུམ་ལ་ཡང་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་བདག་གནས་པས་རྟག་པར་ལྟ་བའི་རྩ་བ་གསུངས་སོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ལམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཆད་བས་ན་ཆད་པར་ལྟ་བའི་རྩ་བ་གསུངས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིང་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་མིང་ལ་མངོན་


DTG094_Page_0076
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བར་ཞེན་པའོ། །གཞན་དག་ནི་མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་ལའོ། །གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་ལྟུང་བའོ། །ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དེ། ཡང་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ནི་རྩེ་མོའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གྲངས་ནི་རྩིས་སོ། །གསུམ་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ཆོས་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །ཆོས་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ནི་གུས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེས་ན་དེ་རྣམས་ནི་བྱིས་པ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་བྱིས་པའི་གྲངས་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ་བདེན་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས། མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བའི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞུ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེས་གོ་བར་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལ་སློབ་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་སློབ་བོ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་ཐམས་ཅད་འདིར་དེའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལ་མི་སློབ་སྟེ།


DTG094_Page_0077
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡང་འདི་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་པས་སློབ་པར་བྱེད་ན། མངོན་པར་མི་ཞེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སློབ་པ་ལ་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་དེ། མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བསླབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་གནས་བརྟན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སྦྱོར་བས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསླབས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། འོ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་སྒྱུ་མར་བགྱིས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པས་བསླབས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་འདི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་མི་འདོད་པ་རྒྱུ་དེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲ་ནི་ངག་གི་རྒྱན་ནོ། །ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་འདོད་པས་དྲི་བར་བྱ་བ་སྟེ་སོ་སོར་དྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་སོ་སོར་དྲི་བའི་ཡུལ་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །སྟོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ལ་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་


DTG094_Page_0078
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཉན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླང་བར་བྱས་པའོ། །དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོར་དྲིས་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་ལའོ། །དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་རྣམས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའམ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསླབ་པ་དང་དེ་རྣམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཅེས་སྒྱུ་མ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། སྒྱུ་མ་དེ་གཞན་ལ་གཟུགས་དེ་གཞན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོ་སོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་དང་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་སྒྱུ་མ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། འདིར་འདུ་ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་གི་ཡང་འགའ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་ཏེ་རིག་པར་འགྱུར་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་མང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དེའི་དོན་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་པ་རྣམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདུ་ཤེས་ལ་བ་ལང་གི་རྫས་ལ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ནི་མཉམ་པ་སྟེ་མཚུངས་པའོ། །ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་


DTG094_Page_0079
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་སོགས་པའི་མཚན་མས་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བར་འཛིན་པའི་བློ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །བ་ལང་ཁྱེར་ལ་ཤོག་བ་ཞོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཏེ་བར་མའི་ཚིག་མི་སྣང་བས་སོ། །ཡང་ན་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པས་བདག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། །འདིར་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལན་ཏེ་དགོངས་པ་དེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཤེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དེ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བགྲང་བར་བྱས་པའི་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། གང་གིས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟར་གྱི་དོན་འགྱུར་བ་ཕུང་པོ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་འདིའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་


DTG094_Page_0080
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས། ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སློབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ཅེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་ཅིའི་ཕྱིར། གཟུང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་གཟུགས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེས་གང་དང་འདྲ་བ་གང་གི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དབང་པོ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོ་དྲུག་པོ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་བཤད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་ཡང་ཐོབ་པའི་ལྷག་པར་མོས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཟད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཡང་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་སྟོན་ཅིང་ཐབས་ལ་མཁས་པར་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཐབས་གང་ཞིག་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའོ། །


DTG094_Page_0081
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གལ་ཏེ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་སོང་བར་གྱུར་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསྟན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྡོང་བས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དྲི་བར་བྱེད་དེ། གང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལན་ནི་གང་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བདུད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་སོ། །བདུད་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་ལས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ། འདི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ནི་བདུད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་སོ། །འདི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདུད་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྣམས་བདག་གིས་ཡོད་པ་ལ་བཤད་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་རང་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་ནས་གང་ཞིག་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱས་པའོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྣམས་ཁྱོད་ལ་བདག་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ཞེས་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདི་ལྟར་གྱི་དོན་ཏེ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལས་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་


DTG094_Page_0082
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ངེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་མཛད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོ་སྐབས་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པའི་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་འདིར་སྐབས་དབྱེ་བའོ། །གཏན་ལ་དབབ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞིའི་དོན་དང༌། མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞིའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང༌། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞིའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་ན་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་བ་དང༌། ཇི་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ཐེག་པ་དེ་གང་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། ཐེག་པ་དེ་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་གང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཐེག་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཐེག་པ་དེ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་དབུས་རྣམས་སུ་ཁས་མི་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་དེ་ཆོས་དེ་མི་དམིགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ན་ཆོས་གང་ཞིག་གིས་གང་ལ་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བདག་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་


DTG094_Page_0083
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མངོན་པར་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལགས་ན་གཟུགས་དེ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང༌། གང་ཞིག་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་མ་གྲུ་པ་དེ་ཆོས་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གདམས་པར་བགྱི་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གུད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་ང་བར་མི་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དུས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འདི་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། རྒྱུ་གང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལགས་ཞེས་བགྱི་བ་དང༌། ཅིའི་སླད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་གང་ལགས་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཅིའི་སླད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་གྲངས་སུ་མི་བགྲང་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་མང་བ་སྟེ། འོག་ནས་གནས་བརྟན་དག་གིས་དྲིས་པ་དང་ལན་བཏབ་པ་ཞིབ་མོ་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་དག་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དང་པོར་བསྟན་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་དྲི་བ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ངེས་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་


DTG094_Page_0084
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དབྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངག་དང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཚིག་གཉིས་ནི་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲས་གཞིའི་དོན་གང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཞིའི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་བཞི་ཆར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞིའི་དོན་ནི་གཞིའི་དོན་མེད་པ་སྟེ། གཞིའི་དོན་མེད་པ་ནི་གནས་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་བས་ན་གཞིའི་དོན་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ནས་དེའི་གཞིའི་དོན་གཞི་དང་བཅས་པ་གནས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་ཀྱང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞིའི་དོན་ནི་གཞི་མེད་དེ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་སེམས་ཅན་དང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ལ་གང་གི་ཕྱིར་སློབ་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞིའི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་


DTG094_Page_0085
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་གྱུར་བའི་སེམས་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོས་མེད་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་བཞིན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་གི་དོན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ལ་ཡང་སྨྲ་བའི་ཚིག་སྟེ། དོན་འདིས་བརྗོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའམ། ཚིག་ནི་བཞི་སྟེ་དེའི་དོན་གང་ལགས་ཞེས་དྲི་བའི་དོན་ཏོ། །ལན་ལ་ཡང་དོན་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བཤད་མ་ཐག་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གསུམ་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་ཏེ་ཐབས་སོ། །དོན་དུ་གཉེར་པ་སློང་བ་འདིས་ཞེས་བྱས་ནས་དེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པས་སློབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པ་ལའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་དོན་དེ་འདོད་པ་དེས་སོ། །མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སློབ་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་འབྱུང་ཞིང་སེམས་དཔའ་


DTG094_Page_0086
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་མ་བརྗོད་པས་རབ་འབྱོར་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དགོངས་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆེན་པོ་སེམས་དཔའ་ནི་མེད་པ་དམིགས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཆགས་པ་ཉིད་དང༌། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔར་གནས་བརྟན་གང་པོ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་དེ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་དེ་ནས་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིགས་སུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ལས་མང་པོའི་རང་སངས་རྒྱས་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བཟུང་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་བཟུང་བའོ། །མཆོག་ཉིད་དེ་ཡང་བསམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡོན་ཏན་ལྔས་བརྒྱན་པ་སྙེ། ངེས་པར་འཇོམས་པ་དང༌། རིན་ཆེ་བ་དང༌། སྐྱོན་མེད་པ་དང༌། མི་ཕྱེད་པ་དང༌། དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་ངེས་པར་འཇོམས་པ་ནི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང༌། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིན་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་མྱོང་


DTG094_Page_0087
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བ་ཁས་ལེན་པས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང༌། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པས་སོ། །མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དག་གིས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཆོས་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱའོ། །དེའི་ཀུན་དགའ་བོ་ཉིད་ནི་དེའི་སྒོམ་པ་མང་བ་ཉིད་བྱས་པས་སོ། །ཆེན་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱིས་ས་འོག་མ་གནས་པ་ལས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལ་གོང་ནས་གོང་གིས་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཉིད་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་བཤད་པ་གསུངས་པའོ། །དུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱེད་དོ། །ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལ་ཀུན་ནས་བྱས་པས་ན་བདག་གོ །སེམས་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཅན་ནོ། །སྲོག་གི་དབང་པོའི་དབང་གིས་གནས་པས་ན་སྲོག་གོ །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཐིམ་པས་ན་གང་ཟག་གོ །ཡང་དག་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་འབྱུང་བས་ན་འབྱུང་བའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བས་འཇིག་པའོ། །ང་ལྟར་མེད་པ་སྔར་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པའོ། །གང་ཞིག་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་ནི་རང་གི་ལུས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པས་རང་གི་ལུས་སོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་འདི་


DTG094_Page_0088
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་མཆོག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློའོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་ཉིད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་རྟེན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྟ་བ་འདི་རྣམས་སྤངས་པས་གང་ཞིག་བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་བདག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་བཟུང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའོ། །དོན་འདི་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཐ་མར་རང་གི་ལུས་ལ་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་རྣམས་ལའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་དང་གི་སྒྲ་ནི་མེད་ཀྱང་དང་གི་དོན་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐོང་བ་རྣམས་མེད་པའི་དོན་དུ་གཞན་རྣམས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྤང་བ་བརྗོད་པ་ལ་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐའ་ཅན་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསུམ་པའི་མཐའ་བཅད་འདོན་པའོ། །དེར་ནི་ལྟ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་འདི་རྣམས་ཉིད་ལ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་བསྟན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །རབ་འབྱོར་གྱི་སྤོབས་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རབ་འབྱོར་བགྱི་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་


DTG094_Page_0089
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དེ་ལ་ཡང་སེམས་གང་ཞིང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེ་མཉམ་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་མཉམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སེམས་མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལྷག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་འདིར་ནི་མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །ཡང་གི་སྒྲས་སླར་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཆགས་པའི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོབ་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བས་བཤད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་བཤད་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཞར་ལ་འབྱུང་བ་གཞན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དྲི་བ་ལ་གཞན་ལན་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐབས་གཞན་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ། གང་པོ་ལ་བཤད་པ་གསུངས་པ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་པོ་ལས་བརྩམས་ནས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་བཤད་པའོ། །དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་བདུན་པ་ལ་འབད་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་དཔྱོད་པའི་གནས་སྐབས་བཤད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྩོམ་པས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དང༌། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་ནི་སེམས་


DTG094_Page_0090
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅན་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་རྒྱ་ཆེ་བས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་འདོན་པ་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་གི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་བསྟན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བསམ་པའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་དོན་དམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་མ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོར་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་གང་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་གཉི་གས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པའོ། །སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བསམ་པའི་དུས་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ལ་ཡང༌། མཚན་མ་མི་དམིགས་པ་གསུངས་པ། དེས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་


DTG094_Page_0091
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅན་དེའི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཉིད་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་ལྟར་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲུབ་པའི་དཔེས་གསུངས་པ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདི་ལྟར་གྱུར་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གྲགས་པ་ཉིད་དཔེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མིང་གི་སྒྲ་ནི་གསལ་བ་སྟེ་མཁས་པ་ནི་རྣོ་བའོ། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་སྒྱུ་མས་འཚོ་བའོ། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་ཉེ་གནས་ནི་གང་ཞིག་དེའི་སློབ་མ་གོམས་པའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་ཅིང་སྒྱུ་མས་འཚོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཕུང་པོའོ། །མི་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་བ་སྟེ་སྤྲུལ་པ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་ལྟར་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྤྱིར་དྲིས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསད་པ་ནི་སེམས་ཅན་བསད་པའོ། །ཤི་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ཅན་གྲངས་མ་བྱས་པའི་གོས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་པ་བཤིག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་སྣང་བར་བྱས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའོ། །མིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤོབས་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ནི་གོ་ཆ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀྱེ་མའི་སྒྲ་ནི་དགའ་བ་ལ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་བའི་གོ་ཆལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གོ་ཆ་མེད་པའི་ངོ་བོས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གོ་ཆ་བགོས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་གང་ཡིན་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་འདིར་གོ་ཆ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་


DTG094_Page_0092
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་གོ་ཆར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་བྱ་ལྷ་ཁང་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་བགོ་བར་བྱེད། ཇི་ལྟར་བདག་ནི་གྲོང་འཇིག་པར་བྱེད་གྲོང་ཁྱེར་ལྟུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་པར་བྱེད་ཅིང་བགོ་བར་བྱེད། ཇི་ལྟར་བདག་ནི་གྲོང་མཛེས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བྱས་པའམ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བའམ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ཆར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་མ་བྱས་པ་རྣམ་པར་མ་བསྒྱུར་བ་མངོན་བར་འདུས་མ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྒྲའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རྣམ་པས་བཟུང་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་གཉིས་སུ་བརྗོད་བ་ནི་སེམས་ཉིད་འཛིན་པའི་རྟགས་ཏེ། དེས་ན་བདག་ཉིད་ལ་སེམས་ཉིད་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་དེ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅིངས་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁོར་བ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ཕྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅིང་པ་དང་ཐར་པ་ཡོད་པར་གྱུར་


DTG094_Page_0093
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ལ་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་དག་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྒྲའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རྣམ་པས་བཟུང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་དེའི་རྣམ་པས་མེད་ཅེས་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་གཟུགས་ནི་མ་བཅིང་ས་མ་གྲོལ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས་རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། གང་པོས་སྨྲས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཏེ་གཟུགས་གང་མ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡང་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། འོན་ཏེ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་འཐད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དོགས་པར་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་གང་ཞིག་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་བཅིང་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་ཡང་འདི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ནི་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་


DTG094_Page_0094
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བརྟགས་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་དག་མེད་དོ། །གང་ཞིག་ཡང་དེར་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་དེ་ནི་སྔགས་དང་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱས་པའོ། །དེ་ནི་དབེན་པ་གསོ་བ་སྟེ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་དེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅིང་བ་ལས་གཞན་དབང་གིས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཕྱིར་བཅིང་པ་དང་གྲོལ་བ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་སྒྱུ་མའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དེ་སྐྱེས་བུ་སྣང་བའི་ངོ་བོས་རང་བཞིན་ལ་གནས་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང༌། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དག་གིས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་བཅིང་བ་དང༌། གྲོལ་བ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་གོ་ཆ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་འདི་ཙམ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་ལ་ཡང་གང་པོའི་ཡང་དག་པར་ཚིམ་པ་གསུངས་པ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་རབ་འབྱོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་དྲི་བར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཡོད་བཞིན་པ་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་པ་མེད་པས་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་དང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཉིད་དག་ཀྱང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་དྲི་བར་བྱེད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཅི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིས་འགྲོ་བས་ན་ཐེག་


DTG094_Page_0095
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་དང་གནས་དང་འགྲོ་བ་པོ་དང་སྒྲུབ་པ་རྣམས་མེད་པས་དེ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་པས་དེ་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་དྲི་བར་བྱེད་དེ། གང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ནི་སླར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་བླངས་ནས་འདི་ལྟར་གྱི་སྒྲ་འདོན་པར་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གང་ལགས། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བར་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །འོག་ནས་ཀྱང་དྲི་བ་དང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། འོན་ཀྱང་གང་ནས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། གང་གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན། གང་དུ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གནས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདོན་པ་འདི་ཐམས་ཅད་སྔར་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མེད་དེ་ལེགས་པར་འབྲེལ་བའི་དོན་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བཞག་པ་ཉིད་དོ། །སླར་ཡང་བཞག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེའི་འགྲེལ་པ་ལས་དྲི་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་གང་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་རིག་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་བདེ་བླག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོན་པ་དེ་དེར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་དྲིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་ཉིད་དུ་དྲིས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྱི་སྒྲ་བསལ་ནས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་བཞག་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་དང་གནས་རྣམས་ཞུ་གཏུགས་བྱས་


DTG094_Page_0096
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་རྣམས་ལ་འདོན་པ་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ་བཞག་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་དྲི་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལེན་འདེབས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དང་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་པ། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཐེག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པ་དང་དུས་དང་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཞེས་དང་པོར་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ནི་དཀའ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དེའི་མདོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བསམ་པའོ། །དུས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །རྟེན་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་སྐལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཐེག་པ་གང་ཞིག་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན་གསུངས་པ། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་


DTG094_Page_0097
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནོ། །འོན་ཀྱང་གཅིག་དང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་རྣམས་ཀྱིས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་ནས་གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེར་དོར་བར་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ། ཁམས་གསུམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་སོ། །དེའི་ལམ་གསུངས་པ་ནི་གང་གིས་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པས་མི་དམིགས་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་དཔེར་ན་ལམ་གང་གིས་འགྲོ་གང་གིས་འཇིགས་པ་མེད་པ་དེས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་འགྲོ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་གསུངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ནི་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །རིམ་པ་འདིས་ཀྱང་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེར་ཡང་གནས་པར་གྱུར་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལམ་གཞན་གྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པ་དང༌། གཞན་ལ་ཡང་སོང་ནས་ཐེག་པ་ལ་གནས་པ་དང༌། གཞན་ལ་དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་གང་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྤྱོད་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པས་ཞེས་འདིས་བསྟན་ནོ། །འདི་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བརྩམས་ཏེ་བདུན་པའི་བར་འབད་པ་དང་བཅས་པ་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཇི་སྲིད་རབ་ཏུ་


DTG094_Page_0098
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འཇུག་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ས་བརྒྱད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་འདིར་ཐམས་ཅད་དུ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིས་སོང་ནས། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡིན་གང་ཡང་དེས་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་ལ་ལན་གསུངས་པ་ནི་འོན་ཀྱང་གནས་གང་ནས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་པོ་ནི་དོན་དམ་པར་འགའ་ཡང་མེད་དེ་གང་ཟག་དང་ཆོས་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་མ་ཕྱུང་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གམ་ཆོས་སོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་ནས་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ངག་གོ །འདིའི་འདོན་པ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོན་ཀྱང་པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་འདོན་པ་འདི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྐབས་གང་ཡིན། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་སྔར་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ། སྔར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་སྟེ། ད་ལྟར་ནི་ཁམས་གསུམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ད་


DTG094_Page_0099
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་འབྲས་བུའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྐབས་འདི་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་སོང་བ་ནི་ཐེག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་གསུམ་གྱི་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། གོ་འབྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དུས་གསུམ་དུ་མ་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བར་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་པ་ན་གནོད་པ་མེད་པར་ཆེན་པོའི་གོ་སྐབས་དེ་བཞིན་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཅིག་ཅར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འོངས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམས་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་པར་གནོད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གོ་སྐབས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་དུས་འདི་ལ་འོང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ཞེས་སམ་འགྲོ་བ་ནི་འགག་བ་ཞེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་ན་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དུས་འདི་ལ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར། དུས་འདི་ལ་དབུས་ཀྱི་མཐར་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་སྒོ་གསུམ་ནས་བསྟན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་གྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པར་བྱེད་དེ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །


DTG094_Page_0100
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གང་པོའི་དྲི་བའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི་བསྟན་པ་བརྩམས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སླད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ལྟར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་བྱས་པར་གྱུར་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་བྱས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དགོངས་པ་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་དེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁྱོད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱེད། རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ས་བོན་གྱི་ངག་རྣམས་འཆད་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་པའི་སྐབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་ཡང་ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡོད་པར་གྱུར་ཡོད་པ་འགྱུར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དུས་གསུམ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་ཞེས་གསུང་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མཐའ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་མཐའ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མུ་མཆིས་ཞེས་སྟོན་ཅིང་འོག་རུ་གཟུགས་མུ་མཆིས་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མུ་མ་མཆིས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསོགས་པས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐའ་གསུམ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མུ་མ་མཆིས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་


DTG094_Page_0101
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཆུབ་སེམས་དཔའ་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ན། འོ་ན་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་ཉེ་བར་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཡང་མ་མཆིས་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཞེས་འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་དེ་རྣམས་ལ་གཅིག་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གིས་གཞན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མི་ནུས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་མང་བར་འགྱུར་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཆོས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱའོ། །


DTG094_Page_0102
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལའོ། །གདམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་ཀྱང་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཙམ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་འདི་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་བདག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་བདག་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐའ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་གྱི་སྒྲ་དང་སྐབས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་པ་གསུངས་སོ། །འོག་ནས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་ངོ་བོས་མ་བཟུང་བ་ཉིད་དང་མངོན་བར་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ལ་མི་ནུས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ལ་ནུས་བ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་


DTG094_Page_0103
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་ན་དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་ཟད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡང་རྟག་པར་འགྱུར་ཞེན་འདིའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་རྣམས་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། མིང་ནི་གང་དང་གང་གིས་ཀྱང༌། །ཆོས་ནི་གང་ཞིག་མངོན་པར་བརྗོད། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་འདི་སྟེ། །རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་དབང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཡི་སྔར་དུ་ཡང༌། །རྟག་ཏུ་གང་ཞིག་བྲལ་བ་ཉིད། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། །མི་གཞན་མ་ཡིན་གཞན་དབང་ལས། །བརྗོད་བྱ་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དབང་དེའི་ཕྱིར་གྱི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དབང་གི་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་གཞན་དབང་ཆད་པ་ཉིད་དེའི་དམིགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཐ་སྙད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གླང་པོ་ཆེ་ནི་མི་དམིགས་པས། །དེ་ཡི་རྣམ་པའི་རྣམ་པ་བྲལ། །ཞིང་གི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང༌། །ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་སྒྱུ་མ་ལའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང༌། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་བརྟགས་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེད། །དེ་ཟད་པས་ན་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དབང་དེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་


DTG094_Page_0104
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཕྱིར་མངོན་བར་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ལ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱ་རྣམས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དེའི་ཚེ་འབའ་ཞིག་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །སྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་ངེས་པར་བསམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཞི་གནས་སྨྲས་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །ངེས་པར་སེམས་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གོ །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དེའི་འབྲས་བུ་རྒྱས་པར་བཤད་པར་འདོད་ཅིང་དོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོགས་པ་གང་གིས་སོ། །ཆོས་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་པར་བྱས་པའོ། །གཟུགས་ཉེ་བར་མི་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་རོལ་དུ་མིང་གིས་མི་རྟོགས་སོ། །གཟུགས་ཉེ་བར་མི་འཛིན་ཞེས་


DTG094_Page_0105
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས་པ། གཟུགས་སྐྱེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་མི་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་འཇིག་པ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་ཡང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་བརྟགས་པའི་འཇིག་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་འཇིག་པ་ནི་འཇིག་པ་སྟེ་དེ་མེད་པས་ན་མི་འཇིག་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་གཉིས་སུ་བགྱིར་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་སྟེ་སོ་སོར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་འཇིག་པ་དང་གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ཡང་གཉིས་སུ་བགྱིར་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཟུགས་དང་འཇིག་པ་ཡང་གཉིས་ཀ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་མི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འཇིག་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་


DTG094_Page_0106
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའོ། །དོན་དམ་པ་དེའི་གྲངས་འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཅི་ཞིག་གསུངས་པར་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཆོས་ཉིད་ཚོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དམ་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་ནས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལས་གཞན་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གནས་བརྟན་དག་གིས་སྨྲས་པའི་དྲི་བ་དང་ལན་དག་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའམ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གནོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡང་གསུངས་པ། སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ནས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁས་བླངས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་དེ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་


DTG094_Page_0107
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སེམས་དཔའ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་རབས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མགོ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་སམ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཐད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གསུངས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་གཞན་མ་ཡིན་བའི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པའོ། །ཐར་བར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སྤུངས་པ་ལས་སོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ནི་དོན་དམ་པར་དཀའ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་


DTG094_Page_0108
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་མཐོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་བ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་ཉིད་དང་གཞན་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དང་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔར་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་གང་གིས་གསུངས་པ་དེའི་ལན་གདབ་པའི་དོན་དུ་གསལ་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱན་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་མོད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་སྲིད་པ་ཉིད་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་མོད། འོ་ན་གྲུབ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལའང་དེ་ཡོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ། འོན་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། སྔར་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་འདོད་པ་འབབ་པ་བསལ་བར་བྱེད་བ་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འོ་ན་ཞེས་བྱ་


DTG094_Page_0109
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གདོད་མ་ནས་རྟག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བྱེད་པ་པོར་བྱེད་པ་ལའོ། །ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཐོབ་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་བདག་ལ་མི་འདོད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་བདག་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བདག་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་འོན་ཏེ་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྐྱེས་བས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་བར་འགྱུར་ཞེས་བརྟགས་པ་བྱས་ནས་དེ་གཉི་ག་དྲི་བར་བྱེད་དེ། ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱེས་བའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྲིད་པའི་འདོད་པས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། མ་སྐྱེས་པའི་


DTG094_Page_0110
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་དག་ལ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལེགས་པར་སྨྲས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡང་རེ་ཞིག་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། གང་ཞིག་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བདག་གཉི་ག་ཡང་སོ་སོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་པ་གསུངས་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྨྲ་བར་མི་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྨྲ་བ་ནི་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་འདོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་སྔོན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་མི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་འོ་ན་ཐོབ་བ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་པ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། སྒྲ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་


DTG094_Page_0111
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་དེའི་ཚེ་ནི་སོ་སོར་སྣང༌། འོ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཡེ་ཤེས་ཡོད་དེ་གང་དུ་འདི་སོ་སོར་སྣང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་སྤོབས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་གསུངས་པ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཉམས་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ངོ་བོས་གནས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་བར་མི་རྟོག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་དམུས་ལོང་རྣམས་ལ་གཟུགས་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཚེ་སོ་སོར་སྣང་ངོ༌། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལས་འདོན་པ་སྟེ། དེར་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། སེམས་མེད་མི་དམིགས་པ་ནི་འདི། །ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱང་དེ། །དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དགེ་བ་བརྟགས། །བདེ་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྐུ་འདི། །ཆོས་ཞེས་བྱ་དང་ཐུབ་ཆེན་གྱི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་འདིར་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་འགའ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གློ་བུར་བའི་སྒྲིབ་པ་དང་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་


DTG094_Page_0112
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅན་དུ་བྱས་པ་དེ་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཟད་པ་ཡོད་ན་དེ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྔོན་ཆད་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ནི་གློ་བུར་བའི་ཁ་བ་དང་རྡུལ་དང་སྤྲིན་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་དེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་དག་པ་དེས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གློ་བུར་བའི་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྔོན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་བསལ་བ་ཐོབ་པ་དང༌། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྐྱོན་མེད་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྤོབས་པ་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པར་མོས་པ་བརྟེན་པའི་དོན་དུ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བསྔགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པའི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་གདབ་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གཞག་པར་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བགྲང་བར་བྱའོ། །གང་དང་གང་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དང་གང་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་གཡོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འགལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུག་བར་མི་བྱེད་པའོ། །མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པ་ནི་མངོན་པར་མི་ཞེན་པ་ཆོས་གང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འདའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པར་གསུངས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པར་གསུངས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ཡང་ལ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ཉིད་ཀྱི་


DTG094_Page_0113
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དགོས་བས་དྲི་བར་བྱེད་དེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ལ་བཤད་པའི་དོན་དུ་བདག་ལ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་མི་གནས་པ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེན་གསུངས་པ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔར་གསུངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འདི་ནི་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདམས་ངག་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུམ་པ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ནེམ་ནུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ། །རྨོངས་པ་ཉིད་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་མེད་པའོ། །གཞན་པ་ཉིད་ནི་རྒྱབ་ཏུ་ཕྱོགས་པའི་ངོ་བོའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཚིག་རྣམས་ཐམས་ཅད་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གནས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཉུང་བ་དང་ཉུང་བའི་ཚིག་རྣམས་པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་ཡང་དེ་འདོན་པ་བཤད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གནས་རབ་ཏུ་གནས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཤཱ་རིའི་བུའི་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གནས་པར་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་འགལ་བ་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དོན་དམ་རྣམ་པར་རྟོག་ལ་ཡང༌། །མཁས་པས་ཞུམ་པ་མི་བྱ་སྟེ། །རྣམ་རྟོག་ལ་ནི་ཐ་དད་གང༌། །དགེ་བའམ་ནི་མི་དགེ་ལ། །བརྟེན་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་མེད། །ཆེད་དུ་མེ་ཡིས་བསྲེག་པ་ཉིད། །ཙནྡན་ལས་འབར་དེ་ཡང་ནི། །རེག་པར་གྱུར་ན་སྲེག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལན་ཏེ། རྒྱས་པར་ཕྱོགས་


DTG094_Page_0114
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྔ་མ་བརྒྱ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ཉིད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་འདོད་པ་ཉིད་དེ་དོན་ལ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཚིག་ནི་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་སྟེ་དེའི་བརྗོད་པས་སོ། །རྒྱས་པར་མི་འདོད་པ་འབབ་པས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོན་མི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཅེས་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཀླན་ཀར་འགྱུར་བའོ། །འདོད་པ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་འདོན་པ་འདི་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཀླན་ཀར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དོན་ཉིད་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཡང་དག་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་བཤད་པ་སྟེ། ཚིག་གསུམ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་དོ། །ཚིག་ནི་ལེགས་པའི་རིགས་པས་ཀླན་ཀར་བྱེད་དེ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ །ཀླན་ཀར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ་རིགས་པས་འདི་ལ་དམིགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ་རིམ་པ་འདིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་ཡང་འདོན་པ་ཉམས་པ་སྟེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཀླན་ཀར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་འདོན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀླན་ཀའི་དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ལེགས་པར་འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པར་ཐལ་བ་ལ་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོས་པ་གསུངས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་དེ་དང་བྲལ་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དེ་དེའི་བསམ་པ་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་མ་ཆུབ་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་ཡང་དག་


DTG094_Page_0115
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དྲུག་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཉིད་དང་བརྫུན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཡུལ་འདི་རྣམས་ནི་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། ཆུའི་ཟླ་བ་དང་མཉམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་བརྫུན་པར་སྣང་བ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་གནས་པ་འདིས་གནས་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རྟོགས་པས་སོ། །གནས་པ་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལེའུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུའོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་རབ་འབྱོར་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལས་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོའོ།། །།

གསུམ་པ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ།


DTG094_Page_0115
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་པར་མའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསལ་པར་མཛད་དེ་མདོར་བསྡུས་པ་དང༌། བར་མ་དང༌། རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གདུལ་


DTG094_Page_0116
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱའི་དབང་གིས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་བར་མའི་ཚུལ་དག་གིས་འཆད་པ་ལས་འདིའི་འོག་ཏུ་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལམ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་པ་དང་དེ་ནི་དམ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དུས་དེ་ལའོ། །བརྗོད་བར་འདོད་པའི་དབང་གིས་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་བས་ན་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཁ་ལུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངག་གི་རྒྱན་ལའོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུའོ། །རྒྱས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དང་པོར་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འདུས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འོངས་པས་སོ། །འཁོད་པ་ནི་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ལེགས་པར་བྱས་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དེར་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རིས་སོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་ཐ་ཉ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་ནི་རྣམ་ཐོས་སྲས་དང༌། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང༌། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང༌། མིག་མི་བཟང་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་བ་རྣམས་ལས་དང་པོ་བཤད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་པའི་དབང་དུ་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་མཐོ་རིས་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་དང་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཐོབ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བ་ཉིད་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་དུ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཛད་དེ་དེའི་བདག་པོ་ནི་ཚངས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་དང་པོར་སྐྱེས་པ་དེའི་རྗེས་ལ་གཞན་དག་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་


DTG094_Page_0117
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བསྡུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི་ཟླ་དང༌། །རི་རབ་དང་ནི་འདོད་ལྷ་དང༌། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། །སྟོང་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ། །བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་སྟེ། །མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཚངས་པའི་ཚོགས་དེ་དེ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདིར་ནི་འོག་མའི་ཚོགས་ལ་འཇུག་པའོ། །འདི་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་མདུན་དུ་གནས་གཙང་མ་ལྔ་སྟེ་མི་ཆེ་བ་དང་མི་གདུང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་དང་བལྟ་ན་སྡུག་དང་འོག་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གནས་གཙང་མ་རྣམས་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཉིད་དེ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཉིད་དོ། །གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་འཁོད་པར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་འོད་དེ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏོ། །དུས་མཉམ་ཉིད་དུ་གང་ཡིན་པ་ཡང་དེ་གཞན་གྱི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལྷའི་འདུ་བ་བཤད་པར་བྱེད། གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ནི་གྲངས་སུ་བྱ་བའི་འཁོར་འདུས་པ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ། འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་ཡང་སྔ་ན་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་ནི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་དོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་སྙམ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཉེ་བས་སོ། །གང་གིས་གང་དུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་


DTG094_Page_0118
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་མཐུ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ལྷའི་དབང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་བ་མི་འདེབས་པར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་འདྲི་བར་བྱེད། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསྟན་པས་འདུལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལའོ། །འཁོར་དེར་རབ་འབྱོར་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་སྒོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་གསོལ་བ་འདེབས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་འབྲེལ་ལམ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་པས་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་གདམས་པའོ། །རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་པར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་རབ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་བས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་དང་བཅས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྔར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཟུང་སྟེ་བར་མ་བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །འདིར་ཡང་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མཐུའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལ་མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་གཞན་དག་གིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཟི་བརྗོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོབས་པའི་ནུས་པ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་མཐུས་སོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པའོ། །གང་དག་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། དེ་ལ་ངེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་གནས་པ་རིགས་


DTG094_Page_0119
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་དུས་ཇི་སྲིད་པར་ཡང་སྐལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལས་མཚམས་བཅད་པས་གང་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མཚམས་བཅད་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལས་འདས་ནས་དེ་རྣམས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ནུས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྣ་བའི་ལམ་དུ་སོང་བ་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐལ་བ་བྱེ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་གཞན་དུ་མེད་གྲངས་མེད་པར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྒལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ལུང་ལས་སོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་དགེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱོགས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ལྔ་པ་ནི་རྒྱུ་ལའོ། །ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཁ་ཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔར་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཆེ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཅག་གིས་ནི་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གང་ཞིག་བྱས་པ་དེ་རིག་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བགྱིའོ། །ཅི་སྨྲས་


DTG094_Page_0120
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་འགྱུར་རོ། །སྔར་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་སྔོན་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པར་བྱེད་པ་དེས་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པའི་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་གང་དེའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་འདིའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྣམས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པར་བྱའོ། །སྔ་མ་དེས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཉན་ཐོས་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བགྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ངོན་གྱི་ནི་སྔོན་ཉིད་དོ། །ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་ཚིག་དང་འདྲ་བའི་མི་འཇིག་པ་ཇི་ལྟར་གྱི་དོན་ནོ། །གདམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་དུ་བྱས་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱང་བའོ། ཁ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་ངག་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཛ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདམས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེར་བ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྟེ་ཁམས་འདི་ལ་དོན་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །འོག་མའི་ཚིག་དག་ལ་ཡང་དག་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཅག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་བདག་ཉིད་དང་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་འགྲེལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཆར་འབེབས་ཀྱང་སྣོད་གསུམ་ལ་ཆུས་ཆུའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ནི་གང་དུ་ཁ་ཕུབ་པ་ལ་ཆུ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། གང་དུ་ཡང་མི་


DTG094_Page_0121
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གཙང་བ་ལ་ཞུགས་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་ཞབས་རྡོལ་ལ་ནི་མི་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་སྣོད་གསུམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་བབ་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཆུས་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ། །གང་དུ་མ་ཐོས་པས་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པས་མི་ཞུགས་པ་དང༌། གང་དུ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞུགས་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་ཡང་དྲན་པ་བརྗོད་པས་གནས་པ་མེད་པའོ། །སྐྱོན་གསུམ་པོ་ནི་བསལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང༌། དེ་ནི་ཉན་པའི་སྐྱོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་གུས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྔར་གྱི་དྲི་བ་དེའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལའོ། །གནས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལམ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གནས་བཀག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེར་གནས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ ། ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་ཟག་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་བཤད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤྱད་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲེད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཀྱི་བཤད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ནས་ཇི་སྲིད་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའོ། །གཟུགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་


DTG094_Page_0122
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐས་གང་ཟག་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གནས་བཀག་པ་ལ་གཟུགས་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་བཀག་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་པ་བཀག་པའོ། །པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ་མིག་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་པར་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པ་ཡོད་པ་ལ། གང་ཞིག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་པོར་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་འདྲ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་རེག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ནི་འདྲ་བས་རེག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བྱས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་དབྱེ་བས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ། གསུམ་འདུས་པ་ལས་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་རེག་པ་སྟེ། ཚོར་བ་བསྐྱེད་པ་ཡང་དག་པའི་རྟེན་སྦྱིན་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོན་པ་འདི་ཐམས་ཅད་སྔར་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཞག་པ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་མདོར་བསྡུས་པ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་འཆད་པ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གནས་པ་འདི་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་འདོན་པ་རིགས་


DTG094_Page_0123
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་བཤད་པའི་དུས་ན་གཟུགས་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་ལ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་མིག་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལའོ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་གཟུགས་རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རེ་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱའོ། །གང་ཞིག་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་བརྟགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་དག་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་པ་ནི་གཙང་བའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་མི་གཙང་བའོ། །གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྟེ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན་དམིགས་པའོ། །དེ་བས་ནི་འདི་གཉི་ག་ཡང་ངོ༌། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་སྟེ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་ཆོས་ཉིད་གསུངས་སོ། །ལམ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་ཡོན་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ལན་བདུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་མི་ལྡན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་བདུན་


DTG094_Page_0124
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཆགས་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཅིག་སླར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་འོངས་ནས་སོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལའོ། །འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་གང་ལ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་བརླན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལ་དེ་བཟློག་པས་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ནི་དབྱིངས་ཏེ། དམིགས་པའི་ངོ་བོས་འཕགས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདའ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་གནས་ནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་བཅོམ་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་རུང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱས་ནས། ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བཟོ་ཡི་སྐྱེ་གནས་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །རྟག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་མཐོང་རྣམས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་ནི། །རྣམ་པར་གྲོལ་ལ་ཐབས་ཆེན་ཡིན། །ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་མེ་འབར་ཏེ། །སླར་ཡང་གཞན་དུ་ཞི་བར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་དང་མ་མཐོང་དང༌། །སངས་རྒྱས་


DTG094_Page_0125
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཕྱོགས་སྔ་མར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་མི་འདའ་ན། །སྐྱོན་དང་དགོས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར། །དོན་མེད་ནུས་པ་མི་ཚང་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་ཉིད་དང༌། །གདུང་རྣམས་ཀྱང་ནི་མི་སྲིད་པས། །གླིང་བཞི་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་ཡང་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །རིགས་ནི་མཐུན་པ་ཆད་པའི་ཕྱིར། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་འདའ། །མཐོང་བ་མྱ་ངན་འདས་སྐུའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་རྣམས། །གཞན་དུ་རིང་བསྲེལ་མེད་པ་ནི། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་སོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྟེ་ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་དུས་གཞན་ལ་སངས་རྒྱས་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་འདི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་མི་འཐད་པ་ལ་ནུས་པ་མི་ཚང་བ་ཉིད་དོ། །འདིའི་དེ་རྣམས་གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་སྨོན་ལམ་དང་ཚོགས་པ་སོགས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང༌། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཇི་ལྟ་བར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལས་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་རང་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གདུལ་བྱ་ལེགས་བཟང་གི་མཐའ་ཅན་རྣམས་གདུལ་བས་འདུལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་མཛད་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་


DTG094_Page_0126
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཕྱིར་སླར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གླིང་བཞི་ཙམ་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མང་བ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡང་གོ་སྐབས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་གསུམ་པ་གཅིག་གི་དོན་དུ་གླིང་བཞི་པའི་འབྱུང་བ་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གླིང་རེ་རེར་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་གྱིས། གཞན་དུ་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་སྙན་པ་སྨྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་དོན་དུ་བདག་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་པར་གྱུར་པ་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ནི་འཐད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་སྟོང་གསུམ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གླིང་བཞི་ཙམ་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་ཐལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསགས་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གོ་སྐབས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་པའི་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ལོང་བའི་འཇིག་རྟེན་ལ་དུས་གཅིག་ནས་འབྱུང་གནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གོ །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་མཛད་ནས་རང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་གདུལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རིང་བསྲེལ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་མང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །རིགས་ཐ་དད་ཕྱིར་དོན་བཅས་ཕྱིར། །ཚང་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐ་མི་དད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་གཅིག །དྲི་མེད་གནས་ལ་མང་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ཞེས་འདི་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་


DTG094_Page_0127
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་གཞན་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡིན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མེད་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཚོགས་བསགས་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་གཞན་མེད་པས་ཀྱང་ཚོགས་བསགས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་གཅིག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མང་བ་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འགའ་ཞིག་ཏུ་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་རྣམས་ལ་གཟུགས་བསྟན་པར་མི་མཛད་དེ་གཞན་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆུ་སྣོད་ཆགས་པ་ལ། །ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་མཐོང་བ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་སྐྱོན་བཅས་ལ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་བརྙན་མི་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་པ་རྙན་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མཛད་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ། །གྲངས་དང་ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དེ་ཤེས་བྱ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་མཛད་པའི་བྱ་བ་སྟེ་ཐ་དད་པ་དང་གྲངས་དང་ཞིང་གིས་སོ། །གང་ཞིག་ཡང་བརྗོད་པ། སྟོང་


DTG094_Page_0128
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གསུམ་གཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་གོ །དེར་སངས་རྒྱས་གཅིག་ནི་གླིང་བཞི་བ་སོ་སོར་དང་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་སྐྱེ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྔར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱབས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་བདག་སྐྱབས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དེས་ན། སངས་རྒྱས་གཞན་ལ་དེར་བསྟན་པ་འཇུག་པ་ལ་གཞན་གྱི་ཞུགས་པ་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ཕལ་ཆེར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ནི་གླིང་བཞི་ཙམ་ལ་སྐྱབས་མེད་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕྱིར་བྱས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ཚོགས་རྫོགས་པའི་འདི་ཙམ་མང་པོ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཉིད་ལ་ཡང་སྨོན་ལམ་བྱས་པ་ཚོགས་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་གོ་སྐབས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང༌། ཁམས་གཅིག་ལ་ནི་གཉིས་མེད་ཕྱིར། །གཞལ་མེད་ཚོགས་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ཏུ། །རིམ་དུ་འཇུག་པ་མི་རིགས་པས། །སངས་རྒྱས་མང་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང༌། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་སྒྲོལ་ཕྱིར། །བྱ་བ་ཡང་ནི་མ་རྫོགས་པས། །སངས་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་འདའ། །འདོད་དེ་མྱ་ངན་འདའ་བའང་མིན། །ཐམས་ཅད་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་ལས་ཅན། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བཞིན་རྒྱལ་བ་རྣམས། །བྱས་གྱུར་བྱེད་པ་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་པ་མེད། །སེམས་ཅན་སྐྱོན་ཕྱིར་མི་མཐོང་བས། །ཆགས་པའི་སྣོད་དུ་ཟླ་བ་བཞིན། །དེ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་འཕྲོགས་མཛད། །ཆོས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་ཉི་མ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སྟོན་མཛད་འགའ་ཞིག་ནི། །མེད་བཞིན་མྱང་འདས་


DTG094_Page_0129
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འགའ་ཞིག་ཏུ། །དུས་གང་ལ་ཡང་མེད་པ་མིན། །བརྟག་པའི་སྐུ་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྐུ་མཐོང་བ་དང་རིང་བསྲེལ་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་འདིས་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་པ་སྐྱེས་སྙམ་ན། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པར་བྱ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་རྗེས་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གནས་པ་ཞེས་སྟོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཐུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྟེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དེ་ངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཞེངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་བཞེངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞེངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་


DTG094_Page_0130
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གནས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་གནས་པའི་ལྷག་པར་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལྷག་པར་མོས་པ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པས་སོ། །བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དེ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལེགས་པར་གནས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པས་སོ། །འདི་ནི་སྔར་དམ་བཅས་པའི་ཉེ་བར་སྡུད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི་འདིས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་གནས་པའི་གནས་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ལ་གང་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་སྐབས་འབྱེད་དེ། དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་མི་གནས་པའི་གནས་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཟབ་མོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་འཕགས་པའི་སྐད་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའོ། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ནི་གསང་བའི་དོན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །སྐད་ནི་རང་གི་རིགས་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚིག་རྣམས་ཏེ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་ནི་སྒྲའི་དབྱངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱ་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ནི་གསང་བའི་ཡི་གེའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའོ། །གཏམ་དུ་བྱེས་པ་ནི་རང་གི་འཁོར་ལ་ཡང་གསང་བའི་བརྗོད་པ་རྣམས་བསམ་པ་ཐ་དད་པས་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་རྐན་ལ་སོགས་པའི་འབད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཤེས་པར་རུང་གི་ཞེས་བྱ་


DTG094_Page_0131
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བ་ནི་ཐ་སྙད་དང་བརྡ་དག་གིས་ཏེ། གོམས་བའི་རིམ་པས་དེའི་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་དོན་འཇིག་རྟེན་ལ་མ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་མ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་པ་ནི་གང་ཞིག་ངག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་ངག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་གདམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ། ཤེས་པར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ངེས་པ་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྒྲས་ནི་དོན་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཐོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེར་བསྟན་པའི་སྣང་བ་དང་ཐོས་པའི་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་རྨི་ལམ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ལྟན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་བསྒྲུབ་པ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བརྫུན་པའི་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ད་བླས་བླས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། འདི་ནི་གཞན་དབང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་མ་རིག་པས་བླངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་


DTG094_Page_0132
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཀྱིས་གཞན་དབང་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་ངོ༌། །དེ་བས་ན་ཀུན་བརྟགས་ལ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ལོག་པའོ། །དེ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ལོག་པ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལོག་པ་ལ་ཡང་བརྫུན་པའི་སྣང་བའི་ངོ་བོ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་ནི་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་དང་པོ་ཟབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ཀུན་བརྟགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་སྒོ་འདིས་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་གསུངས་པ། དེ་ནས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསལ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བཟུང་བར་རུང་བའི་མི་གནས་བའི་སྒྲུབ་པའོ། །དགའ་བས་ལན་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གོ །འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་རིང་བས་སོ། །སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བ་ལས་སོ། །འཛིན་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པ་ལས་སོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་ཆེས་རིང་བ་དང༌། ཆེས་རིང་དུ་འཇུག་པ། ཆེས་ཟབ་པ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་སེམས་ཀྱིས་སོ། །སྟོན་ཅིང་ནི་ཡུལ་གྱིས་སོ། །འཆད་པ་ནི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་གཞན་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཟོད་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ཐོས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྒྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཉན་ཐོས་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་སྤང་བར་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་བཟོད་པ་འདིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་


DTG094_Page_0133
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་བཟོད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གློ་བུར་བའི་འདུ་ཤེས་འདི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དེ་ཉིད་དང་གློ་བུར་བའི་འདུ་ཤེས་གལ་ཏེ་དེ་མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམས་པར་འགྱུར་བ་གལ་ཏེ་འདིའི་རྐྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་འདི་ཡིན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཙམ་ཆོས་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་དོན་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉན་པ་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་དེ་འདིའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དོན་དམ་ཆོས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ། སྒྱུ་མ་དང་སྤྲུལ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བར་གྱུར་པ་བརྫུན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ནི་སྤྲུལ་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་དག་དང་འདྲ་བའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ནི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བརྫུན་པ་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་བརྫུན་པའི་ཁྱད་པར་སྒྱུ་མ་ཡང་ཡིན་ལ་རྨི་ལམ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་དང་འདྲ་བར་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་དང་སེམས་ཅན་ཞེས་གཉིས་སུ་མེད་དེ་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་བྱར་མེད་


DTG094_Page_0134
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་འདི་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འཕགས་པ་རྣམས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་མོད། སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ལྟ་ཞོག་གི་གང་ཡང་དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མཐར་ཐུབ་པར་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨྲ་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་གོ །གང་ཞིག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་གནས་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དམ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་དོན་འདི་ལ་གཟུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱིས་དེའི་གདུལ་བྱ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་འདི་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་སོ་སོར་འདོད་པས་ན་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་རྣམས་གསུངས་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རིགས་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་འདིར་ནི་དང་པོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སའི་རང་བཞིན་དང་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྣམས་


DTG094_Page_0135
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉན་པ་པོ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པ་གསུངས་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གང་རྣམས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མངོན་དུ་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ངོ་བོས་ཏེ་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྣང་བར་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པས་གསལ་བར་བསྟན་པས་སོ། །གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱེད་དོ། །ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་མེ་ཏོག་གི་མཆོད་པ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་མཆོད་པའི་དོན་དུ་མཆོད་གནས་མཆོད་པ་ནི་ཆོས་མཆོད་པས་སོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མཆོད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་བདུན་པའི་དོན་ལ་དྲུག་པའོ། །ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོའི་མཆོད་པ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་འབྲེལ་ལོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྟོགས་པ་སེམས་པའོ། །འདི་ལྟར་གྱི་སྒྲ་ནི་ངག་གི་རྒྱན་ནོ། །བརྒྱ་བྱིན་རྗེས་སུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སླད་དུའོ། །བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཏོག་འདི་དག་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྒྱ་བྱིན་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་དགག་པའི་དོན་དུ་སྨྲས་པ། མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱང་དེ་བས་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་


DTG094_Page_0136
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མེ་ཏོག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མེ་ཏོག་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟུང་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དེ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པས་གཞན་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་དང་འགལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དང་མི་འགལ་བས་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དགོངས་པས་ཐ་སྙད་ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་འདི་གཞན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་བ་རྒྱ་བྱིན་ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་བརྟན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་གསུངས་པ་དེ་རྗེས་སུ་བསམ་པར་བྱེད་ཅིང་སྨྲས་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་རྣམས་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་བློས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གང་ཞིག་སྔར་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དྲིས་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་དེར་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་གནས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ད་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གང་འདི་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་གཉིས་པ་དེ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་རྣམས་


DTG094_Page_0137
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་མོས་པས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་སློབ་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་གནས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་སློབ་པར་བྱེད་པ་དང་གང་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་དེ་གཉི་ག་མེད་པས་སློབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་གཅིག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་དེའི་ཚེ། གང་ཞིག་གཅིག་གི་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་ཀུན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ལ་སློབ་པའོ། །འོག་ཏུ་གང་སློབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་བརྗོད་ཅེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །གང་ཞིག་བསླབ་པ་འདི་དེ་དག་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། གཞལ་དུ་མེད་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །འོག་ཏུ་གང་དེ་ལྟར་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སློབ་པ་དེའི་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་འགྲིབ་པར་བྱ་བ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོག་ཏུ་གང་གི་འདི་ལྟར་འཕེལ་བར་བྱ་བའམ་འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་དམན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གློ་བུར་


DTG094_Page_0138
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བའི་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་དེས་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་ལ་འགག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོང་བ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བསླབ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་དེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱ་བ་དང༌། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དམན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིག་པར་བྱ། གཞན་དུ་ན་བསླབ་པ་ནི་མཚང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་དོར་བའི་ཕྱིར་སློབ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ། ཆོས་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དམན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་ཡོད་པ་ལ་རྣམ་པ་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་ཀུན་བརྟགས་དང༌། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་སློབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་གང་ཞིག་སློབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སློབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཚེ་


DTG094_Page_0139
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་ལས་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་འདི་བར་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་དེ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པ་ལ་དེ་ལས་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཟབ་པ་བསྟན་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་རབ་འབྱོར་གྱི་བསྔགས་པ་མི་དཔྱོད་ཅིང་ལྷའི་དབང་པོས་དྲི་བར་བྱེད་དེ། སུའི་མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་སྔར་གནས་སྐབས་སུ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ཉིད་ལ་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྷའི་འདུས་པ་ད་ལྟར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ན་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་རྗེས་སུ་སེམས་པར་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་རླབས་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །ད་ནི་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་པ། གཟུགས་ལས་བཙལ་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པ་བརྗོད་པའོ། །གཟུགས་ལས་གཞན་དུ་ཡང་བཙལ་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉི་ག་ཡང་


DTG094_Page_0140
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ལས་གཞན་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་བཙལ་བ་དང་དེའི་བསྟན་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འོག་ཏུ་བརྒྱ་བྱིན་རྣམ་པ་བཞིས་ངག་བསྟན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཉེ་བར་བཀོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྟན་པའི་དོན་ལ་གནས་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་བསྔགས་པ་དང་བཅས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་གསུམ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའམ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ཉིད་ནི་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །པོ་ཏི་ཁ་ཅིག་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ་གཟུགས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོན་པ་དེ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་མ་བཤད་པ་དེ་བས་ན་འདྲི་མཁན་གྱིས་བག་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཉི་ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་


DTG094_Page_0141
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དང༌། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྔ་མ་སྐྱེ་བའི་མཐའོ། །དབུས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་གནས་པའོ། །ཐ་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགག་པའི་མཐའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མ་མེད་པས་གསུངས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྲངས་ཀྱིས་ཡང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བགྲང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་འམ་བགྲང་བ་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ལས་འདའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འོ་ནའི་སྦྲ་ནི་མི་བཟོད་པ་ལའོ། །ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གློ་བུར་བ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ཡོད་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བདག་གི་མཚན་


DTG094_Page_0142
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཉིད་ཀྱི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་འབྲེལ་བས་ཅུང་ཟད་བདག་གི་ཞེས་བརྗོད་དེ་དེ་ཡང་མེད་པ་སྟེ་བདག་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་བ་མེད་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཡུལ་ཏེ། དེ་མེད་པས་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་བསྟན་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བསྟན་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོག་ཏུ་ནི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཚིག་ལ་རག་ལུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །མཐའ་ལས་འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབྱངས་ནི་སྒྲ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་མོ་དབྱངས་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་སོ། །ཡང་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངལ་མི་སོ་བས་སོ། །ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་གོ་སྙམ་ན། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཚིག་ལ་རག་ལུས་པ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་འགག་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོག་མ་ནས་དག་པ་ཉིད་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདིར་བསྟན་པ་ལས་


DTG094_Page_0143
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སེམས་ཅན་བསྟན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་བསྟན་པས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མེད་དེ་མེད་པས་མཐའ་ཡས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འདི་ནི་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་དང་པོའི་ཁྱད་པར་དང་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་ཚིག་སྨྲས་པ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཐོས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའི་ཚིག་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པས་དེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའོ། །ཨེ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་བ་ལའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ངོ་མཚར་བ་ལ་ཚིག་གཉིས་སོ། །ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །བརྗོད་ཅིང་དེའི་ཚིག་ལས་དང་པོར་ཅུང་ཟད་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་དེ་བས་གསལ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏེ་བཤད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གཞག་གོ །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལེགས་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེར་སློབ་པར་གྱུར་པ་ན་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐ་དད་མེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བྲལ་བ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ལྟུང་བ་མེད་པས་སོ། །གནས་པར་འགྱུར་ནི་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སློབ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་


DTG094_Page_0144
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔར་གྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་མཛད་དེ། གང་གི་ཚེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བར་བདག་ལ་གཟིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདུས་ནི་འདུག་པ་དང་འདུས་པ་དག་གོ །དབུས་ནི་དྲིལ་བུ་འདོགས་པའི་ལམ་སྟེ་དེའི་དབུས་སུ་སོང་བའོ། །ན་སོ་གཞོན་པ་ཀློག་པའི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྟེ་དེའི་བོད་པ་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མིང་གིས་བརླན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བློ་རབ་ཏུ་གསལ་བས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་གཞོན་ནུའི་སྐྱེ་བ་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་མཚན་བཏགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དྲེགས་པ་ཡང་ཐུབ་པ་བཞིན་གྲུབ་པ་དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུའི་མཚན་གཉིས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཏགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་འདིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ག་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཨ་ཉིད་དང་ངེས་ཚིག་པ་ང་ཡིག་གོ །དགྲ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་འཇོམས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །འདིས་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་མི་ཤེས་པས་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འདི་ལ་མེད་པ་སྟེ་དོན་ཇི་ལྟ་བར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཅན་ལ་ཇི་ལྟར་འདི་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་ཤིན་ཏུའི་དོན་ཉིད་ལ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་སོ། །ཤིན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པར་གཤེགས་པས་


DTG094_Page_0145
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་གཟུགས་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གཟུགས་མཛེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྟེ་མ་ལུས་པར་བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །དོན་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་པ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་མེད་པས་འདོད་པའི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤངས་ཀྱང་སླར་སྐྱེས་པས་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་སྤངས་པའི་སྐྱོན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་འོན་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱོན་ཡང་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ཉོན་མོངས་རིམས་ནད་མེད། །ལུས་ངན་བློ་ནི་མ་ཚང་ཉིད། །ལམ་བརྗོད་པས་ནི་གཡེར་བ་དང༌། །དེ་མི་སློབ་པའི་ཐེག་པ་དམན་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཇི་སྲིད་པར་ཡོད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་སྙམ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པའོ། །རིག་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་རིག་པས་མིག་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞིང་གཞན་དག་གིས་རྐང་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་ལྟར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་


DTG094_Page_0146
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རིག་པའོ། །སྐྱེས་བུ་གདུལ་བྱ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉིད་འདུལ་བར་བྱ་བ་སྟེ་འདུལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་གདུལ་བར་དཀའ་བ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་ཆེ་བ་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་གསུངས་སོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡུལ་གསུངས་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སོང་བ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གང་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་ཆེར་མཛད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་དང་ཉེ་བར་བཅས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་བཅས་པ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པས་ན་སངས་རྒྱས་སོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་དང་གཡུལ་ངོ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་པས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་དབང་སྒྱུར་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དག་མེད་དེ་འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྔ་ན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བར་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འགུགས་པར་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་མི་ལྟུང་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱ་བྱིན་གནས་སྐབས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་དེར་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་


DTG094_Page_0147
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་འདི་ལ་ནི་གང་ཞིག་ལྷའི་བུ་རྣམས་འདུས་པ་དེ་རྣམས་ཁ་ཅིག་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཐོས་པ་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་དེ་རྣམས། སླར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་གུས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཐོས་པའི་དོན་དུ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཉེ་བར་འོངས་ཏེ། དེ་ནས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་དབང་པོར་བྱས་པ་སྟེ། དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་བསྟན་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་མིང་གཟུང་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དག་གཟུང་བ་སྟེ། རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའམ་གྱི་དོན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །འཛིན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཛིན་པ་ནི་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་པའོ། །འཆང་བ་ནི་པོ་ཏི་ལ་གནས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པས་གཞག་པའོ། །ཀློག་པ་ནི་པོ་ཏི་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་ལ་འདོན་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བཟུང་ནས་གང་ཞིག་འདི་ལ་བསམ་པ་འདིར་ནི་འདིའི་དོན་ཡིན་འདི་ནི་དགོངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་འདོན་པ་ནི་གཞུང་དང་དོན་དག་བཟུང་ནས་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་གཞན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །བདུད་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་བུ་སྟེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའོ། །གླགས་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་དོན་དུ་གོ་སྐབས་ཚོལ་བའོ། །དེ་ཚོལ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ལྟ་བའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་ནི་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་བ་ནི་གཡང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་མ་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་


DTG094_Page_0148
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སུ་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་ཡོད་ཀྱང་ཡང་བ་མ་སྤངས་པས་ཀྱང་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་མར་ནག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་མར་མེ་འབར་བ་རླུང་གིས་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བར་ཆད་མེད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི། སེམས་ཅན་མཆོག་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདི་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་འཇིགས་པའི་གནས་དེ་དང་དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོན་པར་སོང་བ་ནི་གྲོང་ལས་གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་ལས་འདས་པའི་གནས་ཤིང་དྲུང་བ་རྣམས་དང་རྩྭ་དང་ཤིང་གེལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་དགོན་པའོ། །བླ་གབ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་ནི་བླ་གབ་མེད་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་མི་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པའི་དོགས་པའོ། །རེངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགོས་པའི་གཉེན་པོ་བསྒྲུབ་པའོ། །འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མི་སྐྱེ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །བསྲུང་བ་ནི་བསྐྱབ་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སྦ་བ་ནི་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦོ་པའོ། །བསྲུང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ། །བསྐྱབ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིགས་པ་སེལ་པར་བྱེད་པའོ། །སྦ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའོ། །ཡང་ན་བསྲུང་བ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པས་སོ། །བསྐྱབ་པ་ནི་སྲུང་བྱེད་ངེས་པར་སྦྱར་བས་སོ། །སྦ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོང་སྟེ་དེ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །བགྱི་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །འདི་ནི་བདུད་འཇུག་པ་མི་རྙེད་པ་དང༌། དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བ་མེད་པ་དང༌། འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་དང༌། ལྷ་རྣམས་ལས་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞིའོ།།


DTG094_Page_0149
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་ནས་ཇི་སྲིད་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་མཐོང་སྟེ། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །འདོན་པ་དེ་བཤད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྦྱར་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཉིད་དེ། རྩ་བའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་དང་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བ་ལ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་མི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ནི་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ངེས་པར་འཐོབ་པ་སྟེ་ཐོག་མར་དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་དེ་དག་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྔ་མའི་ཚིག་འོག་མས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་བཟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་ཕན་ཡོན་འདི་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་རྩོད་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩོད་པ་མེད་པ་མཆོག་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །འདིར་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མི་བཟོད་པའོ། །རྩོད་པའི་གནས་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དུ་མས་རྒོལ་བ་ནི་རྒལ་བའོ། །འགལ་བ་ནི་གཅིག་གིས་སྨྲས་པའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་སོ་སོར་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །སླར་ནུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་སྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་ནི་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་


DTG094_Page_0150
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སོགས་པ་སྟེ། སྔར་གསུངས་པ་གཅིག་པུར་མ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་འགལ་བའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ནི་བསྟན་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་གདམས་ངག་སྦྱིན་པའོ། །ལུང་འབོགས་པ་ནི་རྒྱས་པ་ལས་སྟོན་ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་འདོན་པའི་ཡུམ་གཅིག་བུ་ངག་གིས་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་པར་བྱེད་པའོ། །གསུངས་པའི་དོན་རྩི་མ་གྷིའི་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་ལས་བྱུང་བའི་མཐུ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པས་ན་རྩི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་དྷ་ཏེ་ནི་འཛིན་པའི་ཁམས་ལ་ཀིམ་གྱི་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་རིགས་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་རྩིའོ། །རིགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ཨ་ཎ་མི་འབྱུང་ངོ༌། །འདི་ཡང་མོ་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀྲི་དི་ཀཱ་རཱ་དཀྟི་ན་ཞེས་བྱ་བས་རིབ་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བརྟགས་པའོ། །ཨ་ཤི་ནི་སྦྲུལ་གྱི་མཆེ་བའོ། །དེ་ལ་དུག་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཨ་ཤི་བི་ཥ་སྟེ་མཆེ་བ་ལ་དུག་ཡོད་པའི་སྦྲུལ་ལོ། །སྐྱེ་བོ་ནི་ལུས་ཅན་ནོ། །བཀྲེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་ཉེ་བར་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཉེ་བར་བྱ་བ་པ་མེད་པ་སྟེ། རྩིའི་དྲིའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུད་འགྲོའི་བྱེ་བྲག་གོ །ཕྱོགས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བཟའ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱས་པས་ཕྱོགས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཕྱིར་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་འགྱུར་བའོ། །སྨན་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ནོར་བུ་དང༌། སྔགས་དང༌། སྨན་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དུག་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་མཆེ་བ་ལ་དུག་ཡོད་པའི་སྤྲུལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ནི་དུག་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱེད་ཅིང་ལོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྦྱར་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟི་བརྗིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུས་སོ། །སྟོབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་


DTG094_Page_0151
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནུས་པ་བསྐྱེད་པས་སོ། །མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དུས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའོ། །ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ལོག་པའོ། །འདིར་ནི་ཡོན་ཏན་ཚང་བའི་དོན་དུ་བསྲུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྦྱར་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་བཤད་པ་མཐོང་ནས་བཏགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚིག་རན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་མི་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚིག་འཇམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚིག་འཆལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་འཁྱལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་བདེ་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སླར་ཡང་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་ཉིད་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱད་པ་ནི། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་གོང་ནས་གང་དུ་རབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཇོམས་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྤང་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་


DTG094_Page_0152
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དག་གཟུང་བའོ། །འདི་ཙམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་འགལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་ནི་ཤེས་རབ་ལའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པས་སོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གསུངས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དུལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་འདུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དམིགས་པའི་སྤྱད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་དུལ་བར་མི་བྱེད། ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཡང་མཐོན་པོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འདུད་པར་མི་བྱེད་དེ། མི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད་དེ། མཐོན་པོར་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འདུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྲོ་བ་ལས་གོང་དུ་བདག་ལ་འདིས་གནོད་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོན་དུ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བསམ་པ་འདི་མི་གཏོང་བར་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་ཁོ་ན་དུ་འཛིན་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བའོ། །བག་ལ་ཉལ་ནི་དེ་ལས་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་ཡོངས་སུ་འགྲོ་བ་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་ནོ། །འདིར་ནི་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་གསུངས་སོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་དེའི་གཉེན་པོར་ཡང་ཉེ་བར་གཞག་པ་བྱེད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དྲན་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སམ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །འཁྲུག་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ། །བཞིན་གྱི་མདོག་ཀྱང་འགྱུར་བ་ནི་དྷ་ཧི་ཞེས་བྱ་བའི་ཁམས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཉེས་དམིགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་


DTG094_Page_0153
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གྱི་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བདག་ལ་འདིས་འོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ། འདི་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་པ་དྲན་པ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་ཕན་པ་དང༌། བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་བསམ་པའི་མཚན་ཉིད་བྱམས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་ཕན་ཡོན་ཐོས་པས་ངོ་མཚར་བ་ཐོབ་པ་བརྒྱ་བྱིན་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་ཁེངས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་དེའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཡུལ་དུ་ཐོག་མར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་མཚོན་ཆ་འཕངས་པའི་དུས་སུ་མདུན་དུ་འགྲོ་བའི་ས་ལའོ། །གནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔ་མའི་ཚིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གོ་སྐབས་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་འཕངས་པའི་མཚོན་ཆ་ལུས་ལ་ཕོག་པས་སོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དེ་ཉིད་ལ་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་གཞན་གྱི་གནོད་པ་སྟེ་དེས་སོ། །འདིར་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལན་ནི་རིག་སྔགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆེན་མོ་དང་ཚད་མ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་ལྷག་


DTG094_Page_0154
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པས་མཉམ་པ་ནི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཉུང་བ་མོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་ངོ༌། །བདག་ལ་གནོད་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་དང་གཉི་ག་ལ་སྟེ། དེའི་དོན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སེམས་ནི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལ་རང་དང་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཀྱང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ལུས་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་འདིས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འདིས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་དང་གཞན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་འདིས་མཁྱེན་པར་མ་གྱུར་པའོ། །བློ་གྲོས་རབ་ཀྱི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་འདིར་ནི་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གང་ཞིག་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འམ་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་རྟོགས་པའི་དོན་ལའོ། །དེའི་


DTG094_Page_0155
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཕྱིར་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ཞིག་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདི་བརྗོད་པ་དེ་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ལ་གནོད་པ་བྱ་བར་ཡང་མི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་ས་ཕྱོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་པར་སྲིད་པ་སྟེ། ས་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་པོ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ནོ། །གཞན་ནི་བཟུང་བར་གྱུར་པ་ལའོ། །ཇི་སྲིད་ཁ་ཏོན་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆུང་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་འགྲིབ་པ་ལའོ། །སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞག་པའི་དུས་སུ་མཆོད་པ་གསུངས་པ། བཀུར་སྟིར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཞག་ནས་ནི་འོག་ཏུའོ། །འགའ་ཞིག་བཀུར་སྟིར་མི་བྱེད་ལ་ཞེས་འདོན་ཏེ་བཞག་ནས་ནི་འོག་ཏུའོ། །བཀུར་སྟིར་མི་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། །གླགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སམ་གོ་འབྱེད་པའོ། །གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་གྲངས་རིག་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའོ། །བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ཡང་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུའི་ས་ཕྱོགས་དེར་གང་ཞིག་ཡང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟེན་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བ་འདི་ཉིད་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ན་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྙིང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །འདིར་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་སྙིང་པོ་ཞེ་ན། གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གཞི་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེ་བའི་བསྐལ་བའི་ཐོག་མར་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་སྔོན་དུ་གྲུབ་པ་ལ་དེའི་སྙིང་པོ་རྡོའི་རང་བཞིན་ཀ་བ་


DTG094_Page_0156
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྒྱར་དཔག་ཚད་ཙམ་བ་གྱེན་དུ་གྲངས་སུ་མ་བགྲངས་པ་ཡང་དག་པར་མངོན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ལྟེ་བ་སྟེ། དེ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །རྒྱར་དཔག་ཚད་ཙམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་ཁྱབ་པ་ཙམ་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མ་ངེས་པའི་ཚད་སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མཉམ་ཉིད་ནི། །སྔོན་གྱི་མདངས་དང་ཚད་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་སྒྲའི་བཤད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་རྗོད་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་སྙིང་པོ་ནི་སྙིང་པོ་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཀ་ངེས་པ་སྐྱེད་པ་སྙིང་པོ་ནི་ས་ཕྱོགས་འདི་ལ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །ཁོར་ཡུག་ཏུ་འབྱུང་བས་ཁོར་ཡུག་སྟེ་ཁོར་ཡུག་གི་ནང་ན་འདུག་པ་ནི་ནང་ན་འདུག་པའོ། །ནང་ནི་དབུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཤིང་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ངོ༌། །དེའི་རྩ་བར་ཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྩ་བ་ནི་རྩ་བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡངས་སུ་བཅད་པའི་ས་ཕྱོགས་ཏེ་དེར་འདུག་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་གི་རྩ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཆོག་ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བསྟན་པའོ། །དང་གི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་དུའོ། །གཙེ་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་ལ་སོགས་པས་རྡེག་པ་སྦྱིན་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བར་བྱེད་པའོ། །གནོད་པར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གསོད་པར་འདོད་པའོ། །འབེབས་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྱུང་པོ་དང་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་འཁོན་མེད་པ་དང་མི་སྐྲག་པ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་


DTG094_Page_0157
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྩ་གསུམ་གྱི་འཁོར་དང་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་དབྱིག་པས་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་རྡེག་པའི་བདུད་ལ་མཚོན་ཆ་ཕོག་པ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་མཚོན་ཆས་ལུས་ལ་ཚུགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་བྱམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཕྱོགས་གང་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་མཛད་པ་དེར་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གཙེ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་ཀྱང་ངོ༌། །མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཙ་ཡེ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་ལའོ། །ཙ་ཕྱེ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་བྱ་བ་ནས་མཆོད་རྟེན་ནོ། །བྱ་བ་ལ་ལོ་ཊོ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལ་ཎུ་ཏམ་དང་ཨ་ཡའི་གནས་ལ་ནི་ཨ་ཨེ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེར་གྱུར་པ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་ཁྲི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་སོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ །ཕྱག་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པས་ཕྱག་བཙལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེད་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་མང་དུ་རྗེད་པར་བྱ་བའོ། །མཆོད་པར་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རི་མོར་བྱ་བ་ནི་སྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཤིང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་མར་བྱ་བ་ནི་བླ་མ་བཞིན་དུ་ཕན་ཡོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞག་པ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པས་སྐྱོབ་པའོ། །སྐྱབས་ནི་ཁས་ལེན་


DTG094_Page_0158
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་ལ་འཇིགས་པ་ཐོས་པས་ན་སྐྱབས་པས་སོ། །གནས་ནི་མི་འཇིགས་ཤིང་ལས་ཀུན་ལས་འབྲེལ་བས་ན་གནས་སོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བས་ན་དཔུང་གཉེན་ནོ། །ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་རབ་ཏུ་གང་བའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་མཆོད་པ་བས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཆོད་པ་ཉིད་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་དེ། དེའི་རྒྱུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྲིས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལག་གིས་སམ་གཞན་འདྲི་མཁན་རྣམས་ལ་ཡོན་བྱིན་ནས་སོ། །གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བགྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔ་མའི་དོན་ནི་ཕྱི་མས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་འམ་གྱི་སྒྲ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་གཞན་བསྐུལ་བར་བྱས་ནས་བྲིས་པ་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བགྱིས་པའོ། །ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་སྤྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ལ་བུད་མེད་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །མེ་ཏོག་ནི་སིལ་མའི་མེ་ཏོག་རྣམས་སོ། །དྲི་ནི་དྲིའི་ཤིང་རྣམས་སོ། །ཕྲེང་བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམས་སོ། །བྱུག་པ་ནི་དྲིའི་བྱུག་པ་རྣམས་སོ། །ཕྱེ་མ་ནི་ཨ་ག་རུ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ན་བཟའ་ནི་གོས་རྣམས་སོ། །མཆོད་པ་ནི་ལྷ་བཤོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་མང་པོ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། བཀུར་སྟིར་བགྱིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཀུར་སྟི་དང་རྗེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བཀུར་སྟི་ནི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྐྱེད་པའོ། །བླ་མར་བྱེད་པ་ནི་གུས་པའོ། །རྗེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ལན་མང་བར་བྱེད་པའོ། །རི་མོར་བགྱིས་པ་ནི་མཆོག་གི་མཆོད་པའོ། །བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་ན་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བྱེད་པའོ། །སྐུ་དག་ནི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་


DTG094_Page_0159
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སོ། །སེམས་ཅན་མང་པོ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཏིལ་ཙམ་དུ་དབྱེ་བར་བྱས་ནས་གཙུག་ཏོར་དང་འགྲམ་པ་གཉིས་དང་མཆེ་བ་བཞི་སྤངས་ནས་སོ། །མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་དུ་ནི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྩལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞག་པར་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །འཆང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་གཞུག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་པོ་ཏི་བཞིན་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་ལ་ཕར་དྲི་བ་མཛད་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་མཆོད་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཞེས་གསལ་བ་འདི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བརྒྱ་བྱིན་དང་དེས་འདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བདག་གི་དངོས་པོའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་མངོན་པར་གྲུབ་པའོ། །ལམ་གང་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདི་ནི་སླར་གང་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བརྙེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ལའོ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་པོ་ཏི་མཆོད་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འདི་ཁྱེད་


DTG094_Page_0160
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་བདག་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་སྐུ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོའོ། །ཅི་ཞིག་འགྲོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་དེ་བགྲང་བ་མཚན་དང་དཔེ་བྱེད་ཀྱིས་འབར་བའི་སྐུ་ཙམ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །སྐབས་ཀྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་སྦྱར་ཞིང་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རང་དོན་གཞན་དོན་དམ་པ་སྐུ་དང་ནི། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྐུ་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་སྡོ། །རྟེན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པ་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཞེས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དག་གི་སྐུ་སྟེ་རང་བཞིན་ལའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ངེས།


DTG094_Page_0161
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་སྐྱེ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འདིར་བདག་གིས་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་རྟོགས་པ། འཇིག་རྟེན་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དེས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གླེགས་བམ་མཆོད་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཞེས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་དྲི་བ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྐྱེས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ནི་བློ་དང་བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་མཚར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་མ་འཚལ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཚལ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་དོན་ཆེན་པོ་ནི་མཆོད་པ་བྱས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་དོན་ཆེན་པོར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་བའོ། །དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་པོར་གསུངས་པའི་དོན་བཞི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཞེས་འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་བེ་ཏ་ཏི་ནི་རྟོགས་པ་ལ་ཨེཊ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡིན་ཡང་བར་མའི་བསྟན་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོས་ཨེཊ་མེད་པའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་འཚལ་ཅིང་རྟོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །འཚལ་བར་བྱེད་པས་ན་འཚལ་བ་སྟེ་ཞེས་པའོ། །དེ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནེ་ཙོའོ། །མ་འཚལ་ཞེས་


DTG094_Page_0162
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་དང་མཆོད་རྟེན་དག་ལ་མཆོད་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་མཆོད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཙོ་བོར་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འཚལ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་འོན་ཏེ་འཚལ་ལམ། དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཞེས་འོན་ཏེ་རྟོགས་ལའོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ཞེས་རིག་ཀྱང་ངོ༌། །དད་པར་མ་གྱུར་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ལ་དུས་དེ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པས་སེམས་རྙོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཅི་མ་འཚལ་ལམ་འོན་ཏེ་འཚལ་ཡང་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མར་ཡང་དེ་རྣམས་རིག་པ་མ་ཡིན་འཚལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་མོ། །དེར་དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ཞེས་འཚལ་བ་མ་ཡིན་དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དམན་པ་ཉིད་དུ་སོང་བ་འདི་སེམས་ཅན་ཉུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྟོགས་ནས་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རིགས་པས་བགྲང་བ་ཞེས་རྟོགས་ནས། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་རྟོགས་ནས་དད་པའོ། །གང་ཞིག་བདེན་པ་རྣམས་མཐོང་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟད་དེ་དེ་རྟོགས་ནས་དད་པ་དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་འབྲས་བུའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ཡང་འབྲས་བུ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་བཞི་པའོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ལེགས་པ་


DTG094_Page_0163
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡང་དག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དམན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཉུང་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་གོམས་པས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་པྲ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་པྲ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་ནོ། །དེས་ན་ལྱ་པ་མི་འབྱུང་ངོ༌། །ཉེ་བར་འཕེལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་ཙོ་ར་ལ་སོགས་པ་ལ་གཡུལ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྱ་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འཕེལ་བར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ཁུར་བར་བྱ་ཞེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུམ་པའི་སེམས་ཉིད་སྤངས་ནས་མགོ་ལ་མེ་འབར་བ་དང་འདྲ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཕན་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སའོ། །དེ་དག་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་སོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ལའོ། །སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་འདི་ལ་


DTG094_Page_0164
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ནས་འཛིན་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སླར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཉམ་པའི་བསམ་པ་དང་ཚོགས་དང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལས་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཉིད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གསུངས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་གནས་པ་ངེས་པར་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་ཉིད་གསུངས་པ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྲོ་བའོ། །ལེ་ལོ་ནི་ལས་ངན་པ་བྱས་པ་ལ་ཆགས་པའོ། །སི་དྭ་ཏེཿ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་དེ་ཨ་ར་བ་བིན་ད་བཞིན་ནོ། །པདྨ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་པ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ་སེམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་དྲན་པའོ། །མོས་པ་ནི་དད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཞེན་པ་དང་ལེ་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའིའོ། །སེམས་དམན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའིའོ། །འདུ་ཤེས་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བས་དྲན་པའི་དབང་པའིའོ། །མོས་པ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བས་དད་པའི་དབང་པོའིའོ། །ཤེས་རབ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའིའོ། །བསམ་པ་མཉམ་པས་འཇུག་པ་ལ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དང་མཉམ་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་


DTG094_Page_0165
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་བར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྦྱོར་བ་ལས་བསྐལ་པ་རྣམས་ལ་ལྡོག་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་འཛིན་པས་ཀྱང་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེར་གླིང་བཞི་བའི་མྱོང་བའི་གེགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་བདེ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་དྲི་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་དོན་དུའོ། །བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའོ་ཞེས་ཤེས་ཏེ་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བདག་གི་ཞེས་འདོན་པ་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྟགས་བཟུང་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་མཆོད་པས་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འགྲུབ་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོད་རྟེན་མཆོད་པས་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་དེ་ནོར་མཆོག་གཏོང་བས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཆོད་རྟེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རབ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ནམ་འཚོའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལྷའི་དྲིལ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དེའི་གཞི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་འཁྲུལ་པའི་ཚིག་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེ་བ་གྲུབ་པའི་དོན་


DTG094_Page_0166
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དུའོ། །མངོན་པར་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བས་སོ། །དེ་རྟོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་མོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་དད་པ་ཁས་བླངས་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་གཞན་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟེན་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་མཉམ་པར་གཞག་པས་སོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལྷག་པ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ལྷག་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྷག་པའོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྟགས་པའོ། །ཆུང་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ངོ༌། །འཆང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཆད་པར་པོ་ཏི་ཙམ་ཡང་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པས་པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་འདིའི་གླེགས་བམ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དམ་པའི་ཆོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོའམ་དེའི་ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་ནི་དམ་


DTG094_Page_0167
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་ནའོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་མཆོད་པ་ལས་ཇི་ལྟར་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མཆོད་པ་ལ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཚད་དང་གླིང་བཞི་པའི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་གཅིག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚད་དང༌། སྟོང་གཉིས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚད་དང༌། སྟོང་གསུམ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚད་དང༌། སྟོང་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་མཆོད་པ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མཆོད་པ་ནི་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ་སོར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་བས་ལྷག་པའི་བསོད་ནམས་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡང་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་སྟེ་འཛམ་བུའི་གླིང་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་གླིང་སྟེ་འབྲས་བུ་ཆེ་བས་འཛམ་བུའི་ཤིང་ཆེན་པོས་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་ངོ༌། །དབུས་སུ་རི་རབ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་སྣ་བཞིའི་རང་བཞིན་དང་ཕྱོགས་བཞི་ལ་གླིང་བཞི་སྟེ། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་པ་དང༌། འཛམ་བུའི་གླིང་དང༌། སྒྲ་མི་སྙན་དང༌། བ་ལང་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་གླིང་བཞི་པ་སྟེ་རང་གི་དོན་ལ་ནི་རྐྱེན་ཨན་ནོ། །གླིང་བཞིའི་སྟོང་གི་ཚད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་དོ། །སྤྱི་ཕུད་དང་ལྡན་བས་ན་སྤྱི་ཕུད་དོ། །སྟོང་གཉིས་ཀྱི་ཚད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྟོང་གཉིས་པ་སྟེ། སྟོང་དང་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་བར་མ་སྟེ། སྟོང་དང་སྟོང་ཆེན་པོ་དག་གི་དབུས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་ཚད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྟོང་གསུམ་སྟེ། སྟོང་གཉིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྟོང་ཆེན་པོ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ཁོ་ནར་གྱུར་པ་སྟེ་སྔོན་ནི་མ་ཡིན། ཐ་མ་ནི་མ་ཡིན། ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་སེམས་ཅན་ཉིད་


DTG094_Page_0168
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །སྔོན་མི་རྣམས་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་བདག་ཏུ་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པར་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཅིག་ཅར་བསྐལ་པའི་བར་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་སོ་སོར་དམིགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་བས་ལྷག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་བསྐལ་བའི་ཅུང་ཟད་ལྷག་པར་གྱུར་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་མ་ཚང་བ་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསོད་ནམས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སེམས་པས་སོ། །འདིར་ནི་བརྒྱ་བྱིན་རང་གི་ལྷག་པར་མོས་པ་དད་པ་དང་བཅས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིར་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཉུང་བ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་ཀྱིས་གསོལ་པ། ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལྷག་པར་མོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་ལམ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་གླེགས་བམ་མཆོད་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཆོད་པའི་དོན་གྱིས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་སམ་ལྷག་པ་བས་ལྷག་པའི་གྲངས་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་མང་པོ་ནི་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ལ་ལྟོས་པའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་


DTG094_Page_0169
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའོ། །གྲངས་མེད་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང་བྲལ་བའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པར་བྱ་བ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིམ་གྱིས་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྷག་པར་མོས་པ་ལས་འཇུག་པའི་དོན་དུའོ། །འདིར་ནི་དོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཐད་པས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཆར་མི་ཕོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མར་ཡང་ཆར་མི་ཕོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་དབུས་སུ་ཡང་འབྲེལ་བའི་དོན་དུའོ། །མི་ཕོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །གྲངས་སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་གྲངས་འཛིན་པས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་གྲངས་འཛིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུས་སོ། །བགྲང་བར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱིས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་རིགས་འདི་ལ་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་བཀུར་སྟི་ལས་སྐྱེས་པའི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་དཔེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་བསོད་ནམས་དེ་འདྲ་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་ཀྱིས་ཉུང་བ་མེད་པར་བསོད་ནམས་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དཔེར་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ལ་ཡང་དཔེ་མེད་པར་གསུངས་པའོ། །དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་དོན་ལས་ཥྱཉ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ནོ། །རིགས་ལ་ཡང་དཔེ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་རྟེན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟེན་དུ་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཏེ་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཉིད་དོ། །ཕྲ་བ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་གྱིས་དཔངས་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་དང་རྒྱར་ཡངས་པ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཤིང་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྒྱུར་


DTG094_Page_0170
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གྱུར་པ་ཡང་འདིའི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་དོན་འདི་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས་པ། གྲངས་དང་མཐུ་དང་རིགས་རྣམས་ཀྱི། །འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ལ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དཔྱད་ནས་ནི། །དཔེ་ཡང་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ནི་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་རྟེན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་དཔེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དཔེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་འདིའི་འབྲས་བུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཉིད་ལ་འདི་དེ་བཞིན་ཞེས་ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གྲོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའི་ཚིག་གོ །འདིར་འཐད་པ་ནི་གྲོགས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གྲུབ་པའི་དགོངས་པའོ། །འདིར་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་དགོངས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་དངོས་སུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་གསུངས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་བ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའོ། །འཐབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཡུལ་འགྱེད་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲན་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་དྲན་པའོ། །འདིར་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་འཐབ་པར་འདོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རིག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་སྨྲས་པ། རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གོང་ན་མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པ་མེད་པས་སོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ལྷག་པའི་རིགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ནི་


DTG094_Page_0171
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅུང་ཟད་ཉུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདི་ལྟ་བུ་རིག་སྔགས་ཆེན་མོའི་རང་བཞིན་དེ་ཇི་ལྟར་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་མ་གོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་སྟོབས་འཕྲོགས་པ་ལ། རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྗེས་སུ་གནང་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་གསུངས་ལ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་ལས་གསོད་པ་དང་རྐུ་བ་དང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ལོག་པ་གསུམ་མོ། །བརྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་དང་ངག་འཁྱལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཞི་ལས་ལོག་པའོ། །བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་ལས་ལོག་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་དང་བ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བཞི་པ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་པ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། ཞི་བ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་སོ་སོར་ཉེ་བར་གཞག་པས་དེ་དག་གིས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གཏད་པའི་


DTG094_Page_0172
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མཚན་ཉིད་དོ། །དཔྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཁྱུད་པ་སོ་སོར་ཉེ་བར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དག་གོ །དེ་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་རྒྱལ་བས་སྐྱོན་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཞི་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རིག་པའི་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་རང་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནི་ནང་གི་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། །དེར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ལ་སེམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་མཐོང་བས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་དང་བ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་དང་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྙོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་དུ་ཡང་དག་པར་དང་བའི་རྒྱུན་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་ཆུ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་རང་གི་དང་གིས་རྒྱུ་བའི་དམིགས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་སམ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཞིབ་འབྲས་བུ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་དང་བདེ་བའོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་རྒྱལ་བས་ཀྱང་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་རང་བཞིན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་པ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་ཉེས་དམིགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བར་ལྡན་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་རྒྱུའོ། །དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པ་དང་དབུས་སུ་གནས་པ་གང་ཞིག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལྟ་བ་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་གྱི་བསམ་གཏན་དག་ལ་དགའ་བ་དང་མངོན་པར་དགའ་བའི་དབང་གིས་སེམས་ཀྱི་འབད་པ་སྤངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྙོག་པ་


DTG094_Page_0173
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ལ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་བཏང་སྙོམ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སོ་སོར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་བཏང་སྙོམས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་མི་བརྗེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཤེས་བཞིན་དང་མ་ཚང་བ་ལ་དྲན་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡང་བསམ་གཏན་རྣམས་ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་བསྡུས་པར་བྱས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་སྒྲས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་སྤོང་བར་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྤངས་ཀྱང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མ་ཚང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཉིད་དེ་འཆུམས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་པ་རྣམས་དང་དགའ་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཞི་བའི་དམིགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་འགྲེལ་པའི་བདེ་བར་ལྡན་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བསམ་གཏན་གསུམ་པའོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་བདེ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མ་འབྲེལ་པའོ། །འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་མ་བཤད་དོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ནི་དེར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཚོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེས་གཡོ་བ་མེད་པ་ཐོབ་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཡང་ངོ༌། །འདི་ཉིད་ནི་འདིར་འབྲས་བུ་སྟེ་བདེ་བ་ནི་


DTG094_Page_0174
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཙམ་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །བསམ་གཏན་འདི་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དྲན་པ་དང་ཆོས་སོ་སོར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་དགའ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདུན་གྱི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང༌། དགའ་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་ནི་དགའ་བའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་རྒྱུར་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌། ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་བསམ་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པ་དང༌། བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བསམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་


DTG094_Page_0175
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་སྤངས་པ་དང༌། སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའམ། གཟུགས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམས་སོ། །དེས་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་སྤངས་པས་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱའི་ཡང་དག་པར་འདུས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འགགས་པས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པའི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་མེད་པས་སོ། །མཐའ་ཡས་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སེམས་ཅན་བརྟེན་པའི་དོན་དུའོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་སྟེ་རྟོགས་པར་བྱས་པས་སོ། །གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་དམིགས་པ་ཅན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སོ་སོར་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། དེའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་པོ་ཡང་དག་པར་འདས་པས་སོ། །རྣམ་


DTG094_Page_0176
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་བཞིན་དུའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུང་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་གཞན་དག་གོ །ལྷག་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་སམ། བསམ་གཏན་ལས་གཟུགས་མེད་པའི་ཡན་ལག་འགྲིབ་པས་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་འདས་པས་དེ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་རིང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཞི་བ་མཐོང་བའི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི་གཉིས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཡིད་འཛིན་པའི་རྟེན་ནོ། །དང་པོ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་གཉིས་པ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་འདུས་ཤེས་ལའོ། །འདི་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ལ་སྐྱོན་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དོགས་པར་གྱུར་པ་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཅུང་ཟད་དམིགས་པ་མ་བྱས་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་འདི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་དེ་འདས་པར་བྱས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་དམིགས་པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཞི་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་དེ་མེད་པས་སོ། །འདུ་ཤེས་


DTG094_Page_0177
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མེད་པ་ཡང་ཐོབ་པ་སྟེ་གཏི་མུག་ཅེས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་རིམ་པ་གཞན་མཐོང་བ་ཕྲ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། འདི་ལ་ཡིད་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱེད་པས་ན་སྐྱེ་མཆད་དོ། །དེ་དང་དེའི་འདུ་ཤེས་ལ་གཡེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་རྣམས་ལ་ལྡོག་པའི་དོགས་པས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་གཞན་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་དམིགས་པ་ཅན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་ནི་གཙོ་ཆེར་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང༌། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་བཞི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་དང༌། དེ་དང་ཡང་དག་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕྲ་བ་དང༌། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའི་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འཆི་འཕོ་དང༌། སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་དང༌། སྐྱེས་པ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གང་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌།


DTG094_Page_0178
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཤེས་རབ་དང༌། དེ་དང་ཡང་དག་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་སྟེ། ལུས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། ཆོས་དང༌། སེམས་ཞེས་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང༌། རྣམ་པར་བཞིའི་བརྩོན་འགྲུས་དང༌། མ་སྐྱེས་པ་དང༌། སྐྱེས་པའི་མི་དགེ་བ་མི་སྐྱེད་པ་དང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང༌། སྐྱེས་པའི་དགེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་གནས་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ། འདུན་པ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་ནི་དད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་བོ། །སྟོབས་ལྔ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང༌། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་བརྒྱད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཏང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བས་རང་འབྱུང་ངོ༌། །བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞག་དག་གོ །སྔོན་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་བས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོས་པ་འདྲ་བའི་འབྲས་བུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པར་བདེན་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པ་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨན་དང་སྐར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་རྣམས་དང་ནི་སྐར་མ་དང༌། སྨན་དང་སྐར་མ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཟླ་བའི་འདོ་ཟེར་གྱི་དབང་གིས་ལྷག་པར་བརྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་དང༌། མཐུའི་


DTG094_Page_0179
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཁྱད་པར་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་གསུངས་པ་ནི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་དང༌། མཐུ་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་དེ་རང་གི་སྟོབས་དང༌། མཐུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །སྐར་མ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐར་མ་རྣམས་ལས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཐ་སྐར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཆོས་ནི་ལམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཚུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་ཞི་བའི་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་བ་ནི་ལུས་དང༌། ངག་དང༌། ཡིད་ཀྱི་ལགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །སྐྱེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསྟན་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་བཤད་ནས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་སྔར་བཤད་པ་ཡང་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་བ་མ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡ་ང་བ་ནི་འཆི་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་མ་སྤངས་པ་ནི་ཡ་ང་བ་མ་སྤངས་པའོ། །འདི་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་ལྷག་མ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །བློན་པོ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་ཙམ་མོ། །གཏམ་ཟེར་བ་ནི་ལུས་ཚོ་ལ་སོགས་པའི་འདྲི་བའོ། །ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་གཏམ་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མཐུས་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གདུག་པ་ནི་དྲུག་པའི་རི་དྭགས་རྣམས་སོ། །སྡིག་སྦྲུལ་ནི་སྦྲུལ་རྣམས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོན་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་ཞིག་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་དེའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཞག་པས་ན་ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་སེམས་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་ཞེས་


DTG094_Page_0180
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐའ་གཞན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཀླན་ཀ་ནི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པས་ལན་འདེབས་པའོ། །བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་སོ། །དཀར་པོ་ནི་བསྟན་པའི་གནས་སུ་འོངས་པས་རྙེད་པར་བྱ་སྟེ། མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་འོངས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་བཀའ་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང༌། རྒས་པའི་ཆོས་ཅན་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་ནི་སྐྱེ་དང་བཀའ་ལས་ནི། །མ་འོངས་པ་དང་ངེས་གནས་ལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་དང་པོར་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དེ་ཕྲད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མིག་གིས་མི་རྩོལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་གཡེང་བའི་མིག་གོ །དེས་ན་ཡིད་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔུང་གི་ཚོགས་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་དང༌། དཔུང་བུ་ཆུང་དང༌། ཤིང་རྟ་རྣམས་སོ། །བཀོད་པ་ནི་འདུས་པའོ། །གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ནི་མ་ག་དྷའི་བདག་པོའོ། །གསལ་རྒྱལ་ནི་མཉན་ཡོད་ཀྱི་བདག་པོའོ། །ཤཱཀྱའི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་རིགས་རྣམས་སོ། །ལི་ཙྪ་བཱི་རྣམས་ནི་ཡངས་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །སླར་ལོག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་གྱུར་པའོ། །མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཤིང་ལ་སོག་པའི་མེ་ཏོག་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁས་ནམ་མཁར་སོང་བ་རྣམས་སོ། །ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་པས་སོ། །ནང་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་འོངས་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་སོ་སོར་འདི་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལྷའི་མེ་ཏོག་རྣམས་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སླར་མཆོད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷའི་བུ་རྣམས་དེ་གདུལ་


DTG094_Page_0181
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱ་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་བདུད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་དེ་གཅིག་པུར་ཡོད་པར་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ངན་དོན་ནི་ཆུང་བའོ། །བགྱི་བ་བགྱིས་པས་ན་བགྱི་བ་བགྱིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་པའི་སྐལ་བ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྔར་ཉན་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་གོས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡང་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སོང་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བསྔགས་པ་ནི་བསྟོད་པའམ་ཡོན་ཏན་ནོ། །གསུངས་པ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྒྲོགས་པ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ཡང་སྲིད་པས་འདི་ཉིད་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་ནི་ལུས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད་པས་མཆོག་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུའི་


DTG094_Page_0182
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ས་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་མཐོང་བ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལས་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་མཐོང་སྟེ། །དོན་དམ་པར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་སོང་བའི་མཆོག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་དམ་པར་དམིགས་པས་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་ཉིད་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། གཞན་ལ་ལྟོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མེད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པའོ། །བཤད་པའི་དོན་ལ་དཔེ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་འཕེལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ནི་རེ་ཞིག་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གང་ཞིག་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཇི་ཙམ་ཡང་བཟུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་བཏོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྗེད་པའི་དོན་དུ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཚད་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ནོ། །ཁོ་བོས་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པར་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྒྱ་བྱིན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་


DTG094_Page_0183
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་སུ་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་འདི་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་དམ་པའི་ཆོས་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་བཞག་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དེའི་ཡང་ཕན་ཡོན་འདི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་ཡང་ཕན་ཡོན་གཞན་ཀླན་ཀ་མེད་པ་དང༌། སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་པ་མང་བ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དང༌། རྒོལ་བ་ཕ་རོལ་པོ་ཚར་གཅོད་པའི་ནུས་པ་དང༌། ལྷ་ཐམས་ཅད་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་དང༌། གདུལ་བྱ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཆོས་སྦྱིན་པ་དང༌། ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་དང༌། ལྷ་རྣམས་འོང་བའི་རྟགས་རྣམས་དང༌། །དམན་པའི་ལྷ་རྣམས་ལྡོག་པ་དང༌། །དང་བ་མང་བ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཚུལ་གནས་པའི་གཙང་བ་ཉིད་དང༌། གདུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དང༌། རྨི་ལམ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་དང༌། ལུས་ལ་ཡང་གཟི་བརྗིད་འཇུག་པ་དང༌། ཟས་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་སྤོབས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་མི་བརྗེད་པའོ། །འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའོ། །རྒོལ་བ་ནི་འདྲི་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གོམས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་པའོ། །སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ནི་ཕ་མ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤུན་ལ་ཚོགས་པའོ། །ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ །འདུད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱས་པས་སོ། །ལྷ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང༌། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཚངས་རིས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་ལ་འོད་ཆུང་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་ལ་དགེ་ཆུང་ལ་སོགས་པའོ། །བཞི་པ་ལ་སྤྲིན་མེད་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང༌། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལས་དེར་ཉེ་བར་འོང་བའོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བའོ། །སྣང་བ་ཆེན་པོ་དག་མཐོང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མར་མེ་ལ་


DTG094_Page_0184
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སོགས་པ་ལས་ལྷག་པའི་སྣང་བ་དང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །མིའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའོ། །འོངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བས་སོ། །ལྷགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་སོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ལས་བྱུང་བས་ན་མིའིའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མ་ཡིན་པའིའོ། །གཟོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཙང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་མེད་པས་སོ། །ཡི་རངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་ནི་མཐུའོ། །བཙུན་པ་ནི་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དད་པ་མང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འོངས་པ་མཆོད་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཡང་དད་པར་ཉེ་བར་སྐྱེས་པའི་དང་བས་སོ། །ངལ་བ་ལ་ནི་གནོད་པའོ། །འགྲོ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་གཞུང་དང༌། དོན་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་སོ། །དགའ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་དེ་ཉིད་ལའོ། །འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་འདིར་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཅི་ཞིག་མཛད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་ཕྱོགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། ཕྱོགས་ག་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སད་པར་གྱུར་པ་སྦྱོར་བས་སོ། །མདངས་རབ་ཏུ་བཅུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་མཐུས་མདངས་ཐོབ་པ་དང༌། སྟོབས་ཐོབ་པ་དང༌། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནུས་པའོ། །ཡང་ཞིང་ཡང་བ་ཉིད་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕི་བའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་དྲན་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ནི་ཞི་གནས་དང༌།


DTG094_Page_0185
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་རྒྱུ་བའི་ལམ་མོ། །དེ་སྤྱོད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཁ་སྟེན་པར་བྱེད་པའམ། དེ་སྤྱོད་པ་ནི་གནས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའོ། །ཅི་ལྟར་རིགས་པ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་དེ་དེའི་ཡོངས་སུ་བརླན་པ་ནི་འདྲ་བའི་བརླན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་མེད་པར་ཡང་འདི་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོམ་པ་ཡང་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་དང༌། ཉེ་བར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་ཉིད་དེ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གསུངས་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་གང་ཡང་ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་རྙེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་རྗེས་ལ་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གང་དུ་གཞག་པར་བྱ་བ་དེར་ལྷ་རྣམས་ཉེ་བར་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཞིག་སྔར་བསྟན་པ་ཉན་པ་དང༌། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གླེགས་བམ་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་སུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་འཛིན་པར་མི་བྱེད་འཆད་པར་མི་བྱེད་དེ་བས་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འདི་ཉིད་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་ལྷག་པར་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གིས་ཀྱང་མཆོད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་


DTG094_Page_0186
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཉིད་དེ་བས་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་མེད་པས་བཏགས་པ་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །པོ་ཏི་འཛིན་པ་ཙམ་བྱེད་པ་པོ་ལས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བཤད་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་ལས་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་འདོན་པ་དེ་ལྟར་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་བཞིའི་མཆོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་བྱས་པ་ལ་མཆོད་པ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ལ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པས་གུས་པ་ཙམ་གྱིས་གཅིག་ཏུ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བ་ལ་ཆགས་པས་འདི་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་སྤྱན་ཆེན་པོ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱན་ལྔ་རྣམས་ལས་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བྲལ་བ་མེད་པས་བྲལ་བ་སྟེ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས། ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཞག་པ་གལ་ཏེ་ཡང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནང་དུ་བཞག་པ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་གང་ལ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མཆོད་རྟེན་ནི་མཆོད་རྟེན་ཏེ་དེ་དང་དེ་ཞེས་གཉིས་པའི་བསྡུ་བའོ། །དེ་དག་གཉིས་ཀྱིས་བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའོ། །དེ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་འཛམ་བུའི་གླིང་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བ་ཉིད་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འོས་པ་ཞེས་


DTG094_Page_0187
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཏེ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཆོད་རྟེན་བྱེད་པས་དེ་མཆོད་པ་རྣམས་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོད་པ་ལ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཞེས་སླར་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྔར་གང་ཞིག་རྒྱུ་གསུངས་པ་དེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱས་པར་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །སྐུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱེད་པ་དྲུག་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བའོ། །ཁྱབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱུར་བུར་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་བྱེད་པས་སོ། །བྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའོ། །བརྡབས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཤོས་ལོང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །རི་མོར་བགྱི་བ་ནི་གུས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་བླ་མར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་སྐུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པའི་དོན་ནོ། །སྐུ་ནི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་ནུས་པའི་སྐུ་ནི་དམ་པའི་སྐུ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པར་འོས་པའི་གཙོ་བོའི་སྐུ་ཉིད་ཡོད་མོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།


DTG094_Page_0188
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ་གཙོ་བོའོ། །དེར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། གཞན་རྣམས་ཀྱི་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འདྲ་བས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལ་གུས་པ་ཉིད་མེད་དམ་ཅི་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་གུས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་རྣམས་ལ་མ་གུས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ནི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལ་མ་གུས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཁོ་བོ་ལ་དེ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྔར་ཡང་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་གོ་བ་སྟེ། འཁྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷའི་འདུན་ས་ལ་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷའི་འདུན་ས་ནི་ཁང་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཡང་དཔག་ཚད་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ་ཆུར་སྟེ། ཞེང་དུ་ནི་དཔག་ཚད་སུམ་ཅུ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བརྡུངས་པ་དེ་ཡང་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ལ་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ལ་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ལའོ། །བདག་ལ་གུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབང་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དབང་སྟེ། དབང་ཆེ་བ་ཞེས་གྲགས་པར་བྱེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ནི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ལའོ། །


DTG094_Page_0189
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གསུངས་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་འདིའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་བྱིན་དེའི་གདན་བཞིན་དུ་འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་ལྟར་མི་མཉམ་པ་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ཞེས་མཆོད་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉེ་བ་བསགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ངེས་པར་གྱིས་པ་ཉིད་རིང་བསྲེལ་རྣམས་མཆོད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བཞིན་དུ་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་དགག་ཚིག་དང་མེད་པ་ཉིད་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་བཤད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གོམས་པ་ཉིད་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའི་སྐུ་རྣམས་ནི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བཀོད་ནས་སྐུའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་གསུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་འདི་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གང་བར་བྱས་པའི་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ལྷག་པར་མོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །སྔར་སྙིང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱུང་ཡང་ཟ་མ་ཏོག་དེ་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་ཡུམ་དག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རིང་


DTG094_Page_0190
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བསྲེལ་རྣམས་ནི་མཆོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཚར་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚར་གཅོད་པས་འཕེལ་བ་འགེགས་པ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བས་སོ། །སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པོ་རྣམས་སོ། །གཞན་དག་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་སུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དཔེས་མཚོན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མི་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསམས་པས་བདུད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བར་འོངས་པ་དང༌། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་ཚར་གཅོད་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ཀྱི་ཚར་གཅོད་པ་དང༌། སྣང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། དྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བས་རྒོད་པ་དང༌། རྒྱགས་པ་དང༌། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ས་ཕྱོགས་དྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྲོ་བ་དང༌། སྤྲུལ་གདུག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱེར་བས་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བར་འདོད་པའི་མུ་སྟེགས་རྣམས་བསལ་བ་དང༌། དུག་རབ་ཏུ་ཞི་བས་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་གསོ་བ་དང༌། མིག་གི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསལ་བས་ལྟ་བའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསལ་བ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པའོ། །ད་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ནི་ཆབ་གང་གི་ནང་དུ་སྩལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེའི་ཁ་དོག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་རིགས་དང༌། ལྷག་པར་མོས་པའི་དབྱེ་བས་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་དང་


DTG094_Page_0191
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རང་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དང༌། བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དབྱེ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་གཞལ་བར་བྱའི་དོན་ལ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་མཚོན་པའི་དོན་དུ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་མིའི་འཇིག་རྟེན་དང་འདྲ་བའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མཚན་མཉམ་པས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཕྱུང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་རྗེས་ལ་ཇི་སྲིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་བྱ་བ་དང༌། ཇི་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་པོ་ཏི་ཁ་ཅིག་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་ཡང་དག་པའི་འདོད་པས་བཏགས་པའོ། །གནས་འདི་ལ་ཡང་འདི་རིམ་པ་འདིས་འབྲེལ་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེས་བརྗོད་པས་སོ། །སྔར་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པས་མཆོད་གནས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཡང་


DTG094_Page_0192
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དག་པར་བརྟེན་པས་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པའི་མཆོད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དཔེའི་དོན་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདིར་དཔེ་དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐུས་མདོ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་མཆོད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་མཐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེ་ཙམ་གྱི་དོན་ནི་ནོར་བུའི་དཔེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལས་ཟ་མ་ཏོག་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཐུ་ལས་མཆོད་གནས་ཀྱི་མཆོད་པར་རང་བཞིན་གྱི་དོན་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་དོར་བ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆེན་མོ་རྣམས་གཞུང་འདི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེ་ལས་སྔར་འདོན་པ་སྟེ། འདིའི་འོག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སླར་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་བསྒྲགས་པའི་དོན་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཚུངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཡང་རྒྱུ་བསྟན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པར་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་བསྟན་པ་འདི་རྣམས་དོན་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཆོད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིང་བསྲེལ་དང༌། མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་ཉིད་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སློབ་དཔོན་རྣམས་གསེར་གྱི་ལུས་ཅན་གྱི་གཏམ་


DTG094_Page_0193
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མཉན་ཡོད་ན་བུད་མེད་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐབ་སྨྱུང་བ་བྱས་པ་འདོད་ཆགས་པར་གྱུར་ཏེ། མཆོག་གི་ངོ་བོ་དེ་ནས་གཞོན་ནུ་མ་ཡང་དག་པ་དེའི་གྲངས་སུ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་ནས་དེའི་གཟུགས་དང༌། ལང་ཚོ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་དེའི་ཁྱིམ་དུ་འོངས་ཏེ། དེ་ཡང་དེས་རོལ་པ་དང་བཅས་པས་འཁྱུད་པའི་དོན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུས་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ངོ་མཚར་བ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་སྐྱེས་པ་གཞན་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཀྱེ་མ་འདི་དུར་ཁྲོད་དུ་ཁྱེར་ནས་པོར་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་ནས་ཤི་བ་ཡང་བོར་བ་ཉིད་དེའི་ཕྱི་ནས་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་དེའི་ཁྱིམ་དུ་སོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོ་རངས་འདྲ་བའི་མཚན་མོ་ལ་ཡང་འདི་རང་གི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ཁོ་ནར། དེ་རྐོ་བ་ལ་སོགས་པས་ནང་ཉིད་དུ་བོར་འདོད་པ་གང་དུ་འདུག་ཅེས་རྐོ་བས་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་ལུས་ཅན་དུ་ཤི་བ་པོ་དེ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་བ་ཡན་ལགས་ལས་བྲལ་བའི་དེའི་སོར་མོ་གཅིག་བླངས་ནས་གསེར་མགར་གྱི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་སོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་དེ་ཉོས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་སྔར་མ་མཐོང་བ་འདི་ལྟ་བུའི་གསེར་ཞེས་སོར་མོས་བླངས་ནས། རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལ་བྱིན་པ་དེས་ཀྱང་གསེར་འཚོང་བའི་སྐྱེས་པ་བོས་ནས་གཏམ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དྲུང་ན་གནས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་དེ་ནས་སོང་བར་གྱུར་ཏོ། །གསེར་གྱི་ལུས་ཅན་མཐོང་ནས་ཀྱེ་མ་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ངོ་མཚར་བའི་བློ་ཅན་གྱིས་འདིའི་ལས་ཅི་ཞིག་བྱས་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དེ་ཉིད་ན་བཞུགས་པའི་གན་དུ་ཉེ་བར་སོང་ནས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དྲིས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཐམས་ཅད་ལུང་བསྟན་ཏེ། བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་འོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་དབུལ་པོའི་དཀའ་ལས་བྱེད་པའི་དོན་དུ་དགོན་པར་ཉེ་བར་ཞུགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཆོད་རྟེན་རྙིང་པ་རྒྱ་དང་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་མ་ཐོང་བར་གྱུར་


DTG094_Page_0194
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་དང༌། དེ་དེར་རང་གི་ནུས་པས་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཁོར་ཡུག་གི་རྒྱ་དང་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བྲལ་བར་བྱས་ནས་དད་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པས་དགོན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བར་དུ་མེད་ཏོག་འབྱུང་བའི་མེ་ཏོག་བཏུས་ནས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་དེ་མཆོད་པར་གྱུར་ཏོ། །བདག་གིས་ངེས་པར་སྡིག་པ་མང་པོ་བྱས་ཞེས་ཀྱང་བསམས་པར་གྱུར་ཏེ། བརྒྱ་ལམ་ན་ཡང་གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆས་མ་བྱས་སོ། །དེས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེས་ན་བདག་བསོད་ནམས་འདིས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་གང་གི་ཚེ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་མ་ངེས་པའི་བློ་ཅན་བདག་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ། བདག་གིས་སྡིག་པ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བདག་གི་ལུས་འདི་ཤི་བ་ན་ཡང་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་དབུལ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་ཡང་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་འཆི་འཕོ་བ་འདི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་བསོད་ནམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱལ་སྲིད་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདེ་བ་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་ལ་ཡང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཏོ། །བསོད་ནམས་དང་སྨོན་ལམ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་འདིའི་སྡིག་པ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ལས་དེ་བཞིན་འཆི་བ་སྟེ། ཤི་ནས་ཀྱང་གསེར་གྱི་ལུས་ཉིད་འདིར་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་ཉེ་བར་སོང་ཡང་སྤྲུལ་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་འདིའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་ད་ལྟར་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྒྱུན་གྱིས་ལུས་ལ་ནད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་བའི་ནད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ལས་གཞེས་པས་སོ། །ཡང་ན་


DTG094_Page_0195
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བཞུགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཚོ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་སོ། །གཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་སོ། །འདི་ཡང་གཙོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དག་གིས་ཡང་ལྟ་བར་འདོད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུས་ལྟ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་དུས་སུ་མཁྱེན་ནས་དེར་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འཁྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་རིགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དགོངས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ན་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡུལ་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ། །ཡུལ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཐོས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྲིད་ཅིང་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་སྦྱོར། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་


DTG094_Page_0196
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྣམས་ལའོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙིང་རྗེས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པའམ་མི་སྦྱིན་པ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་དང་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྦྱིན་པའི་དུས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་ནུས་པ་དང༌། སོ་སོར་བཟུང་བའི་དོན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་མེད་དེ། གང་ཞིག་བཟའ་བ་དང༌། བཏུང་བ་དང༌། གནས་མལ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་བཞིན་དང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་དང་དངོས་པོ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་སློང་བ་པོའི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་ལེན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཞོན་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་སྦྱིན་པ་བྱེད་དེ། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་སྙིང་རྗེས་ཀུན་རྫོབ་ལ་གནས་ནས་བསམ་པ་དག་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་ནས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱོང་


DTG094_Page_0197
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བགྲང་བར་བྱེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལའོ། །དེའི་ཚེ་ཉིད་ལ་འདི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ལ་དམིགས་པར་གྱུར་བ་སེམས་ཅན་དང་བྱང་ཆུབ་དག་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་བདེན་པའི་དོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་མི་འགལ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཀུན་རྫོབ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་དོན་དམ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཐང་ལ་རྒྱུ་བ་དང༌། ཆུ་ལ་རྒྱུ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པ་དང༌། གྲོགས་པོར་བྱས་ནས་ཅིག་ཅར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ནོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའོ་ཞེས་གསུམ་མི་དམིགས་པ་དང༌། བདག་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །འདི་ནི་བཟོད་པའོ། །འདི་ནི་ཁྲོ་བའོ་ཞེས་གསུམ་མི་དམིགས་པ་དང༌། བདག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ནོ། །འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་དང༌། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མི་དམིགས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཅན་དང༌། ཤེས་རབ་དང༌། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་མི་དམིགས་སོ།།


DTG094_Page_0198
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་སྙམ་ན། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་འགའ་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱས་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེར་ཡང་དང་པོར་ནི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཆོས་སོ་སོར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལས་དེ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་བྱས་ནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱ་བ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལ་དཔེ་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་གྲིབ་མ་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་སྤངས་ནས་རང་དགར་འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གྲིབ་མ་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་པ་བྱ་བ་ནི་མངོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤིང་ལས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲིབ་མ་གྲིབ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་འདིའི་གྲིབ་མ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་བགྲང་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་གཞན་བཞིན་དུ་ཡང་རང་དགར་བགྲང་


DTG094_Page_0199
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་གྲིབ་མ་ཤིང་ལས་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤིང་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤིང་གི་དཔེ་ལ་ཤིང་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པའི་ཤིང་གི་དཔེ་ནི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲིབ་མ་ལ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཤིང་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་རང་དགའི་གྲིབ་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་བཤད་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་གི་དཔེ་སྟེ་གྲི་བ་མ་ནི་རོ་གཅིག་པ་ཐབས་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྣམས་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་སྦྱར་བས་སོ། །གཞན་དུ་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་མ་མཆིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྦྱོར་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།གསུངས་པའི་རིམ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གླེགས་བམ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་གི་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་དག་པར་འོས་པའི་བྱ་བ་ངེས་པའི་དོན་དུ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། གང་ཞིག་ལྷག་


DTG094_Page_0200
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་མོས་ཤིང་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ངེས་པར་བསྟན་པ་མེད་ཅེས་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་འདི་ལ་ཉན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་དང་བས་སོ། །འདི་ཉིད་ལ་ཅི་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པར་འགྱུར། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་དེ་ཡང་དད་པས་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་མངོན་པར་དད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཉིད་ནི་རྒྱུ་ལ་ཤན་ཏྲིམ་གྱི་རྐྱེན་ནོ། །གོང་མའི་འོག་མས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་ལ་གནས་པ་འདི་ལ་དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་སྟེ་ཆུའི་རྟེན་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་དད་པ་དང༌། འདུན་པ་དག་གོ །མཆོག་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟེ། དེས་ཉན་ཅིང་གཞུང་གིས་སོ། །འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་བསྟན་པ་འཛིན་པ་སྟེ། འདོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་མི་བརྗེད་པའོ། །མི་བརྗེད་པའི་རྒྱུ་འདོན་པར་མི་ནུས་པ་ལ་ཀློག་པར་བྱའོ། །ཀློག་པ་ཙམ་ཡང་རེ་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་དང༌། དོན་ལ་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་ལས་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་དོན་གྱི་ཆུབ་པ་ནི་ཀུན་ཆུབ་པ་སྟེ། གཞན་ལས་དོན་ཐོས་པའི་ཕྱིར་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་བསམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གི་དོན་ལེགས་པར་བཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་ཆུབ་པ་སྟེ་དོན་གཞན་ལས་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་འདོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དང་དོན་དག་ལ་རྟོགས་པ་ལེགས་པར་འཇུག་པའི་དོན་དུ་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འདིའི་ཡི་གེ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱས་པ་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ཅི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་སླུ་བར་བྱེད་པའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདིའི་དོན་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀུན་


DTG094_Page_0201
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཆུབ་པར་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྲད་པའི་དོན་དུའོ། །ལུང་འབོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཕྲད་པའི་དོན་དུའོ། །ཁ་ཏོན་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཡི་གེའི་དོན་ཡང་ལེགས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡི་གེ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོན་པས་ལེགས་པར་གོམས་པར་བྱ་བའོ། །ཡི་གེ་དང་དོན་དག་གི་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དོན་གསུངས་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡི་གེ་དང་དོན་གྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི་འདིའི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དོན་ངེས་པར་འཛིན་པས་སོ། །ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲང་སྟོང་གི་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོད་པ་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདིར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བགྱིད་པའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་མེད་པ་ལ་ཕྱོགས་གཞན་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆུང་དུ་ནའི་སྒྲའོ། །འཆང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུད་མ་ཟོས་པས་བྱས་པའོ། །འཇོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་རིང་དུ་གནས་པའི་དོན་དུའོ། །འདི་ནི་བསྔགས་པ་དང་པོ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་གསུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་དེ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་དང༌། འཆང་བ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྙེད་པའོ། །དེ་ནས།


DTG094_Page_0202
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ཕན་གདགས་པའོ། །དེའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཉེ་བར་འདྲེན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བགྱིས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ཡང་འདི་གཞག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔར་གྱི་དང་འབྲེལ་བར་བྱས་ཏེ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །བསྟན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་དོན་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་དོན་འབྲས་བུ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་དོན་ཆེན་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ། །བཏང་བར་མི་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྲུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལས་མེ་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་ནང་གི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦ་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་བྱ་བ་གསུངས་པ་དང༌། གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དེ་ཐམས་ཅད་ལྷག་པར་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁོ་ན་ཞེས་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དང་གི་སྒྲ་ནི་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགུག་པའི་དོན་དུའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །མཆོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་བྱས་ནས་སོ། །དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བས་ན་དོན་དེ་མཆོད་པ་ལ་འདོད་པའོ། །དེ་དང་སྦྱར་བས་ན་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །མདུན་


DTG094_Page_0203
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མཆོད་པའི་དོན་དུ་སློང་བར་འདོད་པ་ལའོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའོ། །སྟོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། །འབུལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པས་སོ། །ཐ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བགྱིས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་སམ་གཞན་གྱིས་འདྲིར་འཇུག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དེའི་ཡོན་གྱིས་འདྲིར་འཇུག་པའོ། །གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །དེའི་དོན་དུ་བློ་ནི་འདོད་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་དེའི་བློ་ཅན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་གཞན་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་ལ་འདྲི་བར་མཛད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྡོ་རྗེ་འབིགས་པར་མཛད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་མཛད་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་རང་གི་ངོ་བོས་སོ། །སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཆོད་པའི་དོན་དུའོ། །ཀུན་དུ་འགེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེར་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟེ་དེས་སྤྱོད་པས་ན་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཅི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་སོང་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་བླངས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པ་ལ་བསོད་ནམས་


DTG094_Page_0204
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མང་བ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་བཀོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ལ་བློ་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མངོན་པར་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །གཞན་དུ་ན་གཞན་དུ་ན་གཞན་དག་ཏུ་སྦྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་དད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་དེ་སྦྱིན་པ་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །སྙོམ་ལས་ནི་ལེ་ལོ་སྟེ་སྙོམ་ལས་མེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་འབྲས་བུའོ། །བརྩོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། གཞུང་དང་དོན་དག་ལ་བསླབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་དགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ལེ་ལོ་དང་འདུན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་ཡང་དག་པར་ཞུམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་དང་བའི་རྒྱུའི་བསྟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཇི་ལྟར་འདི་ནུས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་གིས་མཚོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངག་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་རྣམ་པར་མཚོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་སོགས་པའི་གེགས་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསལ་བར་བྱས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་མཚོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དད་པ་འདི་ཉིད་ལ་གཡོ་བ་མེད་པར་བྱས་པས་སོ། །དེ་ལ་འདིའི་དོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྣོད་དུ་བྱས་པའི་འདིའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་


DTG094_Page_0205
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེའི་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་སོ། །རིམ་པ་འདི་ལྟར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་བསླབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པའི་རྙོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རམ་ཅི་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ལམ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསླབས་ཤིང་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སྤྱད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འབད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་སྟེ་དེ་ལའོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་དགྲ་བཅོམ་པའི་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྤངས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་གང་ཞིག་འདི་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ལ་དགོངས་ནས་མི་བརྟེན་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ལུས་འཛིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕུང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཀུན་བརྟགས་དང༌། གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་གོས་པ་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་མཛད་པ་གྲུབ་པ་


DTG094_Page_0206
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཕུང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་ལ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རང་གིས་བརྟགས་པ་དང༌། ཐེར་ཟུག་དང༌། རྟག་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང༌། མ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་སྐུ་གཉིས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་ཕྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོང་བའི་བློས། དེ་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གླིང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དགེ་བ་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཏོང་བ་ཉིད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལས་གཏོང་བའི་བསོད་ནམས་མང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བསམ་གཏན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གནས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་


DTG094_Page_0207
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མའི་གཏོང་བ་ཉིད་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཏོང་བར་བྱའོ། །རིམ་གྱིས་སྟོན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྟེ། བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་དོན་དུའོ། །ད་ནི་གཞན་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་པ་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མཆོག་ཏུ་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱེད་ཅིང༌། ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་དང་གཞན་དོན་འགྲུབ་པ་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལེའུའི་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལས་རང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་བྱེད་པ་པོའི་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ལས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀློག་པར་བྱེད་པ་དང༌། གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ་སྦྱིན་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །འདི་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྔར་དོན་འདི་རྣམས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བཤད་པ་དང་བྲལ་བའི་བསྟན་པར་བྱས་པས་དོན་ལ་མཁས་པའོ། །དོན་དང་བཅས་ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཚིག་འབྲུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ། གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེའི་དོན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བཤད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། ཚེ་རིང་བ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི། །སྐྱེས་པས་


DTG094_Page_0208
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མཐོ་འཚམས་པ་ནི་མིན། །མྱོས་དང་བག་མེད་སྤྱོད་མིན་ཏེ། །འདིར་ནི་འཆི་བདག་འོངས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བས་གཞན་དུ་བཤད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་རིང་བ་ལ་མཐོ་འཚམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མྱོས་པས་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་བག་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འཆི་བདག་འོངས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཀྱང་འཆད་པ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྣམ་པར་འགྱུར་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ལས་ཡོད་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རང་དགའ་སྣ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་པོའི་བདག་བཀག་པ་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་གི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དེ་རྣམས་དང་ཚིག་འབྲུ་དེ་རྣམས་དང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད། གང་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་ངོར་བསྟན་པའི་བཤད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ཅིང་བསྟན་པ་དེ་ལ་ནི་སྐྱོན་མེད་དེ་ཇི་ལྟར། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱ