cover

སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར་པོད་བརྒྱ་བཅུ་བཞི་པ།

མདོ་སྡེ། ཅི༽

དབྱིག་གཉེན།

Nitartha Publication

མཁོ་རྒུའི་ལོངས་སྤྱོད་འཛོམས་ཀྱང་མ་བསགས་ཤིང་། །འདོད་ཡོན་འཁོར་མང་ཚོགས་ཀྱང་མ་ཞེན་པར། །བསླབ་གསུམ་སྡེ་སྣོད་རིག་པའི་བང་མཛོད་དེ། །སྤོང་དང་ཀློག་པའི་སྙིང་གི་དབུས་སུ་བསྐྱིལ། །
—རྫོགས་ཆེན་དཔོན་སློབ།

འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ།
དབྱིག་གཉེན།


DTG114_Page_0002
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱཪྻ་ཨཀྵ་ཡ་མ་ཏི་ནི་རྡེ་ཤ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་མངའ་བདག་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྟོན་པའི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་དང༌། །བསྟན་པ་འཇུག་འབྱུང་དམ་པའི་ཆོས་མཆོག་དང༌། །འཆད་དུ་འཇུག་དང་འཆད་པ་འཁོར་གྱི་གཙོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་དང༌། །གཞན་ཡང་མཚན་སྨོས་འདི་དག་གིས་མཚོན་པའི། །འགྲོ་བ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ན་བཞུགས་པ་མ་ལུས་ལ། །སྤྱི་བོ་ས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །སྤྱོད་པ་གང་གིས་འཕགས་རྣམས་ངེས་འབྱུང་ཚུལ། །ཐབས་མཁས་འདུས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་པ་འདི། །བདག་པས་བློ་ཞན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར། །བླ་མའི་ལུང་ལས་བརྟེན་ཏེ་ཚིག་ཙམ་དབྱེ། །འདི་ལ་དགོས་པ་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། འབྲེལ་བ་དང༌། བསྡུས་པའི་དོན་དང༌། ཚིག་གི་དོན་རྣམ་པ་འདི་ལྔས་བཤད་པར་བྱའོ། །


DTG114_Page_0003
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དགོས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཐབས་འདིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། དེ་ལ་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང༌། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང༌། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། རྟོན་པ་བཞི་དང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང༌། ཞི་གནས་དང༌། ལྷག་མཐོང་དང༌། གཟུངས་དང༌། སྤོབས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་དང། བགྲོད་པ་གཅིག་གི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་དེ་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐབས་དང་ཐབས་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དགུ་སྟེ། གླེང་གཞི་དང༌། གླེང་བསླང་བ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞི་དང༌། དེའི་འབྲས་བུ་དང༌། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང༌། སྙིང་བརྩེ་བ་དང༌། ཡོ་བྱད་དང༌། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་མཐུ་དང༌། བསྟན་པར་བྱ་བའི་མཐུ་འཐོབ་པ་དང༌། དེའི་ཐབས་ཤེས་


DTG114_Page_0004
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་དང། །ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང༌། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་དང༌། སྒོམ་པའི་ལམ་དང༌། དེར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང༌། ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་དང༌། དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང༌། རང་བྱང་ཆུབ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་སྟེ། དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་མདོ་སྡེའི་དོན་བདེ་བར་ཟིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཚད་མེད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཐབས་ཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གླེང་གཞི་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གླེང་བསླང་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞི་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་བསམ་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་གསུམ་གྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྙིང་བརྩེ་བ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཡོ་བྱད་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་


DTG114_Page_0005
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་མཐུ་འཐོབ་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྟོན་པ་བཞི་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དེའི་ཐབས་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལམ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དེར་སྦྱོར་བར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དེ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རང་བྱང་ཆུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐབས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གླེང་གཞི་ནི་མདོ་སྡེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་མཛད་པ་


DTG114_Page_0006
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་སྨོས་སོ། །དེ་འང་གནས་དང་སྟོན་པ་དང༌། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། གནས་གང་ན་གང་ཞིག །སུ་དག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་ཅེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན། སྟོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན། འཁོར་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕགས་པ་སྡུད་པ་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་ཞིག་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་ཉིད་གཏམ་དུ་ཐོས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱིས་སྡུད་པ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཐོས་པ་ལ་བྱའོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་ལ། དུས་གཞན་དག་ཏུ་ནི་མདོ་སྡེ་འཆད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གཞན་མཛད་པས་མདོ་སྡེ་འདི་དུས་གཅིག་ཅིག་ཏུ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྡུད་པར་མཛད་པ་ཉིད་དུས་གཞན་དག་ཏུ་ཆོས་གཞན་མཉན་ནས། དུས་གཅིག་ཅིག་ཏུ་མདོ་སྡེ་འདི་ལན་ཅིག་མཉན་པ་ལའང་བྱ་སྟེ། དུས་གཅིག་ལན་ཅིག་མཉན་པ་དེས་སྡུད་པར་མཛད་པ་ཉིད་མང་དུ་ཐོས་པ་དང༌། ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་པར་ཡང་ཞར་ལ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགེགས་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བགེགས་ཀྱང་འདིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བདུད་རྣམ་བཞི་ལ་བྱའོ། །བདུད་རྣམ་བཞི་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང༌། ཕུང་པོའི་བདུད་དང། །འཆི་བདག་གི་བདུད་དོ། །དེ་ལ་ལྷའི་བུའི་བདུད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཅོམ། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་བཅོམ། ཕུང་པོའི་བདུད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་ཡོངས་


DTG114_Page_0007
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སུ་གྱུར་པས་བཅོམ། འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱང་གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལས་མི་འདའ་བར་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་སླར་བསྣུར་ཏེ། ཚེ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱང་དེར་བཅོམ་མོ། །ཡང་ན་འདི་ལ་ལེགས་པ་མངའ་བས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་དང༌། གཟུགས་བཟང་བ་དང༌། གྲགས་པ་དང༌། དཔལ་དང༌། ཡེ་ཤེས་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བླ་ན་ཡོད་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱའོ། །གཟུགས་བཟང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་ལྡན་པའོ། །གྲགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་པ་ལ་བྱའོ། །དཔལ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔལ་དུ་གྱུར་ཏེ། རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པ་ལ་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་གཏོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱལ་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱའོ། །ཁབ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞུགས་པའི་གནས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ལ་བཞུགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ལ་བྱའོ། །ཁབ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཟབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང༌། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་


DTG114_Page_0008
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཟབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་འདྲ་བར་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པས་ཟབ་བོ། །རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲས་ཤིང་བརྒྱན་པ་འམ། ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དེ་སྤྲས་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། གནས་དེ་གཞན་གྱིས་བཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་རྒྱན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དངོས་སུ་མ་སྨོས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཐོབ་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ཟླས་བསྟན་ཏེ། ཚོགས་དེ་གཉིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེ་བ་ཡང་གཞི་དང༌། སྐྱེད་པ་དང། རང་བཞིན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་གཞི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །སྐྱེད་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རང་བཞིན་ནི་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ཏེ། སྐུ་དང་ཐུགས་དང་གསུང་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་བས་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་


DTG114_Page_0009
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་བས་ན་སྤྱོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་པ་དེ་དག་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གནས་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། གནས་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་བཞུགས་ཏེ། བཅུད་ཀྱིས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་ཡས་པར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བས་རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ་སོ་ཡིད་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་དགུར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། དགུ་གང་ཞེ་ན། སྤྲུལ་པ་དང་སྒྱུར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གཞིའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། འོད་གསལ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། ཀུན་དུ་མཛེས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། དགོས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཞེས་བྱ་བས་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྱུར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྤྲུལ་པ་ནི་མེད་པ་ལས་ཡོད་པར་སྤྲུལ་པའོ། །སྒྱུར་བ་ནི་རྡོ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ངན་པ་ལས་གསེར་དང་དངུལ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་བསྒྱུར་བའོ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གཞིའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ།


DTG114_Page_0010
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མས་མ་ཆགས་མ་གོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་འོད་གསལ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ། འོད་གསལ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ། དྲན་པས་དམིགས་པ་ལ་མ་རྨོངས། བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས། རྟོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དོན་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་དབང་དུ་གྱུར་པས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །ཀུན་ནས་མ་བསླད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཀུན་དུ་མཛེས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པས་གཞན་གྱིས་སྨད་ཅིང་འཕྱས་གདགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་དགོས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གར་རིགས་རིགས་སུ་སྟོན་པ་ལ་བྱའོ། །མ་ཆགས་པའི་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མ་ཆགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པར་མངོན་པར་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་དེ་དང་ནམ་དུ་ཡང་མི་འབྲལ་བས་རྟག་ཏུ་ལྡན་པར་བསྔགས་ཤིང་བཤད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་ན་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ན་སྤྱོད་ལམ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའམ། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་ཚུལ་


DTG114_Page_0011
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དུ་བཞུགས་པ་ལ་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ན་བཞུགས་པའི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། བདག་གི་དོ་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་བརྙེས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བས་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསྟན་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་བསྐོར་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ནི་མངའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་བརྙེས་པ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་མངའ་བས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་ནི་ལྟེ་བ་དང༌། རྩིབས་དང་མུ་ཁྱུད་གསུམ་གྱིས་འཁོར་ལོར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་ངག་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་གསུམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོར་རྟོགས་ཏེ། ལྟེ་བ་དང་འདྲའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་བཞི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་རྟོགས་ཏེ། རྩིབས་དང་འདྲའོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན་མུ་ཁྱུད་དང་འདྲའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ན་ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དེས་ཕྱོགས་མ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་


DTG114_Page_0012
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བར་བྱེད། རྒྱལ་བ་རྣམས་སུ་གནས་འཆའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་འདི་ཡང་ས་གོང་མ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྒྱལ་ནས་ཐོབ་པར་བྱེད། སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་གནས་སོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ན་ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་དེ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང༌། བླ་འོག་ཀུན་ཏུ་དགྲ་སེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་མྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་བླ་མ་ནི་གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ། འོག་ཏུ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བས་ན་འཁོར་ལོ་དང་འདྲའོ། །རྣམ་པ་བཞིར་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ། འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ། འདི་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ། འདི་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ཀུན་འབྱུང་ནི་སྤང་བར་བྱ། འགོག་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱ། ལམ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱས་ཟིན་པས། ཡང་ཤེས་པར་བྱ་མི་དགོས། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་ཟིན་པས་ཡང་སྤང་མི་དགོས། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཟིན་པས་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་མི་དགོས། ལམ་བསྒོམས་ཟིན་པས་ཡང་བསྒོམ་མི་དགོས་ཞེས་དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ལན་གསུམ་བཤད་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ནི་མངའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་ནང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་བསྟན་མི་བསྒྲལ་བ་མེད་པས་ན་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་སློབ་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་མང་བས་ན་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་བསྟན་བསླབས་ཏེ། ལམ་ལོག་པ་ལས་བཟློག་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ནི་བརྙེས་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་བསྟན་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། དུས་རིང་པོས་ཆོད་པ་དང༌། ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་


DTG114_Page_0013
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་རྟོགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བརྙེས་པས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཚུལ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྷག་མ་བཞིས་བླ་ན་མེད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། ཚིག་དེ་བཞི་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པ་སྟོན་པས་བླ་ན་མེད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། མི་བསྐྱོད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཚུལ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། རང་བཞིན་དང༌། བསམ་པ་དང༌། བག་ལ་ཉལ་བ་རྣམས་ཅི་འདྲ་བར་མཁྱེན་ནས། དེ་དང་མཐུན་མཐུན་དུ་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དབང་པོ་དམ་པའི་མཆོག་ནི་བརྙེས། །ཞེས་བྱ་བས་ཡོ་བྱད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང༌། དད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་རྟོགས་ཤིང་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡོ་བྱད་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་པོ་དང་མི་འདྲ་བར་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་ནུས་པས་དབང་པོའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོས་ལྟ་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་དང་སྣོམ་པ་དང་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བ་ཡང་བྱེད་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་གཅིག་གིས་ཀུན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་དམ་པ་དེ་ཡང་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བརྙེས་པ་སྣ་ཚོགས་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་ལེགས་པར་འཇོམས་པ་ལ་ནི་མཁས་ཞེས་བྱ་བས་མི་སྐྱོ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་དང༌། འགྲོ་བ་ལྔ་དང༌། སྐྱེ་གནས་བཞི་རྣམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་


DTG114_Page_0014
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསྒོས་ཤིང་བསགས་པ། ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་ལེན་པའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་རྩད་ནས་འབྱིན་ཅིང་མ་ལུས་པ་སྤོང་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མི་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྟན་པ་འདི་ལ་གཟུད་པ་དང༌། བཙུད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་དང༌། སྨིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཛད་པ་ལ་འབད་ཅིང་རྩོལ་མི་དགོས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་མཛད་པ་དེ་གསུམ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ན་ཚིག་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཆོས་འཆད་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། མཐུའི་ཡོན་ཏན་དང༌། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མི་ཉམས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང༌། མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར། སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ནི་མངའ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་འཆད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ནི་བརྙེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞིས་མཐུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། མཐུ་ཡང་སྐབས་འདིར་མངོན་པར་


DTG114_Page_0015
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། ལྷའི་མིག་དང༌། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང༌། ལྷའི་རྣ་བ་དང༌། སྔོན་གྱི་གནས་དྲན་པ་དང༌། འཆི་འཕོ་དང༌། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང༌། ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བརྙེས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། ལྷའི་མིག་གིས་ཀྱང་ཐག་རིང་པོ་ན་འདུག་པའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ནང་དུ་བསྡུའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཚུལ་མཁྱེན་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང༌། ལྷའི་རྣ་བ་དང་སྔོན་གྱི་གནས་དྲན་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་དམ་པའི་མཆོག་བརྙེས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་འཇོམས་པ་ལ་མཁས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟད་པ་ཡང་གཉེན་པོ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། གཉེན་པོ་ནི་དབང་པོའི་མཆོག་གོ །སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྒྱུན་མ་ཆད་ཅེས་བྱ་བས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མི་ཉམས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཐབས་མཁས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། སྐྱེས་བུའི་མཐུའི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟན་ཏེ། མདོའི་ཚིག་བརྒྱད་དང་གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ། །དགེ་སློང་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་དེ། འཁོར་


DTG114_Page_0016
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ཞེས་གྲངས་ངེས་པ་བསྟན་པ་ཡང་སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་སྡུད་པ་པོས་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་པའི་ཚེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་དེ་ན་འཁོད་འཁོད་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་མདོ་སྡེ་འདི་སྡུད་པའི་ཚེ་ན་ཡང་འཁོད་དེ། གྲངས་ངེས་པ་འདིས་མ་འཁྲུལ་བའི་དོན་རྟགས་སུ་རུང་ཞིང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོས་སོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་འདིར་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་ལ་བྱའོ། །དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པས་ལྟ་བ་གཞན་གྱིས་མི་ཕྱེད་པ་ལ་བྱའོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་བྱའོ། །གཉིས་སུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པས་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་དུལ་བའི་ཡོན་ཏན་དེས་ཤིང་གཡུང་བརྟན་ཆེ་བ་དང༌། མི་སྲུན་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྲོགས་ལ་ཟ་འཕྲ་ལ་སོགས་པས་མི་འཚེ་བ་དང༌། རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་རྟའི་རིགས་དང་ཡུལ་ས་བཟང་པོ་ནས་སྐྱེས་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འགྲོ་བའི་གནས་སུ་མ་ཕྱིན་པར་བར་མ་དོར་ཟས་ལ་སེམས་མི་འབྱུང་སྟེ་ལམ་ན་བསྙབ་ཅིང་མི་ཟ་བ་དང༌། མགྱོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འགྲོ་བའི་གནས་སུ་མྱུར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཚད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྕགས་བྱད་བཟང་ཞིང་བོང་ཆེ་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྩ་དང་ཆས་ལ་ངན་མ་མི་བྱེད་ཅིང་རྟོག་པས་མི་འཆགས་པ་དང༌། ལྟ་བའི་ཡོན་ཏན་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་ས་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ཏེ། ལམ་བདེ་བ་མཐོང་ཞིང་རྩོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཅང་ཤེས་པ་ཡང་དུལ་བའི་ཡོན་ཏན་དབང་པོ་མི་རྒོད་ཅིང་ཐུལ་བ་དང༌། མི་སྲུན་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྲོགས་ལ་མི་འཚེ་ཞིང་འགྲན་མི་ང་བ་དང༌། རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་


DTG114_Page_0017
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་མལ་སྟན་ངན་དོན་གྱི་ས་ཆོག་ཤེས་ཤིང་གནས་པས་མཐའ་ན་གནས་ཏེ་འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་མགུ་བ་དང༌། མགྱོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ས་གོང་མ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། །ཚད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་བརྟུན་པ་དང་ལེ་ལོའི་སྐྱོན་དུ་མ་གྱུར་པར་ཚད་གཅིག་ཏུ་མི་ཉམས་པར་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དད་པས་བྱིན་པའི་ཟས་དང༌། གོས་བསོད་ནམས་སུ་མི་འགྱུར་ཞིང་གནས་མ་ཡིན་པར་ཆུད་མི་གསོན་པ་དང། ལྟ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་ལོག་པའི་ལམ་སྤངས་ཏེ། དམ་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་དང༌། རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འཇོམས་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་ལེན་པའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་འཇོམས་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་གསུང་རབ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པར་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ལ་དམིགས་ཤིང་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམིགས་པའི་ཆོས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་


DTG114_Page_0018
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལམ་བཞི་ཅར་བཟང་ཞིང་མཛེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པའི་གནས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡོན་ཕུལ་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས། པ་ཤ་སྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལས་རྡུལ་ཙམ་འགལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ངེས་པར་ཐོབ་པར་སེམས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་དང༌། སེམས་དང༌། མོས་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། ཚོགས་དང༌། དུས་དང༌། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་དག་ཉིད་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་ཆེན་པོ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཆེན་པོ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་ནས་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བས་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཆོས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང༌། ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་ཐག་རིང་པོ་ནས་འདུ་ན་བདག་ཅག་ཐག་ཉེ་བ་ན་འདུག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་


DTG114_Page_0019
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དཔའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལའང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚེགས་ཆུང་དུས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང༌། བསོད་ནམས་སྤེལ་བས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་སྤེལ་བས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐའ་ཡས་པ་མཐུ་རྩལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོགས་ཆུང་དུས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱ་སྟོང་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྩལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསོད་ནམས་སྤེལ་བས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐའ་ཡས་པར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཡང་ཆོས་ཉན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་བྱའོ། །ཆོས་ཉན་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་སྤེལ་བས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང༌། མཉན་པ་དང་ཚོལ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དུ་ན་ཚིག་གཅིག་པོ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤྱིར་སྟོན་ཏོ། །ཚིག་ལྷག་མ་བཞིས་ནི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང༌།


DTG114_Page_0020
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མང་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དམ་པའི་མཆོག་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་བསྟན་ཏེ། ཐབས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མཁས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟབ་པ་ལ་མཁས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ལ་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དོན་ཡོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཅིས་ཀྱང་མ་བསྒྲིབས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཅིས་ཀྱང་མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བཤད་དོ། །རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མང་བ་བསྟན་ཏེ། རྟོག་པ་ནི་རྩིང་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཞིབ་མོར་རྟོག་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དེ་ཉིད་སེམས་མ་ཞི་བའི་མཚན་མ་མ་ཡིན་པས་སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་སྤངས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ཅེས་བྱ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འོད་ཐོབ་ཏུ་ཉེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདིས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གློག་གི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གློག་ནི་འགྱུར་ཞིང་མི་རྟོག་པའི་དོན་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོལ་པ་འམ་སྤྱོད་པའི་དོན་ཏེ། མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ལ་རོལ་པའམ། སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་སྣང་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་འཕྲོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྙིང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བའི་གནས་ལ་


DTG114_Page_0021
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱའོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩལ་གྱིས་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གོང་མ་ཐོབ་པའི་རྣམས་ཐོབ་ཅིང་གནོན་པའི་རྩལ་དང་ལྡན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་གཉིས་ཤིན་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་བ་འཇོམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་རྣམ་པར་བསྒྲགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེའི་སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྒྲོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་རབ་ཏུ་ལྟ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙིང་པོའི་སྤྱན་སྔར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རྩིབས་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་སྲས་དབང་པོའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་ན་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རབ་དང་མཆོག་གི་བློ་གྲོས་བཀྲ་ཤིས་པ་བྱས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་རབ་མཆོག་བཟུང་བས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་འདིར་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམས་ཡོན་ཏན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྨོས་སུ་ཟད་ཀྱི། གཞན་རྣམས་སོགས་པའི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། འཁོར་དེ་ལྟ་བུ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་སྔར་སྨོས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིས་སྨོས་པ་ཡང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དོན་ཉུང་ཞིང་བྱ་བ་ཉུང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རག་ལ་བརྟེན་པས་རྟག་ཏུ་ཞབས་འབྲིང་ན་ངེས་པར་འཁོད་པའི་


DTG114_Page_0022
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཕྱིར་སྔར་སྨོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་ལ་རག་ལ་མི་བརྟེན་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཏེ་མ་ངེས་པས་ཕྱིས་སྨོས་སོ། །གླེང་བསླང་བ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འོད་ཟེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། བསྟན་པའི་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། སྟོན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྗོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་གཏམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། དྲིས་པ་ལ་ལན་གླན་པས་འདི་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མཐུ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང༌། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གསལ་བར་མཛད་དོ་ཡང་དག་བར་རབ་ཏུ་སྟོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དོན་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པར་གྱུར་ཅིང་བདག་ཉིད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སྙམ་དུ་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་བཤད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འོད་ཟེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྱན་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འོངས་ཏེ་དེ་དག་འོང་བའི་སྔ་ལྟས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་པའི་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་པདྨའི་སྙིང་པོ་དེ་དག་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་འཁོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྟོན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྗོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་བ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་གཏམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་


DTG114_Page_0023
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གང་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་འཁོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དྲིས་པ་ལན་གླན་པས་འདི་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་ནས་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་ལུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མཐུ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མདོ་སྡེའི་ལུས་དང་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། སྔར་སྨོས་པའི་གནས་དེ་ན་འཁོར་དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ནས་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་གསུངས་སོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་འདིའི་ལུས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བར་བསྟན་པ་རྣམས་ཏེ། འཇུག་པ་ནི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་རྩོམ་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་ཞུགས་པའི་དགོས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་བྱའོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང༌། བར་ཆད་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་མདོ་སྡེའི་འདི་ལས་བསྟན་པས་ན་སྒོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བཀོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མདོ་སྡེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བཀོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་རྣམས་ལ་བྱའོ། །ས་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་སོ་སོར་གསལ་བར་སྣང་བ་ལ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེ་འདིས་དེ་ལ་དམིགས་པ་སྟོན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གིས་


DTG114_Page_0024
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྨོས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མདོ་སྡེ་འདི་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང༌། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང་གཟུངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དབང་ནི་དོན་དང་ཚིག་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། གཟུངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོ་ཕྱེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སྟོན་པས་ན་སྒོར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་གཟུད་པའི་སྒོར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལེགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སྟོན་པས་ན་གཟུད་པའི་སྒོར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཟུད་པའི་སྒོར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སྟོན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཆེན་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཐབས་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱེ་ཞིང་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དུ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་ཉིད་འདིས་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། གོང་དུ་བགྲོད་པ་གཅིག་ཅེས་སྨོས་པ་སྟེ། བགྲོད་པ་གང་དང་གང་གཅིག་ཏུ་སྟོན་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུམ་ཆར་མཚུངས་པར་སྟོན་


DTG114_Page_0025
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཚུལ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཚུལ་གཅིག་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སུ་དབྱེར་མེད་པ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་དབང་པོ་ལ་གཟུད་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་གང་ལ་དད་པ་དང༌། དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་ལ་མཁས་པ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་པོའི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་བསྟན་པ་ལ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་འོག་མས་མཚོན་ཏེ། བདུད་ཀྱི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་བཞིན་ཆོས་ལ་གཟུད་པའི་སྒོར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཐབས་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་དང་ཐག་རིང་པོས་ཆོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བསྒྲིབས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཐབས་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་ནུས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ། །མཐའ་ཡས་ཤིང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་སྤྱད་དོ་ཅོག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་


DTG114_Page_0026
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འགྱུར་བ་མདོ་སྡེའི་འདི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་བསྟན་བས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་ཞིང་འབད་མི་དགོས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པ་འམ་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་མདོ་སྡེ་འདི་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་མདོ་སྡེ་འདི་བཤད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་བྱེད་པ་པོས་མ་བྱས་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ཟབ་སྟེ། །མདོ་སྡེ་འདི་བཤད་པ་ལས་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཡི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་འདི་བཤད་པའམ། བསྟན་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་སྩོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་གསུམ་ཆར་ཡང་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཟབ་པས་ན་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་མདོ་སྡེ་འདི་བཤད་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང་རྟོགས་པ་དང་མོས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་མངོན་


DTG114_Page_0027
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་མིང་གིས་སྨོས་པའི་རྣམས་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་ཟད་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་མདོ་སྡེ་འདི་བཤད་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན། མོས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་ནས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཚུལ་ཡང་འདི་ལས་སྟོན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསེ་རུ་ལྟ་བུར་སྤྱད་པའི་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པར་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སར་དབང་བསྐུར་བ་ཐོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་དབང་བསྐུར་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མདོ་སྡེ་འདི་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་རྟོགས་ཤིང་སྟོན་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ལ་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་མདོ་སྡེ་འདི་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་གསུང་ངོ་སྟོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཆད་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་གསུང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །འོག་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྟོན་པ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བཟང་པོས་སྟོན་པའོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་སྟོན་པའོ། །མོས་པར་མཛད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གང་ཟག་བདུན་


DTG114_Page_0028
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པོ་ལུང་གི་སྟོབས་ཅན་དང༌། རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཅན་དང༌། མདོར་བསྟན་པས་གོ་བ་དང༌། སྤྲོས་ཏེ་བསྟན་པས་གོ་བ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་ཅན་དང༌། མི་ཤེས་པ་དང༌། ལོག་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལུང་གི་སྟོབས་ཅན་ནི་སྐྱེ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ལུང་ཙམ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཀློག་པ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཆེད་དུ་ནི་མོས་པར་མཛད། འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ། མདོ་བཤད་པའི་ཚེ་དང་པོ་མོས་པར་མཛད་པ་དང༌། དེའི་འོག་ཏུ་དོན་དང་ཚིག་མ་ནོར་བར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང༌། ཕྱིས་ཀྱང་མི་བརྗེད་པར་ཁ་དོན་དུ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ནི་ཤེས་པར་མཛད། རྣམ་པར་རིག་པར་མཛད། རབ་ཏུ་ཤེས་པར་མཛད་དེ། དེ་ཡང་ཆོས་གསུམ་པོས་བཤད་པར་བྱ་བ་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང༌། ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང༌། འཕགས་པའི་ལམ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཤེས་པར་མཛད་པ་ལ་སོགས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱའོ། །མདོར་བསྟན་པས་གོ་བའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ནི་འཇུག་པར་མཛད་དེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མིང་ཙམ་བསྟན་པས་འཇུག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་ཏེ་བསྟན་པ་གོ་བའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ནི་འགྲེལ་ཏེ་བདེན་པ་བཞི་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ནི། རྣམ་པར་འབྱེད་དེ་བདེན་པ་དར་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །མི་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ནི། །གསལ་བར་མཛད་དེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྟོན་ཏོ། །ལོག་པར་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ནི། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འོད་ཟེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་བབ་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དོན་འདུས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མང་པོ་བསྟན་པ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་


DTG114_Page_0029
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་འོད་ཟེར་ཡང༌། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ། འོད་ཟེར་གཞན་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་བསྐུར་བ་ཐེབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འོད་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་མི་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །མུན་ནག་སེལ་བ་ནི་གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འོད་དེས་ས་ལེར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། འདི་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བ། འདི་ལྟར་དབང་ཆེ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བ་དང༌། འདམ་རྫབ་དང་འབྲུལ་སོགས་པ་སྐེམས་ཤིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། གླིང་ཁམས་གང་དུ་འཆར་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེར་འཆར་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་འོད་དེ་ལ་རྩྭ་དང་ཤིང་གེ་ལ་བཞེས་བྱ་བ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས་ས་ལེར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དན་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་ཉིད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །བསྟན་པའི་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་པདྨ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཁ་ཚོན་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་ཙམ་འདབ་མ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དྲི་ཞིམ་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བཀྲ་བ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞེས་སྨོས་པའོ། །ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་སྨོས་པའོ། །ས་གཡོ་བ་དང་འོད་ཟེར་གཏོང་བ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པའི་སྔ་ལྟས་གསུམ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤང་བར་དཀའ་བ་རྩ་ནས་དབྱུང་བ་དང་མ་རིག་པའི་མུན་པ་བསལ་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྗོད་པའང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དགུས་བསྟན་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང༌། འཇིགས་


DTG114_Page_0030
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་བདུན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཆོས་བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། སྐུའི་ཡོན་ཏན་དང༌། བརྗོད་ཀྱིས་མེ་ལང་བའི་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ། རྡུལ་མེད་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དཔའ་བོ་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྟོད་དེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཕ་མ་ཉེ་དུ་དང༌། མུ་སྟེགས་ཅན་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང༌། རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། ཟབ་པ་རྣམ་པ་བཞིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པས་ན་ཐུགས་རྗེའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་དོ། །དེ་ལ་ཕ་མ་ཉེ་དུ་བུ་ཚ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལོགས་པར་མི་ལྟ་བ་དང༌། རབ་ཏུ་ཉམས་པ་དང༌། དམན་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཤིན་ཏུ་སྙིང་བརྩེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའང་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བདག་གིར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཚོལ་བར་རྟོག་པ་དང༌། དེ་དང་མི་ལྡན་ན་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་ལྡན་ན་དགའ་བས་ཡིད་བདེ་བའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྙིང་རྗེར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལ་སྐྱོན་རྣམ་པ་དེ་བཞི་མི་མངའ་བས་ན། རྡུལ་མེད་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དཔའ་བོ་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་བཞི་གསུངས་སོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །ལོགས་པར་མི་ལྟ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མ་རྟོགས་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལ་སྐྱོན་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་མི་མངའ་བས། ཡེ་ཤེས་རབ་རིབ་མི་མངའ་སྤྱན་གསུམ་རྣམ་པར་སྐྱངས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གཉིས་གསུངས་ཏེ། སྤྱན་གསུམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང༌། ཤེས་


DTG114_Page_0031
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཉམས་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་བུ་ཚ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་དང་འགལ་བ་ཞིག་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་འབྱུང་བས་དེའི་ཚེ་ཕ་མ་དང་ཉེ་དུའི་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱོན་དེ་མི་མངའ་བས། །སྐྱོན་རྣམས་བསལ་བས་དྲི་མ་གསུམ་དང་ཐ་བ་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྤངས་པས་འགལ་བ་ཅིས་ཀྱང་ཕྱིས་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྐྱོན་རྣམས་བསལ་བ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་གི་ཞིང་དུ་མ་གྱུར་པས་ཐ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དུག་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པས་ཕྱིས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམན་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་གནོད་པར་བྱས་པ་དང༌། ཕན་འདོགས་པའི་ངོར་ལྟ་བ་སྟེ། འདིས་ངའི་བུ་ལ་གནོད་པ་འདི་བྱས་སོ། །ཕན་པ་འདི་བྱས་སོ་ཞེས་བདག་དང་བདག་གིར་རྟོག་པའི་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་མངའ་བས། རྡུལ་བྲལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མ་བཅོམ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། ཤེས་པ་རབ་རིབ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་འོག་མ་ལ་རགས་པར་རྟོགས་པ་དང༌། ས་གོང་མ་ལ་ཞི་བར་རྟོགས་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་ཤས་ཀྱིས་སྤངས་ཀྱང་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། བདག་དང་བདག་གིར་རྟོག་པའི་རབ་རིབ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལས་མི་མངའ་བས། །རྡུལ་མེད་རྡུལ་བྲལ་དཔའ་བོ་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཡེ་ཤེས་རབ་རིབ་མི་མངའ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་ན་དཔའ་བོ་འདོད་ཆགས་བྲལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་ནི་ཚིག་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


DTG114_Page_0032
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མ་ཐོབ་པ་དང༌། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་སྤྱན་གསུམ་རྣམ་པར་སྦྱངས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང༌། མི་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་མི་ལྡན་པས་ན་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་སྤོང་བ་དང༌། ཡིད་ལ་མཛད་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཟབ་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང༌། བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པས་སྐྱོན་རྣམ་པར་བསལ་བ་དང་དྲི་མ་གསུམ་དང་ཐ་བ་སྤངས་པས་བསྟན་ཏོ། །ཡིད་ལ་མཛད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྡུལ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྡོ་དབྱིག་ལ་སོགས་པས་འཕྲལ་དུ་ཐོ་འཚམས་པ་དང༌། དེའི་བག་ལ་ཉལ་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་སྤོང་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་བདུད་དང༌། བདུད་དེའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ། དེ་དག་བཅོམ་པས་སྤངས་པས་ན། རྡུལ་མེད་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དཔའ་བོ་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཡོད་དེ། གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །གཟིགས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྟེ། ཡ་ཤེས་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ན། ཡེ་ཤེས་རབ་རིབ་མི་མངའ་སྤྱན་གསུམ་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཞེས་བྱའོ། །སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲང་སྲོང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་ཀྱང༌། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ལམ་གཉེན་པོ་ལ་ཡང་ས་འོག་མ་དང་གོང་མ་ལ་


DTG114_Page_0033
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རགས་པ་དང་ཞི་བར་འཛིན་པའི་ལམ་དྲི་མ་ཅན་ཡོད་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེ་རིམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཐ་མ་ཡང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་མངའ་བས་དྲི་མ་གསུམ་དང་ཐ་བ་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྐྱོན་དང༌། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ཀྱང་སྤོང་བ་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ། དེ་བས་ན་སྐྱོན་རྣམས་བསལ་བ་དང་རྡུལ་བྲལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་བར་གཟིགས་ཀྱང་རང་ཉིད་འཇིགས་པའི་སྐབས་མེད་དམ་ཞེ་ན། འཇིགས་དང་བྲལ་ཞིང་གཏི་མུག་དྲ་བ་རྣམ་པར་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་འཇིགས་པ་བདུན་དང་བྲལ་བར་སྟོན་ཏེ། འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡན་ལག་གོ །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། གཏི་མུག་དྲ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བས་རྒ་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། འཆི་བ་དང༌། ངན་འགྲོར་ལྟུང་བའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། །སྟོབས་བཅུ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོབས་བཅུ་ཀུན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པས་འཚོ་བ་མེད་པས་འཇིགས་པ་དང༌། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པས་འཇིགས་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏེ། འཚོ་བའོ་ཅོག་གི་ནང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཚོ་བ་ནི་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པས་མི་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒོལ་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་དང༌། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཕ་རོལ་ཚོགས་སྐྲག་མཛད། །ཅེས་བྱ་བས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བག་ཚ་བས་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བས་མི་ཐུབ་པ་དང༌། བདུད་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚོགས་སྐྲག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་སེང་གེ་ནི་གང་ནས་གང་དུ་འགྲོ་ཡང་རུང༌། འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ་ས་འདིའི་


DTG114_Page_0034
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྟེང་ན་བག་ཚ་བ་དང༌། འཇིགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འཇིགས་པ་བདུན་སྤངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་བསྙེངས་པ་མི་མངའ་བར་གཤེགས་པ། །སེང་གེ་ལྟ་བུར་བསྙེངས་པ་མི་མངའ་བ་ལ་གཤེགས། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་བསྙེངས་པ་དང་བྲལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་མཐུ་མི་མངའ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལྷ་ཡུལ་ས་སྟེངས་ན་ཡང་སྐྱོན་རྣམས་ཀུན་དང་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་སྤྱོད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འོད་ཅན་སྐྱོན་དང་བྲལ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འོད་དེ་ཡང་ཁྱབ་པ་དང༌། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང༌། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང༌། གནས་དང༌། རབ་ཏུ་གསལ་བ་དང༌། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྟན་ཏེ། འོད་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་བའི་བར་གྱི་ལྷའི་ཡུལ་དང༌། མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡན་ཆད་ཁྱབ་པས་ན་ལྷ་ཡུལ་ས་སྟེངས་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །འོད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་དང་བྲལ་བས་ན་མཐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྐྱོན་རྣམས་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ན་ཀུན་ཞེས་སྨོས་སོ། །འོད་དེ་སྐུ་ལ་གནས་པས་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲི་མི་མངའ། །ཞེས་སྨོས་སོ། །འོད་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་གསལ་བས་ན་ལམ་མེར་བཞུགས་ཞེས་སྨོས་སོ། །མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་དང༌། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མི་ཤེས་པ་གསུམ་བསལ་བས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུན་དང་རབ་རིབ་མ་རིག་ལེགས་པར་རབ་བསལ་ནས། །སྤྲིན་གྱི་དྲ་བ་ལས་གྲོལ་ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལྷན། །ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་དྲ་བ་ལས་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ལྷན་ཞིང་འཆར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་བསྙེངས་པ་དང་བྲལ་ལ། སེམས་ཅན་


DTG114_Page_0035
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གྱི་དོན་མཛད་པའི་མཐུ་མངའ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ན་གནས་པར་སྣང་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་མགོན་སྐྱབས་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྟོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཛད་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྨན་པ་དང་འདྲ་བར་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་བསལ་བའི་ཐབས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་གནས་སྐྱབས་མ་མཆིས་པས་མགོན་སྐྱབས་མེད་པ་དང༌། རྒ་བ་དང་འཆི་བས་མནར་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་མཆོག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཚེ་ན་ཐུགས་རྗེ་དང༌། འབྲས་བུའི་ཚེ་ན་ཐུགས་བརྩེ་བ་བསྐྱེད་ནས་སྨན་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་གྲོལ་བར་མཛད་ཅིང་གཤེགས་ཏེ་སྨན་པས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྨན་འཐུངས་ཞིང་ཆོ་ག་བྱས་ན་ནད་ལས་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་བསལ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ལས་ནད་པ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་གང་གིས་བཀའ་ལུང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པ་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་གཞན་ལྟར་འཁོར་བར་གནས་ཤིང་མ་གྲོལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བདག་ཉིད་མ་གྲོལ་བས་གཞན་དགྲོལ་བར་ཡང་མི་སྤྱོད། ཅི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་ན་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་དགྲོལ་བར་མཛད་ཅེ་ན། མ་རིག་པ་དང་གཏི་མུག་སྲིད་མཚོ་བརྒལ་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་གཉིས་མི་ཤེས་པའོ། །གཏི་མུག་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་གཉིས་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་ཁམས་གསུམ་བརྒལ་བར་དཀའ་བའི་སྲིད་པའི་མཚོ་ཆུ་ལྟ་བུའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྦ་ཀློང་ལྟ་བུའི་ཡུལ་དང་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་མང་རྦ་ཀློང་མང་བ་དང་ལྡན་པ་ལས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་མ་གསན་ཏེ། ལུང་དང་མན་ངག་མ་


DTG114_Page_0036
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མནོས་པར་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་རྒལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་ནས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་དེར་སྦྱོར་ཞིང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཀྱང་མཛད་ལ། ཇི་ལྟར་པདྨ་ཆུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་ཆུའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་མི་གོས་པས། པདྨ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མི་མངའ་རྣམ་པར་གཤེགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཚེ་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྟོན་ཞེ་ན། ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བདག་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཆོས་བདག་མེད་པ་སྟོན་པར་བསྟོད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་མེད་ཅིང་དབང་ཕྱུག་གིས་མ་བྱས་ལ། བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བ་དང། །བདག་མེད་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང༌། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང༌། བྱེད་པ་པོས་མ་བྱས་པ་དང༌། ནང་ན་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པར། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅིང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང༌། མ་བྱས་ཤིང་ནང་ན་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་ཆོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་རི་ཡི་ཆུ་བཞིན་གཡོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྟོད་དེ། ཇི་ལྟར་རི་གཟར་བོའི་ཆུ་གཡོ་ཞིང་མི་རྟག་པ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་ལ་མི་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟག་པར་མ་ཤེས་ཏེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པ་དེ་དག་ནི་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད་དེ་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་སྲིད་པ་ལས་བརྒལ་བར་གྱུར་ཅིང༌། སྨོན་པ་


DTG114_Page_0037
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི། ཕྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པར་སྲིད་པ་ཀུན་ལ་སྨོད། །ཅེས་སྦྱོར་རོ། །པདྨ་དཀར་པོ་འདབ་མ་རྒྱས་འདྲའི་སྤྱན་མངའ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་ལ་བསྟོད་འོས་པ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དུས་གསུམ་དང་སྦྱར་རོ། །གདུལ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་སྐལ་བ་བཞིན་དུ་འདུལ་བར་མཛད་པས་མི་འདུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་བསྐལ་བའི་མཐའི་བར་དུ་བགྲང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། མི་ཡ་ཁྱུ་མཆོག་མཐའ་ཡས་པ་ཡི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟོད་དེ། ཇི་ལྟར་ཁྱུ་མཆོག་ནི་གཞན་གྱི་དང་པོར་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདྲེན་པ་ཁྱུ་མཆོག་དང་འདྲ་བ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང༌། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་བྱོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་འདི་དང་འདྲ་བར་གཞན་ཡང་བློས་དཔག་པར་དཀའ་ན། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངའ་བས་འགྲོ་བ་བསོད་ནམས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང༌། འབྲས་བུ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཞིང་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ལན་བདུན་བསྐོར་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྣམ་བདུན་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ཞུས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་འདི་ལ་དྲིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་དྲིས་པ་འདིའི་ལང་ལན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང༌། སྤོབས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་བརྟན་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ལ་ད་དུང་དུ་ཡང་འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང༌།


DTG114_Page_0038
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང༌། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་སྲིད་པའི་རིགས་ན། ཁྱོད་ལ་ད་དུང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདུ་ཤེས་ཡོད་དམ་ཞེས་དགོངས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདུ་ཤེས་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་བློ་མི་འདུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀུན་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བའི་མི་རིགས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདུ་བ་དང་འབྲལ་བ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྟན་ཏེ། འོང་བ་ནི་འདུ་བའོ། །འགྲོ་བ་ནི་འབྲལ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ནི་འགྲོ་བ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་ན་སྲིད་ཀྱི། མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུ་མེད་དེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཆུད་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལས་དང་ལས་མེད་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྟན་ཏེ། ལས་ཀྱང་བྱེད་པ་བོ་ཡོད་ན་ཡོད་ཀྱི། བྱེད་པ་པོ་མེད་ན་ལས་ཀྱང་མེད་པས་བྱེད་པ་པོས་ལས་བྱས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་འོང་བའོ། །བྱེད་པ་བོ་ལས་མ་བྱས་ན་ལས་ཀྱི་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་འཕགས་པ་ལ་མི་སྲིད་དེ། དེ་གཉིས་མེད་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྨོན་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྟན་ཏེ། ལས་ཞིག་བྱས་སམ་སྨོན་ལམ་ཞིག་བཏབ་པ་ལས་དངོས་པོ་འགའ་འགྲུབ་པ་ལ་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་ཀྱང་མ་བཏབ་ལས་ཀྱང་མ་བྱས་པ་ལས་དངོས་པོ་འགའ་མ་གྲུབ་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྨོན་པ་པོའི་གང་ཟག་ཡོད་ཀྱང་དེ་གཉིས་སྲིད་ཀྱི། འཕགས་པ་ལ་ནི་དེ་གཉིས་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་


DTG114_Page_0039
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་འགའ་སྔོན་མ་སྐྱེས་པ་ལས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་རྣམས་འགགས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་པོའི་གང་ཟག་ཡོད་ཀྱང་དེ་གཉིས་སྲིད་ཀྱི། དེ་གཉིས་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་འཕགས་པ་ལ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་སྒོའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་ལུས་དང་ལུས་ཅན་དང༌། སྤྱོད་པ་པོ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང༌། སྤྱོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང༌། དུས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང༌། ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང༌། གྲངས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང༌། ཐ་སྙད་རྣམ་པར་རིག་པ་དང༌། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལུས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ། ལུས་ཅན་ནི་བདག་སྤྱོད་པ་ཡང་བདག་ཉིད་དོ། །སྤྱད་པར་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས། སྤྱོད་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས། དུས་ནི་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་དུས། ཡུལ་ནི་ལྷོ་བྱང་ཤར་ནུབ་ལ་སོགས་པའོ། །གྲངས་ནི་གཅིག་གཉིས་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་སྙད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚིག་དང་མིང་དུ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་འགྲོ་ནི་ལྷ་དང་མི་ངན་འགྲོ་ངན་སོང་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྲིད་ཀྱི། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འོང་བའི་ཡུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་མེད་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྟན་ཏེ། འོང་བས་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། འགྲོ་བས་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཡོད་པ་ལ་སྲིད་ཀྱི། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མེད་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྟན་ཏེ། འོང་བ་ཉིད་གང་དུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་འོང་བ་


DTG114_Page_0040
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཞེས་བྱའོ། །འགྲོ་བའི་གནས་སུ་མ་སོང་དང༌། ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མེད་དོ། །དེ་ལ་རྐྱེན་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་འོང་བ་དང༌། རྐྱེན་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་འགྲོ་བ་གཉིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྲིད་ཀྱི། རྐྱེན་དེ་ལྟ་བུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྟན་ཏེ། འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འོང་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྲིད་ཀྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་མེད་པར་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །རྐྱེན་ནི་སྤྱིའི་རྐྱེན་ཏེ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ལྟ་བུའོ། །འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འོང་བའི་རྒྱུས་འོང་བར་བྱེད་པས་ན། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འོང་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཟད་པའོ། །འོང་ཞིང་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ས་བོན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྲིད་ཀྱི། དེ་ལྟ་བུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཡི་གེ་དང་བརྡའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་སྙད་དང་ཐ་སྙད་མེད་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང༌། སྒྲ་དང༌། ཡི་གེ་དང་བརྡ་སྣ་ཚོགས་ལ་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐ་སྙད་དང་ཡི་གེ་དང༌། སྒྲ་དང་བརྡ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྲིད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང༌། སྒྲ་དང་ཡི་གེ་དང་བརྡའི་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བྱིས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་འོང་བ་དང་འགྲོ་


DTG114_Page_0041
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རྟག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། གང་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། གང་ལ་བསྡུ་བའི་ཚིག་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རིམ་པ་བཞིན་སྦྱར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ག་ལས་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཤེས་པ་དང་སྤོབས་པ་བགོམ་ཞིང་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འདི་དག་འདྲི་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མི་འཛུམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་སྔོན་མ་ཐོས་པ་རྣམས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འདྲིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་བས་ན་ཅི་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་གནས་རྣམས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་འདྲིའོ་ཞེས་དངོས་སུ་སྨོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་འདྲི་བ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡུལ་བཙས་དང་ཤོ་གམ་གཅོད་པ་ཡང་ག་ལས་འོངས། གར་འགྲོ་ཅི་ཁྱེར་ཞེས་དྲིས་ནས་ཅི་ཁྱེར་བའི་རྫས་ལས་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཤོ་གམ་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་ནོར་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཅུང་ཟད་དྲིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡུལ་བཙས་ནི་གྲོང་གི་གྲོང་མི་ཉིད་ཤོ་གམ་གཅོད་པའོ། །ཤོ་གམ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཤོ་གམ་གཅོད་པས་ཤོ་གམ་བཅད་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་འབུལ་པ་ལའོ། །བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་གཞན་གྱི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ལས་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟར་བདག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པས་ཚིག་གིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་དེ་ཉིད་ལས་དད་པ་དང་མོས་པ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་གི་སེམས་ཀྱི་


DTG114_Page_0042
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྒྱུ་ལ་སྣང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་གསལ་ཞིང་དག་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟར་གཞན་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཁྱོད་ལྟ་བུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱོད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནོར་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་འདྲི་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གང་ལས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་གང་ལས་ཉན་ཐོས་མང་པོ་དང་རང་སངས་རྒྱས་མང་པོ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདྲིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་ཡང་བླ་མ་ལ་བསྟོད་པ་དང༌། མཁྱེན་པ་སྟོབས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་ཆ་འཚལ་བར་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་བཤད་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང༌། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་དྲིས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་དེ་བཤད་ན་གལ་ཏེ་ལེགས་པར་ཉན་རབ་ཏུ་ཉ་ཉིད་ལ་འཛིན་ན་ངས་བཤད་ཀྱིས། གཞན་དུ་ན་ཆོས་བཤད་པའི་ཆར་ཕབ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལེགས་པར་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་ལྷོགས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རབ་ཏུ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་བརྗེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། སྣོད་ཁ་ཕུབ་པ་དང༌། མི་གཙང་བས་གང་བ་དང༌། ཞབས་རྡོལ་བ་ལྟ་བུར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲིས་པ་ལན་གླན་པ་འདི་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་


DTG114_Page_0043
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྔགས་པ་ཡང་མདོར་ན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། གནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། བདག་པོ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྟན་ཏོ། །གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། ལས་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་སྟོན་ཏོ། །དད་པ་དང་མོས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་མི་སྐྲག་པར་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཛུམས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང༌། དེ་ན་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ཐོས་ནས་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་དུ་སྐྲག་པ་དང༌། བདེན་ནམ་བརྫུན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པས་ན། ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ན། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ན་གོང་དུ་ཤཱ་རིའི་བུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་མཆིས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལེན་དུ་བཤད་པ་སྟེ། མི་མཇེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་བཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་འདས་པ་དེ་དག་གི་ཕ་རོལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་ཅི་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འཛུམས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཅི་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ད་ལྟར་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ལམ་བཞིས་བཞུགས་སོ། །འཚོ་བ་ནི་འཚོ་བའི་དབང་པོ་མ་བཏང་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་


DTG114_Page_0044
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་གང་ནས་མཆིས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ་དེ་ནས་འོངས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་མི་གྲག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་སུ་དག་གནས་སྙམ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འཁོར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྟོན་ཏོ། །སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟེ་སྦྱིན་པ་དང་དུལ་བ་དང༌། ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང༌། དེས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྔས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང༌། བསྙེན་བསྐུར་བྱས་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པས་ན་དུལ་བ་དང༌། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་སླར་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འབད་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གྲོང་ན་མི་གནས་ཀྱི་དགོན་པ་ན་གནས་པས་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་


DTG114_Page_0045
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་མི་ཚོལ་བས་ན། ཡ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱས་ཀྱང་སླར་གནོད་པར་མི་བྱེད་པས་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ན་སེམས་ཅན་གང་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་འགྱུར་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དེས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ནི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་བརྒྱད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིའམ། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་བྱའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ལྔ་ལ་བྱ་སྟེ། ཚིག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་དང་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་དང་སྣང་བ་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཤད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་ཞིང་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་ནས། བྱམས་པའི་སེམས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་པ་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་གྱུར་ཅེས། སེམས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་ཡང་མཛད་དོ། །བྱམས་པའི་སེམས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱམས་


DTG114_Page_0046
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ན། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། དེའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་ནི་བསམ་པ་འགྱུར་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་པར་མ་ཟད་ཀྱི། བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་ཡང་མཛད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་བསྟན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་གཞུག་པ་དང༌། བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དགའ་བས་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ནི་དགེ་བ་བཅུ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགའ་བ་ཚད་མེད་པས་དེ་རྣམས་ལ་དགའ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་གཉིས་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་ཉེས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སྐྱོན་དང༌། སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ནིང་ལ་བྱམས་སོ་ཞེས་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་གཉིས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་རྒྱུས་གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཟུང་


DTG114_Page_0047
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནས་བསྒོམས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་དྲིས་ན་ས་དང་ཆུ་དང༌། མེ་དང་རླུང་དང༌། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང༌། རི་དང་རྒྱ་མཚོ་དང༌། མཚེའུ་དང༌། དགོན་པ་དང་ཕྱོགས་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྔོན་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མར་སོ་སོར་སྣང་བར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་གྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྣང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས་མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོར་གནས་པ་དེ་ལ། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་མི་གནས་ཏེ་དེ་ནི་དེ་ལ་འདོད་པ་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་གང་དུ་ཡང་སྨོན་པ་མེད་དེ། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཟུང་སྟེ་བསྒོམས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གནོད་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། འཐབ་མོའི་རྙོག་པ་རྣམ་པར་སེལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བདུད་ཅེས་བྱའོ། །ལྕགས་ཀྱུ་ནི་བདུད་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དོན་དུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་ན་བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཐབ་མོ་ནི་ཕན་ཚུན་འཁྲུག་པའོ། །དེ་ཉིད་སེམས་མ་རུངས་པར་བྱེད་པས་ན་རྙོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་སྤོང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་རྣམ་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དང༌། དབང་པོ་མཆོག་དང༌། མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་དང༌། གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་དང༌། ཆ་མཉམ་པ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་


DTG114_Page_0048
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཀྱི་བསམ་པའོ། །དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་ལ་བྱ་སྟེ། བསམ་པ་དང་དབང་པོ་དེ་དག་གི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་དང༌། དོན་དང་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། །གང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་བསམ་པ་དང་དབང་པོ་མི་མཐུན་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་མིང་དང་ཚིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དང༌། དེ་དག་གི་དོན་བདག་མེད་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དང༌། སོ་སོའི་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་བྱའོ། །ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྙོམས་པར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བར་གྱུར་པས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་སྙོམས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆོ་བར་གྱུར་པ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱང་སྙོམས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་འཚོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཚར་གཅོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་དང༌། ལོག་པའི་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ལོག་པའི་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཏེ། རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་དག་ཚར་གཅོད་པ་ལ་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་གྱུར་ལ། གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་ཉིད་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་བསྒྲེང་བ་ཡིན་ལ། སྤངས་ཟིན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བས་མི་ཟློགས་པར་དཔའ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟླས་པ་གཉིས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཟབ་མོ་རྟོགས་པས་འཇིགས་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་དང༌། སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པས་འཁོར་གྱི་


DTG114_Page_0049
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ལེན་མི་ཐེབས་པར་དགོས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་དང༌། བྲམ་ཟེ་དང༌། རྗེའུ་རིགས་དང༌། དམངས་རིགས་དང༌། ལྷ་དང་ཚངས་པའི་འཁོར་དང༌། དགེ་སློང་དང༌། དགེ་སློང་མ་དང༌། མུ་སྟེགས་ཅན་དང༌། བདུད་ཀྱི་འཁོར་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་དབུ་མ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེ་ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་གིས་མ་སྐྱེས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་ཏེ། གཉིས་ཀའི་མཐར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་ན་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་མེད་ཅིང་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བས་རྟོགས་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལྟ་བར་འགྱུར་བའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ངའོ་སྙམ་དུ་བདག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །བདག་གི་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་བའོ། །སེམས་ལ་བདག་ཡིན་པར་འཛིན་ཅིང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་འཆོ་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་བདག་དེ་ལུས་ལ་གནས་པར་འཛིན་པ་ནི་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །བདག་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་འཛིན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་པོར་ལྟ་བའོ། །ལུས་དང་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་བདག་གིས་གསོས་ཤིང་བསྐྱེད་དེ་ཡོད་པར་བྱས་པར་འཛིན་པ་ནི་


DTG114_Page_0050
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གསོ་བར་ལྟ་བའོ། །ཁོང་ནས་སྐྱེས་བུ་རྩལ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་སྐྱེས་བུར་ལྟ་བའོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཤེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བར་འཛིན་པ་ནི་ཤེད་བུ་དང་ཤེད་ལས་སྐྱེས་སུ་ལྟ་བའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བདག་རྟག་པས་བྱས་པར་འཛིན་པ་ནི་བྱེད་པ་པོར་ལྟ་བའོ། །ལས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་བདག་དེས་མྱོང་བར་འཛིན་པ་ནི་ཚོར་བ་པོར་ལྟ་བའོ། །བདག་དེ་ནམ་ཡང་མི་འཇིག་པར་འཛིན་པ་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །ལན་ཅིག་ཞིག་ནས་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་འཛིན་པ་ནི་ཆད་བར་ལྟ་བའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་ལྟ་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། གཟུངས་ཐོབ་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་དུ་གྱུར་པ་ནི། གཟུངས་དང་མདོ་སྡེའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དོན་དང་ཚིག་མི་རྗེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པར་མདོ་སྡེའི་དོན་ཐམས་ཅད་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་གང་དུ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་འདུས་པ་ལ་མདོ་སྡེའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་སྟེ། དེ་གསུམ་དང་མི་འགལ་བར་འཆད་པས་ན་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ཅེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པས་ཐུག་པ་མེད་ཅིང་སྤོབས་པ་ཐུག་པ་མེད་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྒྲ་བསྒྲགས་ཀྱང་སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྲགས་ཀྱང་སྤོབས་པ་ཐུག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐབས་འཛིན་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་འང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའོ། །


DTG114_Page_0051
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ནི་གནོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་པར་གནོན་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ་དག་ལ་མཁས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བཅད་པས་བསྟན་ཏེ། འཇིགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་རྒྱགས་པ་དང་དྲེགས་པ་ཀུན་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྨོས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པ་བརྒྱད་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བའི་ཁྲོ་བ་དང་ངའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ང་རྒྱལ་བདུན་དང༌། བདག་གི་ཤེས་པ་དང༌། བྱད་གཟུགས་ཀྱིས་རློམ་པའི་རྒྱགས་པ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་རློམ་པའི་དྲེགས་པ་ཀུན་ཆད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པས་བསྟན་ཏེ། སེང་གེའི་སྒྲ་མངོན་པར་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེང་གེའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་སྒྲ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རི་དྭགས་མང་པོ་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་བདག་མེད་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་སེམས་ཅན་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛའ་བཤེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མཛའ་བཤེས་བསྟན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་རིགས་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ལ་སྐལ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མ་བཀོད་ཀྱི་བར་དུ་པར་མ་དོར་མི་འདོར་བར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བཟླས་པ་གསུམ་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལས་འབྲུག་གི་སྒྲ་འབྱུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་བསྒྲགས་ཤིང་བསྟན་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལས་འབྲུག་གི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲགས་པ་ལས་རིགས་པ་གསུམ་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གློག་དང་འདྲ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་


DTG114_Page_0052
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བདུད་རྩིའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདུད་རྩིས་མི་འཆི་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་འཆི་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆར་འབེབས་པ་ནི་སྟོན་ཅིང་སྒྲོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ནི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་གཏོར་བས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དཀོན་པ་དང༌། རིན་ཆེ་བ་དང༌། དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རབ་ཏུ་གཏོར་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཤིང་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་བསམ་པ་དག་ཅིང་ཕྱི་ནང་དུ་བློ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱི་ནང་དག་ཅིང་སྦྱངས་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མཚན་མ་དང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང༌། ནང་གི་སེམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའོ་སྒྲིབ་པ་དག་པས་བློ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བར་གནས་པ་ནི། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་མཆོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང༌། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རང་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རེ་རེ་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་


DTG114_Page_0053
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་མཛད་དེ། དེ་ལྟར་ཐོབ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་པར་ཉེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་བྱམས་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུར་ཤ་སྟག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གདུལ་བ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲལ་བའི་ཐབས་སྟོན་པས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གང་ལ་མོས་པ་དང༌། ཐེག་པ་གང་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གདུལ་བ་འདུལ་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་འཇུག་པར་མཁས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སའི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེའི་གདན་གནོན་པ་དང༌། རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའི་ས་ཉིད་སའི་སྙིང་པོ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་གདན་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེར་བདག་ཉིད་འགྲོ་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུད་ཅིང་དགོད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པས་མནན་པ་དང་རྣམ་པར་མནན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་དང་ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་སྟེ། དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་བབས་པ་དང༌། ལྷུམས་སུ་གཤེགས་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་དཔའ་ཞིང་དབང་བྱེད་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ཤ་སྟག་འཁོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བསྔགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་ནི་བཤད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་


DTG114_Page_0054
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དཔའ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཁ་ན་མཐོ་བ་མེད་པས་ཕན་ཡོན་ཞེས་བྱའོ། །ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་བས་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྦྱོར་བའི་དུས་ནའོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་དགའ་བ་སྐྱེས་པའི་ཚིག་འབྱིན་པ་ལ་བྱའོ། །གནས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འཛུམས་པ་དེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ངན་སོང་ནི་འོག་ཏུ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དྭགས་སོ། །མི་ཁོམ་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་པོ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་དང༌། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དང༌། ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེས་པ་དང༌། མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཀླ་ཀློར་སྐྱེས་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་དང༌། འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྐྱེས་པ་དང༌། ལོང་བ་དང༌། འོན་པ་དང༌། ལྐུགས་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་དང༌། ལོག་པར་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་མེད་པའི་བསྐལ་བ་ལ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་བརྒྱད་དེ། སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། འཆི་བ་དང༌། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང༌། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། འདོད་པས་ཕོངས་པ་དང༌། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔས་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ངན་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད་ན་དངོས་སུ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེས་པ་བཅུ་གཅིག་སྤངས་པས་གནས་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསླབ་པ་ཕྲ་མོ་ལས་འདས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་ལྟུང་བའི་འཁྲུལ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བསླབ་པའི་རྩ་བ་བཞི་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་གཞན་ལས་ཉམས་པ་ནི་ལྟུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། གང་ཟག་འདིས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ལྟུང་བའི་འཁྲུལ་བ་འདི་འདྲ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་གྲགས་པའི་དོན་ཏོ། །བསླབ་པ་རྩ་བ་ལས་འདས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་ལོག་པར་


DTG114_Page_0055
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བསླབ་པ་ལས་འདས་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད་ཅིས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལོག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་བསླབ་པ་ལས་འདས་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་དུ་མི་རུང་བས་བསླབ་པ་ལས་འདས་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་གནས་ངན་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་བུད་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཀུན་ཀྱང་པདྨ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་མེད་པས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མེད་པས་བསྟན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང༌། གནོད་སེམས་དང༌། རྒོད་པ་དང༌། འགྱོད་པ་དང༌། རྨུགས་པ་དང༌། གཉིད་དང༌། ཐེ་ཚོམ་དེ་དག་ཉིད་གཅོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་དངོས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། ས་བོན་སེམས་ལ་གནས་པ་ནི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི། རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་སྒྲ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤ་སྟག་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཞིང་དང་ཆོས་ཐ་དད་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དང༌། ཐེག་པ་དང་ཞིང་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་དང༌། རིགས་ཐ་དད་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་དང༌། མི་མཇེད་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་མི་བསྒྲག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཀོན་མཆོག་ཐ་དད་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་མེད་པས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དང༌། གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐ་དད་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ངན་པས་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་


DTG114_Page_0056
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནི་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མེད་པས་བསྟན་ཏེ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ངར་འཛིན་པ་དང༌། ཀུན་གྱིས་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་ལུས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་གཞན་དུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་ངར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མེད་པས་བསྟན་ཏེ། བདག་གོ་སྙམ་དུ་ངར་འཛིན་པ་དང༌། བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང༌། བདག་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད་དོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི། བདུད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མེད་པས་བསྟན་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉིད་མི་དགེ་བ་ལ་བག་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་བདུད་དེ། དེའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང༌། བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མེད་ཅེས་སྦྱར་རོ། །བདག་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང༌། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་མངའ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མ་གཏོགས་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ལྷ་དང་མིའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཁོར་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་དང་བརྡའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཆོས་སྟོན་པ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་དང་བརྡའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཆོས་མི་སྟོན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཅེ་ན། གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་མིག་མི་འཛུམས་པར་བལྟས་པས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ། མིག་ནི་བླུན་པ་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་ཀྱི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཟོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་


DTG114_Page_0057
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་ལུང་ཡང་བསྟན་ཏོ། །བདག་པོ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྐྱོན་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྤངས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕན་ཡོན་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་འབྲས་བུའོ། །ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་གཟུགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་བསྒོམས་པས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱ་བར་འདོད་ལ་དེ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་གང་གིས་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང༌། མཚན་མ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཆོ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་ལུང་སྟོན་པར་ཡང་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པའི་ཚུལ་འདིས་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བར་བྱའོ། །སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ལ་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་རིགས་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། རིགས་ནི་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལ་སོགས་པའོ། །རུས་ནི་གཽ་ཏ་མ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོ་རིགས་ནི་རིགས་མཐོན་པོར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །རྒྱུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའི་དཀར་པོའི་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དཀར་པོའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཕ་


DTG114_Page_0058
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་སྤྱད་པའི་རྒྱུ་ལས་སངས་རྒྱས་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཕྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་ལ་སེམས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དཀར་པོའི་སྤྱོད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མའི་མཐར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མ་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ལྟར་སྣང་བ་ལ་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་གནས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པས་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཚན་མར་བཟུང་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྐྱོན་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྤངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་མཚན་མའི་རྣམ་པར་ལས་འདས་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་རིག་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་མིག་གིས་སོ། །ཐོས་པ་ནི་རྣ་བས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་བཅལ་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ནང་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་དང་རྟོགས་པ་དང་རེག་པ་དང༌། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པས་ན་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ་སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མ་ཞི་བའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལས་


DTG114_Page_0059
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འདས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་རྒྱུ་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པའོ། །རྒྱུ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལ་རྒྱུ་བའོ། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་རྒྱུད་སྔ་ན་མ་བྱུང་བ་ལས་དང་པོ་ཆོས་གང་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་ཕན་ཆད་མི་གནས་པ་ནི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནོད་པ་དང་ཕན་པ་མེད་པས་གནོད་པ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་ལས་འདས་པའི་བཟུང་བ་དང་རྩོད་པ་དང་བཏང་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བཟུང་བ་ནི་སེམས་ནང་དུ་འདུ་བའོ། །རྩོད་པ་ནི་སེམས་ལ་གནོད་པ་འབྱུང་བའོ། །དམིགས་པ་ལས་མ་རྨོངས་པ་ཡིད་ལ་བྱ་བའི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དྲན་པ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མ་བརྗེད་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་གཏོད་པའོ། །རྟོག་གེའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི། རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ་རྟོག་གེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ལུང་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང༌། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གསུམ་གྱིས་རྟོག་པ་སྟེ། གཞུང་གི་ཚིག་གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་རྟོག་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་མ་བསྐྱེད་ཅེས་སྦྱར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་པས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དུ་མ་མི་རྟག་པའི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི། གཅིག་དང་


DTG114_Page_0060
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐ་དད་པ་དང་སོ་སོ་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་དང༌། སྐུའི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། ཐ་དད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། སྐུའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཕྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་བགྲང་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་གཅིག་ནས་བཅུ་དང༌། བཅུ་ནས་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་བགྲང་བ་ལས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཕྱི་དང་ནང་གི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡོ་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་སེམས་འཕྲོ་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡོ་བའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་བླང་བ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་དང་བླང་བ་དང་དོར་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བཟང་ངན་དུ་འབྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་བླང་བ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདོར་བར་རྟོག་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་རྟགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཁ་དོག་ནི་གསེར་དང་བཻ་ཌཱུཪྻ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་གོ །དབྱིབས་ནི་རིང་བ་དང་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་སེམས་ཀྱི་མཚན་མར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྟགས་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་ལམ་གྱི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི། །སྤྱོད་ལམ་དང༌། སྤྱད་པ་དང། སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སྤྱད་པ་ནི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་གྲོང་དུ་འཇུག་ཅིང་བསོད་སྙོམས་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལས་འདས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ལ། དེ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །


DTG114_Page_0061
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འབྲས་བུའི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་ལས་འདས་པ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འཛིན་ན་དེ་ཉིད་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕན་ཡོན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དང༌། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པའོ། །དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བསམ་པར་བྱེད་པ་དང༌། བསམ་པར་བྱ་བ་ལས་འདས་པས་རྟོག་གི་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པས་ན་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཚེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དཀར་པོ་འམ་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་ན་གཞན་ལ་བསྟན་པར་ག་ལ་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ལས་འདས་པ་ནི་ངའི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད། མ་རིག་པ་དང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང༌། སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ལུས་འདི་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ཤིང་རྟོག་པ་ཇི་ལྟར་དེའི་དུས་ན་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ངའི་བ་མེད་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པ་ལས་འདས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་


DTG114_Page_0062
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བས་བསྟན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་ཤེས་པའི་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་གནས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟ་བར་ཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྟར་ཅི་ཡང་མི་དྲན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུའི་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རིང་དུ་སོང་བ་ནི་ཐོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ཡུལ་དང་དུས་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་གོ །སྐབས་མེད་པ་ནི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སྐྱོན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཀླན་ཀའི་སྐབས་ཡོད་པ་ནི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་དང༌། སྦྱོར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་རྟོག་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་ནི། མི་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱིས་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་དུ་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་མི་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་ཡང་དམིགས་པར་མི་བྱེད་


DTG114_Page_0063
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་བ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྨོས་པའོ། །དེ་ལ་དཀར་པོ་དང་སྔོན་པོ་དང་རིང་པོ་དང་ཐུང་དུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དངོས་སུ་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམིགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པས་ན་གནས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་གིས་སྨོས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང༌། ངག་དང་སེམས་དང་ལུས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང༌། ཐ་སྙད་མེད་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མ་ལྷུང་བ་དང༌། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དང༌། རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པ་དང༌། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལྟ་བུར་མེད་པ་དང༌། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང༌། གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་གློ་བུར་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བའི་དྲི་མ་ཡིད་སིམ་པ་དང༌། ལུས་བདེ་བ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་འདས་པ་དང༌། ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ལས་འདས་པ་དང༌། བསྣན་པ་དང༌། དོར་བ་མེད་པ་དང༌། ཀུན་གཞི་མེད་པ་དང༌། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པས་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་བ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང༌། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང༌། ཟླ་མེད་པ་དང༌། ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང༌། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བྲལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པ་དང༌། དབང་པོ་དང་


DTG114_Page_0064
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡུལ་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་བྱའོ། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་མི་དམིགས་པས་བསྟན་ཏེ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོད་པ་ལ་དམིགས། ཡང་ན་ནི་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། དེའི་དུས་ན་ཡོད་པར་ཡང་མི་དམིགས། མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་པས་ན་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་ཕར་རྟོག་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །མཚན་མའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང༌། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་སེམས་ལ་མི་འབྱུང་བས་ན་མི་ལྡང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཡོ་བ་དང༌། སེམས་པ་དང༌། བསྐྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ངག་དང་སེམས་དང་ལུས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཚིག་ཏུ་འབྱིན་པ་ནི་གཡོ་བའོ། །སེམས་ལ་རྟོག་པ་ནི་སེམས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་འགུལ་བ་ནི་བསྐྱོད་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་ཆར་མེད་པ་ན་རྒྱུ་བ་མེད་པའོ། །མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་རིག་པར་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བས་ཐ་སྙད་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་མེད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ན། མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མ་ལྷུང་བ་བསྟན་ཏེ། དབང་པོ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། གང་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་མ་ལྷུང་བས་ན། རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་མ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དུས་ན་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་


DTG114_Page_0065
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མ་འཇུག་པ་མེད་པས་ན་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བས་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་དུས་ན་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། ལག་མཐིལ་དང་ནམ་མཁའ་མཉམ་ཞིང༌། སྟེའུ་དང་ཙནྡན་དུ་འདྲ་བར་འཛིན་པ་ལ་དེ་ཉིད་མེད་པས་ན་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལྟ་བུ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་པས་ན། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་དང་དབུས་དང་མཐར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏེ་དེ་ལ་འདས་པའི་དུས་སུ་རྟོག་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མཐར་འཛིན་པའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་རྟོག་པ་ནི་ཚུ་རོལ་གྱི་མཐར་འཛིན་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་རྟོག་པ་ནི་དབུས་ཀྱི་མཐར་འཛིན་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པས་ན་མཐར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་གློ་བུར་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པར་བསྟན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲོ་བཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མི་རྟོག་པས་ན་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་མེད་པ་དང༌། མྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བའི་དྲི་མ་ཡིད་སིམ་པ་དང༌། ལུས་བདེ་བ་ལ་འདས་པ་བསྟན་ཏེ། ཡིད་སིམ་པ་མེད་


DTG114_Page_0066
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མྱང་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་བདེ་བ་མེད་པའོ། །གཟོད་མ་ནས་ཞི་བས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏེ། གཟོད་མ་ནས་མ་འོངས་པའི་དུས་ཏེ་དེའི་དུས་ནས་ཀྱང་ཞི་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མེད་པས་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མཉན་པ་དང༌། བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་སྤྱད་པས་ན་འབྲས་བུ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མེད་པས་འབད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པས་ལུས་མེད་པའོ། །ཚོར་བ་མེད་པས་ཚོར་བར་གྱུར་པ་མེད་པའོ། །འདུད་པ་མེད་པས་འདུད་པ་དང་བྲལ་བ་མེད་པའོ། །འདུ་མི་བྱེད་པས་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏེ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་མེད་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱངས་དེ་ལུས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མེད་པས་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚོར་བར་གྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་མདུད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་པས་ན་མདུད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདུད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྟོགས་པར་མི་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མི་འཛིན་པས་ལེན་པ་མེད་པའོ། །མི་གཏོང་བས་ན་དོར་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྣན་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ན། ཡིད་ལ་


DTG114_Page_0067
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མི་འཛིན་པས་ཏེ། ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་མི་གཏོང་བས་ན་དོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་མེད་པས་མི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཀུན་གཞི་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། གནས་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་ན་གནས་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་བྲལ་བས་མི་འདུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཚོར་བ་གསུམ་མེད་པས་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བས་མི་འདུག་པ་སྟེ། ཅི་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་འབྱུང་བས་ན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་མ་སྐྱེས་པ་བསྟན་ཏེ། མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་སྐྱེས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། སེམས་པ་དང༌། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྱིས་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ལ་མི་རྟེན་པ་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་མ་བརྗེད་པ་ནི་དྲན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སེམས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་གང་ལ་ཡང་མི་རྟེན་པས་ན་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཟླ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་འགྲན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འགྲན་པའི་འགྲན་ཟླ་མེད་པས་ན་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པ་དང་བྲལ་བ་བསྟན་ཏེ། ལེན་པ་ནི་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཕུང་པོ་ལེན་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་ན་ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འབར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ། འབར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ན་འབར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བྲལ་བ་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་


DTG114_Page_0068
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལྔ་སྤངས་པས་ན་རབ་ཏུ་ཞི་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་བསྟན་ཏེ། གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་དང་བོ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་སྐྱེ་བ་ལས་བྱུང་བས་ན་མི་སྐྱེ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་མཉམ་ཞིང་མི་མཉམ་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཉིས་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྙམ་པ་ལ། མཉམ་ཞིང་མི་མཉམ་པར་གྱུར་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གཉིས་མཉམ་སྟེ། འདྲ་ཞིང་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ། །དཔེ་ཅི་དང་འདྲ་སྙམ་པ་ལ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་དང་ཉེ་བའི་ནམ་མཁའ་དང༌། རྩིག་པ་དང་ཉེ་བའི་ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གཉིས་ཀྱང༌། མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མེད་དེ། མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལམ་ལས་འདས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང་སྣ་དང༌། དྲི་དང་ལྕེ་དང་རོ་དང༌། ལུས་དང་རེག་བྱ་དང༌། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། མིག་གི་དབང་པོ་དང་གཟུགས་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་པས་ན་ལམ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ་རྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་


DTG114_Page_0069
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ཐོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཤད་པའི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་ཚིག་རྣམས་འཛིན་ཅིང་མི་བརྗེད་པའི་ཕྱིར། བརྗེད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དྲན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དམ་པར་ན་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་བས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དྲན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །སྒྲའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ཀྱང་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞིང་འདི་ན་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟོན་ཏེ། གཞན་གྱིས་བཤད་པའི་སྒྲའི་རྐྱེན་དང༌། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་བོའི་ཞིང་དེ་ནི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ལྟ་བ་མི་སྟོན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲས་ཆོས་འཆད་པ་ནི་མེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་སྒྲས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་གྲོགས་བསྟན་ནོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏེ། དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་མ་ནོར་བར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཆུད་པ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཁོད་དུ་ཆུད་པ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཇི་ལྟར་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་


DTG114_Page_0070
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དུ་འདུ་ཤེས་པའི་མཚན་མ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ནི་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱུན་གཅོད་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྤྱོད་པ་དན་པ་མི་ལེན་ཅིང་རྒྱུན་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་མ་བླངས་པ་ལ་རྒྱུན་གཅད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཟོད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟད་པ་དང༌། མེད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དབེན་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དབེན་པར་མཐོང་བ་ལ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སེམས་ལ་མི་གཞོག་བ་འདི་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སེམས་མ་ཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྤྲོས་པའི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་རང་དང༌། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབེན་པར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོང་བར་མཐོང་བའི་བྱ་བའི་དོན་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སེམས་ལ་མི་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་གཏན་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་སེམས་ལ་མི་འཛིན་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྤྲོས་པའི་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གོང་


DTG114_Page_0071
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དུ་བཤད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་སྤྲོས་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐུ་ཆེན་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྨྲས་པ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དང་དད་པའི་འཁོར་འདི་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་འཁོར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་པས་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གླེང་བསླང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྡར་བཤད་དེ། གོ་འཕང་ལ་གནས་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཆོས་ལ་གནས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་བྱེད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང༌། འདོམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང༌། བསྒོམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། སོ་སོར་རྟེན་པ་དང༌། སྟོན་པ་དང༌། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང༌། བྱ་བ་བྱེད་པ་དང༌། དབང་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། གོ་འཕང་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །གོ་འཕང་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇུག་པ་དང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བསམ་པ་ཞུགས་པ་དང༌། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་བསམ་པ་ཞུགས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ལ་ངེས་པར་གྱུར་པ་དང༌། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་ཞུགས་པ་ནི། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལས་འཕགས་པས་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ཤེས་པའོ། །རྟེན་པ་ནི་སྟོན་པར་ཁས་ལེན་པའོ། །ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྟོན་པ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པའོ། །རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་བསྟན་


DTG114_Page_0072
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞི་བསྟན་ཏེ། བསམ་པ་མི་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་སྨོས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བཏགས་ཞེས་དྲིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ཟད་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་གླེང་བསླང་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ལས་མི་ཟད་པ་རྣམས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་མི་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པས་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མི་ཟད་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བློ་གྲོས་བྱུང་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་རྒྱུ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་པ་ལ་དམིགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མི་ཟད་པ་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་ཟད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཤོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་བསྟན་ཏེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་མི་ཟད་པར་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་གསུམ་གྱིས་མི་ཟད་པ་ཤེས་


DTG114_Page_0073
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱུ་གང་གིས་མི་ཟད་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་མི་ཟད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་སྟོན་ཏེ། གང་ཞེ་ན་ལས་དང་པོ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་དང༌། ས་དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་དང༌། ས་གསུམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་དང༌། ས་བཞི་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་དང༌། ས་བརྒྱད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་དང༌། ས་དགུ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་དང༌། ས་བཅུ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་གང་གིས་མི་ཟད་པ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་སྟོན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། རྟག་པར་དགེ་བ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བ་དང༌། རང་བཞིན་མི་གཏོང་བ་དང༌། རང་གི་ལས་བྱེད་པ་དང༌། རྟག་པར་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་དང༌། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་མི་ཟད་པ་དང༌། དོན་དམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་མི་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། རྒྱུན་མི་ཟད་པ་དང༌། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིགས་པ་མི་ཟད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་ལས། ལས་དང་པོ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཟད་ཅེ་ན། རྒྱུ་རྣམ་པ་བདུན་ལས་འང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཡན་ཆད་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞིས་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ལས་དང་པོ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་སེམས་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་རྟག་པར་དགེ་བ་བསྟན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིས་ཀྱང་ཟད་པར་འགྱུར་ན་ཐོག་མ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟད་པ་མི་སྲིད་པས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་གཞན་ལ་འདོད་པ་མེད་པས་སེམས་དེ་མ་འབྲེལ་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བ་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་གཞན་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་


DTG114_Page_0074
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་མེད་པ་ནི་དང་པོ་ནས་ཐེག་པ་དེ་གཉིས་སུ་སེམས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཐེག་པ་དེ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པས། སེམས་དེ་ནི་སྲ་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་མི་གཏོང་བར་བསྟན་ཏེ། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །མི་འཕྲོགས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་མི་ཚུགས་ཤིང་དེ་དག་གིས་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་དེ་དག་གི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བས་ན་སྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་རང་གི་ལས་བྱེད་པ་འང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། གཡེང་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འཁོར་བ་ཁས་ལེན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དོན་བརྩལ་བས་མི་ངོམས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་དེ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པར་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། བདུད་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐ་དད་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས་ན་མི་ཕྱེད་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ནི་བརྟན་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་གཡེང་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་རྒྱུ་ལས་འདོད་མ་ཆགས་པ་དང༌། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང༌། གཏི་མི་མུག་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་རིག་པས། སེམས་དེ་ནི་རྟག་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་ཁས་ལེན་པ་བསྟན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མི་རྟག་པར་རིག་པས་ནི་སེམས་དེ་ནི་རྟག་པར་སྐྱེས་ཏེ། འཁོར་བར་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་


DTG114_Page_0075
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྡུད་པས་སེམས་མི་གཡོ་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཀྱི་དོན་བརྩལ་བས་མི་ངོམས་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདུ་བར་འགྱུར་བའི་གཞི་དང༌། རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་སེམས་དེ་ནི་མི་བརྫི་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། སྲོག་གཅོད་པ་དང༌། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང༌། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་རྣམས་སྤྱོད་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤགས་ཤིང་མི་དགེ་བ་དག་གི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པས་ན་མི་བརྫི་བ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་ལས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཅིག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྷག་མ་དྲུག་རྣམས་མི་ཟད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ནི་རང་གི་ལས་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། རྟག་པར་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོག་པ་དང༌། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང༌། བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་དང༌། ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པའོ། །དེ་ལ་མི་སྤྱོད་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་རྟག་པར་མཉམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། ལོག་པའི་ཕྱོགས་དང་གཡེང་བ་གང་གི་ཁར་ཡང་མ་ལས་ཏེ། མི་གཡོ་ཞིང་བརྟན་པར་འདུག་པས་ན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉེན་པོ་མེད་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་དཔེ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བསྟན་ཏེ། གཉེན་པོ་ནི་སྐབས་འདིར་ཟླ་ལ་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལྟ་བུའི་དཔེར་རུང་བ་འམ། ཟླར་རུང་བ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་དཔེ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འབིགས་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་


DTG114_Page_0076
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འཇོམས་པ་འམ། ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལ། ངེས་པར་འབིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཙན་ཞིང་དྲག་པ་འམ། རྣོ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་བསྩགས་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་མུ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སྐྱེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་མུ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་གི་བར་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྩགས་པ་ལས་ས་དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་འབྱུང་བས་ན་སེམས་དེ་ནི་མུ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམས་ལ་སེམས་དེ་ནི་མཉམ་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་བསྟན་ཏེ། ལེགས་པར་སེམས་པ་དང་ཉེས་པར་སེམས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ཁོང་ཁོར་བ་མེད་པས་ན་མཉམ་པར་སྐྱེས་སོ། །ཐ་དད་དུ་བྱེད་པ་མེད་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་མི་མཉམ་པ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་བསྟན་ཏེ། བཟང་ངན་དང་མཐོན་དམན་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སྤངས་པས་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པར་བསྟན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོངས་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ས་གཉིས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང༌། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པས་མ་བཤད་དོ། །ས་གསུམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རང་གི་ལས་རྣམ་པ་བཅུས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་ལོག་པའི་གཉེན་པོ་སེལ་བ་དང༌། བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པ་དང༌། ཟག་པ་ཟད་པ་


DTG114_Page_0077
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། བསམ་གཏན་ལས་རྣམ་པར་ལོག་ཅིང་ས་འོག་མར་སྐྱེ་བ་དང༌། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དེ་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བ་དང༌། དེར་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་མངོན་པར་འགྲོ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྔགས་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ནི་དྲི་མ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་ལོག་པའི་གཉེན་པོ་སེལ་བ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བྱ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་ཅེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་དེ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་བོར་བས་ན་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བསམས་ཏེ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པ་བསྟན་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་མ་བོར་ཏེ། བསམ་པ་དེ་དང་བཅས་པའི་གཞན་དུ་མ་གཡེངས་མ་འཁྲུལ་པར་སྐྱེས་པ་ལ་ངེས་པར་བསམས་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱམས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་སོ། །ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པ་བསྟན་ཏེ། ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་དམིགས་པས་ན་ཡངས་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་རྒྱ་ཆེར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པས་མ་ཉམས་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་རེ་བའི་བགེགས་དང་བར་དུ་གཅོད་པ་མེད་པས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཏང་བས་ན་སེམས་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པས་གང་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་


DTG114_Page_0078
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་ཆགས་པ་དང༌། ཆོད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པ་འམ། སེམས་དེས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མ་བཅད་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསམ་གཏན་ལས་རྣམ་པར་ལོག་ཅིང་འོག་མར་སྐྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་རྒྱུན་མ་བཅད་པས་བསམ་གཏན་ཐོབ་ཀྱང་སླར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པས་ན་སེམས་དེའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དེ་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བ་བསྟན་ཏེ། དགེ་བ་སྤྱོད་དོ་ཅོག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སེམས་ཅན་དང་འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་རབ་ཏུ་བསྟོད་པས་ན་སེམས་དེ་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་དེར་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་མངོན་བར་འགྲོ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྔགས་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་འདུ་ཞིང་བསྙེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་གཞན་ལ་ཞུགས་པས་སེམས་དེ་ནི་ལྟ་བར་འོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་རབ་ཏུ་འཕགས་པར་མཐོང་བས་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མས་ཡར་བལྟ་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བལྟར་མི་མཐོང་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ས་བཞི་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རང་གི་ལས་བྱེད་པ་རྣམ་པར་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་


DTG114_Page_0079
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང༌། གཡོ་བ་དང༌། རློམ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་དང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་གྱོན་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་གྱོན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང༌། གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང༌། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ནི་ས་བོན་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཤིགས་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པས་གཡོ་བ་དང་རློམ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་ཕྱིར་གཡེང་བ་དང༌། ནང་གི་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པས་ན་མི་ཤིགས་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དེ་ནི་བདེ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་ན་ངན་སོང་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བར་ལྷ་དང་མིའི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པས་ན། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི་ཡིན་པས་ན་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་གྱོན་པར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆན་པོ་ལས་བྱུང་བས་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྒྱན་ཀྱང་འདིར་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ལྟའོ། །སེམས་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་གྱོན་པ་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྐྱེས་སོ་


DTG114_Page_0080
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསགས་ཏེ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པས་ནི་སེམས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསགས་ཏེ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སེམས་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་འཕགས་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་ནི་སྨོན་ཅིང་བསམས་སོ་ཅོག་འགྲུབ་ལ་སེམས་དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་སྐྱེས་པས་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སེམས་དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྙེན་དཀའ་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་ཅིས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ལ་བསྙེན་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་ན་སེམས་དེ་ཡང་བསྙེན་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་བར་དཀའ་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གོ་བགོས་པ་ལ་སུས་ཀྱང་མི་ཐུབ་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གཡེང་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞིས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པས་སེམས་དེ་ནི་གནོད་པ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་སེམས་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསགས་པས་སེམས་དེ་ནི་རྩ་བ་སྲ་ཞིང་


DTG114_Page_0081
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བརྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྩ་བ་སྲ་ཞིང་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དེའི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡུན་རིང་པོར་བསྩགས་པ་ལས་སྐྱེས་པས་རྩ་བ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དེ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་བསྩགས་པ་སྟེ། མགུ་བ་དང་མོས་པ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་བསྩགས་པ་ལས་སྐྱེས་པས་མགུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་མཐོང་ནས་སེམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་མགུ་བའོ། །ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་མཐོང་ནས་སེམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་མོས་པའོ། །མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་མཐོང་ནས་སེམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་བསྩགས་པ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་སྒུལ་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ལྔ་པ་དང༌། ས་དྲུག་པ་དང༌། ས་བདུན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང༌། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བསྙེན་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ས་དེ་དག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་བཤད་དོ། །ས་བརྒྱད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རང་གི་ལས་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་ཟབ་མོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིང༌། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བརླབས་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུ་དང་ལྡན་པའམ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་མཐུ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །ས་དགུ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རང་གི་ལས་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པོ་


DTG114_Page_0082
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མཐར་འགྲོ་བས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནུབ་ཅིང་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཐབས་ལ་བྱ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དེའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རང་གི་ལས་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པོ་དབང་ཐོབ་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྲགས་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྦྲན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པར་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟག་པར་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡན་ལག་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་གནས་དང་གནས་པ་ཡོངས་སུ་འབྲེལ་བར་ཡོངས་སུ་རིག་པ་དང༌། བསྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལྷག་མ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་མདོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡན་ལག་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་གནས་དང་གནས་པ་འབྲེལ་བ་ནི། བཙུན་པ་ཤ་རདྭ་ཏིའི་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས་ན། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་མི་ཟད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྩ་བར་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་འདི་འདྲ་བ་ལ་ཟད་པ་གང་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་


DTG114_Page_0083
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཅི་ཟད་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་དྲིས་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་འདི་ལྟ་བུ་ཟད་པར་འདོད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ཟད་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་གོང་དུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ལ་ཡང་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་དེ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེའི་རྩ་བར་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་མི་ཟད་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དེའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ན་འབྲས་བུ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡང་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་ཟད་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་གིས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པས་ཟད་པ་མ་ཡིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་མིང་གིས་སྨོས་པ་དེ་དག་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་བསྟན་ཏོ། །རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ལྟའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་དང་བཤད་པར་


DTG114_Page_0084
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱའོ། །བསྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཏང་སྙོམས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མི་ཟད་པའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡིན་པས་ན་མི་ཟད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མི་ཟད་པར་བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལྷག་མ་རྣམས་སྡུད་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་མདོར་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་མི་ཟད་པར་བསྟན་པའོ། །མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་ཟད་པ་སྟེ་དེ་དག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་མི་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་ཡོངས་སུ་མི་ཟད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྨྲས་པ། དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ཡོངས་སུ་མི་ཟད་པ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བསྐྱེད་པ་དང༌། ཤེས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་དང༌། དེ་ཡང་དུས་ཚད་མེད་པས་བཟུང་བ་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མཐུར་གྱུར་པ་དང༌། རིགས་པའི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང༌། རང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དཀོན་མཆོག་གི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་ན། མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་མཐའ་ཟད་ཅིང་མེད་པར་མ་


DTG114_Page_0085
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མི་ཟད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་མཐའ་ཡས་ཟད་མི་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ཡང་མི་ཟད་པའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་བཏང་བས་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཤེས་པ་དེ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མི་ཟད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྒྱུ་ལ་བཏང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་མི་ཟད་པས་ན་དེའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་མི་ཟད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པ་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཡང་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་མི་ཤེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པས་ན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཡང་དུས་ཚད་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱུན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་འབྱུང་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བཤད་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་སུ་བསྔོས་པ་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་མཐར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཟད་མི་ཤེས་པ་རྟོག་པའི་རྒྱུར་བསྔོས་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་རིགས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟད་མི་ཤེས་པའི་འདུས་མ་བྱས་པ་དགོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །ཟད་པར་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མི་ཟད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏེ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །


DTG114_Page_0086
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དོན་དམ་པར་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་དམིགས་པའི་རིག་པའོ། །རང་བཞིན་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པའི་རིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་དག་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་ཟད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་རྒྱུན་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །བདུན་པས་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མི་ཟད་པ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་བདུན་ཡང་མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བླང་བའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྟེ། ཐོག་མའི་གཅིག་དང༌། ལྷག་མའི་རྣམ་པ་དང་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངེས་པ་དང་ཁུར་མི་འདོར་བ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་ངེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་དད་པ་དང༌། མོས་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡང་མི་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་གསུམ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འདི་གསུམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་མི་ཟད་པ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུས་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། རེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། བརྗེད་མི་ངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང༌། དམིགས་


DTG114_Page_0087
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། ཕན་བཏགས་པ་ལ་མི་རེ་བ་དང༌། གཞན་དུ་མི་ལྟ་བ་དང༌། མ་རྨོངས་པ་དང་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཁྱད་མི་སྒྲུན་པ་དང༌། བག་ཆགས་འཇོམས་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་དེ་ཡང་མ་བྱས་པས་ན་བཅོས་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཕན་བཏགས་པ་ལ་མི་རེ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཕན་བཏགས་ཤིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་སླར་ཡང་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས། དེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ནི་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པས་གཞན་གྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་མ་བྱས་པའོ། དེའི་ཕྱིར་ན་བཅོས་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཟད་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དང༌། རང་བཞིན་ཡིན་པས་མི་ཟད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཡོ་མེད་པས་ན་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་དུ་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། གཡོ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྲིད་ཅིང་སླུ་བར་སེམས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་མེད་པས་ན་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ན་གཡོ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་མ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏེ། གཡོ་དང་སྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་གི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལ་གཡོ་སྒྱུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མེད་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཁྱད་མི་སྒྲུན་པ་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་སྨྲ་ཞིང་གཞན་དུ་སེམས་པ་ནི་སྒྱུ་སྟེ། དེ་འདྲ་བའི་བསམ་པ་མེད་པས་ན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དག་པས་ན་སྒྱུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བག་ཆགས་འཇོམས་པ་བསྟན་ཏེ་གཡོ་དང་སྒྱུའི་བག་ཆགས་དག་པས་ན་སྒྱུ་དང་བསམ་པ་མེད་དོ། །འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་བྱས་ནས་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་པ་དང༌། མ་བྱས་ཀྱང་འཇུག་པ་དང་དུས་སུ་འཇུག་པ་དང་མི་སྐྱོ་བར་འཇུག་པ་དང༌། རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་དྲང་བས་ན་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བྱས་ནས་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ལ་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ་ནི་དྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དག་པའོ། །གྱ་གྱུ་མེད་པས་ན་དྲང་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་མ་


DTG114_Page_0088
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱས་ཀྱང་འཇུག་པ་བསྟན་ཏེ། གྱ་གྱུ་ནི་ཚིག་རྣམས་རླུང་བསྐུར་ཞིང་ཁ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་ན་དྲང་བའོ། །གསལ་བས་ན་གྱ་གྱུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དུས་སུ་འཇུག་པ་བསྟན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པས་གྱ་གྱུ་མེད་པའོ། །མི་མཉམ་པ་མེད་པས་ན་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་མི་སྐྱོ་བར་འཇུག་པ་བསྟན་ཏེ། མི་མཉམ་པ་ནི་སྔ་ཕྱི་མི་མཐུན་ཞིང་འགལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་མེད་པ་ན་གསལ་བའོ། །སྲ་བས་ནི་མི་མཉམ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བསྟན་ཏེ། སྲ་བ་ནི་བརྟན་ཞིང་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་ལ་བྱ་སྟེ། མི་མཐུན་པ་དང་འགལ་བའི་རྐྱེན་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་འཇུག་པ་དང་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་དང་ཟང་ཟིང་གིས་མི་འཁོལ་བ་དང༌། དེས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་མི་ཕྱེད་པས་ན་སྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་འཇུག་པ་བསྟན་ཏེ། ཕྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ན། ཞེ་སྡང་གིས་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱ་བར་བསམས་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་ན་སྲ་བའོ། །མཁྲང་བས་ན་མི་ཕྱེད་པའོ། །མི་གཡོ་བས་ན་མཁྲང་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ན་མཁྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་ཕྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པས་ནི་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་མཁྲང་བའོ། །མི་གནས་པ་ན་མི་གཡོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཟང་ཟིང་གིས་མི་འཁོལ་བ་བསྟན་ཏེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་ཟང་ཟིང་ལ་མི་བསྟེན་པས་མི་གནས་པ་སྟེ་ཟང་ཟིང་ལ་མ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མི་རྟེན་པས་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མ་ཆགས་པས་མི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དེས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཟང་ཟིང་དེ་དག་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ཁྱད་ཞུགས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང༌། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང༌། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བསམ་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང༌། རྟག་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་བདེན་པའོ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་


DTG114_Page_0089
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འཕགས་པས་ན་དེ་ལ་མ་ཆགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་བསྟན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །མ་སྨད་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ནི་སྨད་པའོ། །སྡིག་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཆོས་མ་བྱས་པས་བྱེ་བྲག་འཕགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་བོ། །ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་སྨད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བསམ་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མ་སྨད་པའོ། །མ་བཤུངས་པས་ན་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་སོ་ཞེས་པས་རྟག་པ་བསྟན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའམ། ཆེད་འགའ་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཆེད་འགའ་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་བཤུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཤུངས་པའི་ལས་མི་བྱེད་པས་ན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྱོད་པ་མེད་པ་ན་མ་བཤུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་ཏེ་འགྱོད་པ་དེ་མི་དགེ་བ་བྱས་ནས་ཕྱིས་སེམས་ལ་གདུང་བ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་ན་མ་བཤུངས་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་དགེ་བ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དང༌། ལུང་གི་འབྱུང་བ་དང༌། དམ་བཅས་པ་ལས་འབྱུང་བ་དང༌། དགེ་བ་དང་རིག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གདུང་བ་མེད་པས་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། གདུང་བ་མེད་པ་རྟག་ཏུ་སེམས་ལ་མི་བདེ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་མེད་པས་ན་འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །བདེན་པར་གྱུར་པས་ན་མི་གདུང་བའོ། །སླུ་བ་མེད་པས་ན་བདེན་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ལུང་གི་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏེ། བྱས་པ་དོན་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྔར་སྨྲས་ལ། ཕྱིས་མ་བྱས་ན་བྱས་པ་དོན་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གདུང་བ་སྐྱེའི། སྔར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེན་པས་ན་མི་གདུང་བ་ཡིན་ལ། སྔར་


DTG114_Page_0090
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བསྒྲུབས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། ཕྱིས་སླུ་བ་མེད་པས་ན་བདེན་པར་གྱུར་པའོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་ནི་མི་སླུ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་དམ་བཅས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་ཁས་བླངས་ཤིང་དམ་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་བྱེད་པས་མི་སླུ་བའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པས་ན་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དགེ་བ་བསྟན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་བྱས་པས་ཇི་སྐད་སྔར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་སྦྱར་བ་མེད་པས་ལེགས་པར་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་དུ་བྱས་པ་ཉེས་སོ་ཞེས་འགྱོད་འདེབས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་ལེགས་པར་བྱས་པའོ། །བརྗེད་མི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བརྗེད་མི་ངས་པ་ཉིད་དང་བག་ཡོད་པ་དང་དུབ་པ་མེད་པ་དང་བདག་པས་གཞན་གྱི་དོན་ལྷུར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་པས་ན་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བརྗེད་མི་ངས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བའི་ཆོས་མི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་སྟེ་ཉེས་སོ་ཞེས་འགྱོད་འདེབས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལེགས་པར་གནས་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བག་ཡོད་པ་བསྟན་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་བག་བྱས་པ་འམ། དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱད་པ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་ན་ལེགས་པར་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དུབ་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ་སུས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ཟློགས་ཤིང་བདག་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་ལེགས་པར་གནས་པ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བདག་པས་གཞན་གྱི་དོན་ལྷུར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་སེམས་ཤིང་ལྟ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ཟློགས་པའོ། །རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་དང༌། སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་དང༌། སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པ་དང༌། གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་མི་དགོས་པ་དང༌། གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང༌། སེམས་


DTG114_Page_0091
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་བདེ་བའི་དོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་དང་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ཆེ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཆེན་པོ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མི་འབྱུང་གི །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་བསྟན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པས་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པས་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང༌། ཐར་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཤེས་པས་ན་ཆོ་ག་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བདག་བདེ་བ་མེད་པས་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་མི་དགོས་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བའོ། །ལན་མི་རེ་བས་ན་བདག་ལ་བདེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏེ། ཕན་བཏགས་པའི་ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པས་ན་བདག་གི་བདེ་བ་མེད་པ་སྟེ། ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པས་ན་ལན་རེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་བདེ་བའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏེ། ཁེ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཟང་ཟིང་ལ་མ་ཆགས་པས་ན་ཕན་བཏགས་པའི་ལན་རེ་བ་མེད་པའོ། །དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཆོས་ལ་སོ་སོར་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་


DTG114_Page_0092
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མ་ཡིན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། དེའི་གཞི་གཉེན་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་སྟོན་པར་གྱུར་པས་ན་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ལ་སོ་སོར་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་གྱི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་ན་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཏེ། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་ལྟ་ཞིང་སེམས་པས་ན་ཆོས་ལ་སྟོན་པར་གྱུར་པའོ། །དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པས་ན་སེམས་ཅན་མཐུ་ཆུང་དུ་ལ་ལྟ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་ན་མཐུ་ཆུང་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱབས་སུ་གྱུར་པས་ན་དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དེའི་གཉེན་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བཀོད་ཅིང་བསྟན་པ་ནི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །མགོན་དུ་གྱུར་པས་ན་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའོ། །སྙོན་མི་རྨོངས་པས་ན་མགོན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱེད་པའི་མགོན་དུ་གྱུར་པས་ན་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །བུ་སྨད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་བྱམས་པས་མགོན་བྱེད་པས་ནི་སྙོན་རྨོངས་པའི་མགོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མགོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང༌། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང༌། བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ད་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པས་ན་སྙོན་མི་རྨོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྟོག་པ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྟོག་


DTG114_Page_0093
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པས་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མི་མོངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྒལ་བ་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་བསྟན་ཏེ། བརྒལ་བ་ནི་མཚང་འབྲུ་ཞིང་སྐྱོན་གདགས་པ་ལ་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་ཞིང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དགེ་བས་ན་དེ་རྒལ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སྐྱོན་མེད་པས་ན་རྒལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པས་ན་བསམ་པ་དགེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏེ། ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བྱ་ལ། དེ་མེད་པས་ན་བསམ་པ་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ན་ཅི་ཡང་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང༌། བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་སྤངས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པས་ན་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་འཁོར་བ་མི་གཏོང་བ་དང༌། དེ་གཉིས་ཀའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་དཀར་བས་ན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་དྲི་མ་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ལ་མཚན་མར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་དག་པས་ན་དྲི་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་འཁོར་བ་མི་གཏོང་བ་བསྟན་ཏེ། ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན་ཕྱིའི་ཆོས་དག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ནང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཕྱི་རོལ་དག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་གཉི་གའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པས་ན་ཕྱི་རོལ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་


DTG114_Page_0094
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པས་ཡང་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དེ་ནི་སེར་སྣ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སེར་སྣ་ཡོད་པ་སྤང་བར་སེམས་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ལྟའོ། །སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བར་སེམས་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལ་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། བསམ་པ་མི་ཟད་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་པར་སེམས་པས་ན་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ལྟ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གཞག་པར་སེམས་པས་ན་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་པ་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཁུར་མི་འདོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང༌། གུས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྲ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མི་ཟད་པས་ན་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གོང་དུ་བཤད་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བསམ་པ་མི་ཟད་པས་ནི། བསམ་པ་མི་ཟད་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་འོག་ནས་སྨོས་པ་རྣམས་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བཤད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསམ་པ་མི་ཟད་པས་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པར་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་འདྲི་བའོ། །སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྡས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། གང་ལ་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང༌། གང་གིས་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང༌། གང་ལ་གནས་ནས་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང༌། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གང་ལ་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་


DTG114_Page_0095
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཕན་འདོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། ལས་རྣམ་པ་གསུམ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། མཐར་འབྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་འཇིལ་བའི་སྦྱོར་བ་དང༌། ཤེས་བྱ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ཕན་འདོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བསམ་པ་དེ་ལས་གང་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་སྣང་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པར་ལྟའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རྣམ་གསུམ་སྦྱོང་བའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསམ་པ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བསམ་པ་དེའི་རྒྱུས་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། བཟོད་པ་ལ་གནས་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་པ་དེའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཅན་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་སུ་གནང་བའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་མཐར་འབྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་པ་དེའི་རྒྱུ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མཐར་དབྱུང་བའི་སྔོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་འགྲོ་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་པ་འཇིལ་བའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་ལ་གནས་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་


DTG114_Page_0096
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་བསམ་པ་དེའི་རྒྱུས་བསམ་གཏན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འཇིལ་ཞིང་སྦྱོར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་བྱ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་པ་དའི་རྒྱུས་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་བསམ་པས་བསྟན་ཏེ། བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང༌། དགའ་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་བསམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བྱམས་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྙིང་བརྩེ་བའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང༌། དགའ་བའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་སེམས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། བདེ་འགྲོར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕན་པར་བྱེད་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་བདེ་བའི་མོས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་མོས་པའོ། །བྱམས་པ་དང་གནོད་པར་སེམས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ལ་གནས་ནས་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ནི་ལུས་དང་གནག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་སྦྱོར་བས་བསྟན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསམ་པ་དེའི་རྒྱུ་ལས་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྦྱར་


DTG114_Page_0097
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང༌། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང༌། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་པའོ། །ངག་གི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཕྲ་མ་དང་ངག་རྩུབ་མོ་དང༌། ཚིག་ཀྱལ་པ་སྟེ། དེ་དག་སྤངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ནི་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཟང་ཟིང་མེད་ཅིང་ཐོས་པ་ཚོལ་བའི་བསམ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐོས་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་སྟོན་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་སྟོན་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང༌། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཀུན་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་དང༌། མཆོག་གི་གནས་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། བླ་མའི་ས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་ལས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བཤགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། བསྟན་པ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། དམ་པ་དག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། ཁ་འོག་ཏུ་ལུས་འཁྲུས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། གོ་ཆའི་བསམ་པ་བརྟན་ཞིང་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང༌། གཞན་གྱི་དོན་དང་ཕན་པ་ལ་སྦྱོར་


DTG114_Page_0098
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བའོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་འཇོག་ཅིང༌། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་འདིས་ཅི་རིག་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་མཆོག་གི་གནས་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་འགོད་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདོད་མ་ཆགས་པ་དང༌། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང༌། གཏི་མི་མུག་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཛུད་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བླ་མའི་ས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ལ་དགོད་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་དེ་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་


DTG114_Page_0099
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་འཛིན་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་མི་དགེ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ལས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་ཀུན་འཆགས་ཤིང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་བཤགས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བཤགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བཤགས་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མཐོལ་ཞིང་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་ངོ༌། །སྡིག་པ་མཐོལ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བཤགས་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསགས་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པར་བསགས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་བསགས་པར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་བསམ་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་


DTG114_Page_0100
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འཛིན་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་སྔར་འཛིན་པ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་འཛིན་པ་ལ་བྱ་བས་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་དམ་པ་དག་དང་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བསམ་པ་ལས་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ཕྲིན་ལས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ལས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཁ་འོག་ཏུ་ལུས་འཁྲུས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་བྱ་བར་སེམས་པའི་བསམ་པ་ལས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཁུར་སྒྲོལ་བའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་ཆ་སྲ་ཞིང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦམ་པ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་གོ་ཆ་བསམ་པ་བརྟན་ཞིང་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། ཁུར་བླངས་པ་སྒྲོལ་བའི་བསམ་པ་ལས་གོ་ཆ་སྲ་ཞིང་མི་འདོར་བའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་ཆ་སྲ་ཞིང་མི་འདོར་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་དང་ཕན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་ཞིང་མི་འདོར་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ། གཟུངས་སླ་ཞིང་གོ་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཞི་ཚོམས་སུ་བཤད་པ་དེ་བསྟན་པའོ། །ཡང་སྦྱོར་བ་བཞི་སྟེ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་དང༌། འཁོར་བ་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང༌། ཐ་དད་


DTG114_Page_0101
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་ས་བོན་བརྟས་པའི་ས་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཐ་དད་པའི་ས་བོན་བརྟས་པའི་རྒྱུ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འཁོར་བ་མི་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་འཁོར་བ་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་དང༌། ཆོས་སྦྱིན་པ་ལས་ཆོས་སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན། ཆོས་སྦྱིན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཐ་དད་པའི་ས་བོན་བརྟས་པའི་ས་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ཐ་དད་པའི་ས་བོན་བརྟས་པའི་རྒྱུ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡང་འདོད་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་འདོད་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཚན་ངེས་དོན་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ་མི་འདོད་པའི་གཉེན་པོ་དང༌། ཐབས་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་དང། ཤེས་རབ་མེད་པའི་གཉེན་པོ་དང༌། བསོད་ནམས་མེད་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པར་འགྱུར། ཆོས་སྦྱིན་པས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་


DTG114_Page_0102
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བས་དབུལ་བ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་རྣམ་གྲངས་བཞིས་སྟོན་ཏེ། ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཐབས་མཁས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་དགོན་པ་ལ་གནས་ཤིང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་མི་ངོམས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ན་ཆགས་པ་མེད་པ་དང༌། གང་གིས་ཆགས་པ་མེད་པས་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དང༌། ཚིག་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ལ་མི་ངོམས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བསམ་གཏན་དང༌། ཤེས་རབ་གཉིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཚོགས་དེ་གཉིས་བསག་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མི་ངོམས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོས་པ་བཙལ་བ་ལ་མི་ངོམས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཤེས་པས་མི་ངོམས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྔོས་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་བར་མ་དོར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བར་བརྩོན་


DTG114_Page_0103
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འགྲུས་མི་ཟད་པའི་སྐབས་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུའི་ཐིགས་པ་ལྟུང་བའི་དཔེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེ་དང་རྩིས་དང་ལག་རྩིས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ནི་བགྲང་བ་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །བྲེ་དང་སྲང་ལ་སོགས་པས་གཞལ་བ་ཤེས་པ་ནི་གཞལ་བ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །གོས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བརྟག་པ་ཤེས་པ་ནི་དཔྱད་པ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །མི་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཤ་མཚན་དང་དཔྱད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པ་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། འགོག་པ་དང་ལམ་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་འཁོར་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་འགོག་པ་དང་ལམ་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང༌། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་


DTG114_Page_0104
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་འགོག་པ་དང༌། ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང༌། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ལམ་དང༌། རིགས་པ་དང༌། སྒྲུབ་པ་དང༌། ངེས་པར་འབྱུང་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་དོན་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་སྟོན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། འཁོར་བའི་རྒྱུའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བས་ཏེ། མདོའི་ཚིག་བཞི་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཁས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཁམས་གསུམ་གྲོང་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་མཁས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྦྲུལ་གདུག་པའི་དུག་བཞིན་དུ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པར་མཁས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། དངོས་པོ་རྣམས་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་མཁས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་ཏེ་གྲོང་སྟོང་པ་དང་འདྲ། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྲོག་དང་འདྲ་བ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པས་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུའི་དུག་དང་འདྲ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་པ་ལ་བརྟག་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་སྟོན་ཏེ། འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟན་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཇི་ཙམ་འདུ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་


DTG114_Page_0105
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གོང་དུ་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་གཏན་ཚིགས་མདོར་བསྡུས་ནས་སྟོན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལ་གཞོལ་ཞིང་འབབ་ལ་བབ་པས་མི་ཟད་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་རྩོམ་པ་དང༌། བར་དུ་སྒོམ་པ་དང༌། མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཚིག་གསུམ་སྨོས་སོ། །སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་མཆོག་གི་གནས་མངོན་པར་ཚོལ་བའི་ཚུལ་དང༌། ཐབས་ལ་མང་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་ཡང༌། རང་བཞིན་མི་ཟད་པ་དང༌། ལས་མི་ཟད་པ་དང༌། རྒྱུ་མི་ཟད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་རིམ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་མི་ཟད་པ་དང༌། གང་དག་གིས་མི་ཟད་པ་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་མི་ཟད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་དང༌། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང༌། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་ན་བཅོ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཅོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། མཆོག་གི་བསམ་པ་དང༌།


DTG114_Page_0106
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསམ་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་བསམ་པ་དང༌། མཐུའི་བསམ་པ་དང༌། ཕན་པའི་བསམ་པ་དང༌། བདེ་བའི་བསམ་པ་དང༌། ལྷུག་པའི་བསམ་པ་དང༌། བརྟན་པའི་བསམ་པ་དང༌། མི་སླུ་བའི་བསམ་པ་དང༌། མ་དག་པའི་བསམ་པ་དང༌། དག་པའི་བསམ་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པའི་བསམ་པ་དང༌། ཚར་གཅད་པའི་བསམ་པ་དང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས་དང༌། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་གི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་དང༌། བཟོད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐུའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང༌། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་སེམས་ནི་ལྷུག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་བརྟན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཐབས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐབས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤས་པ་དང་ལྡན་པའི་མོས་པ་ནི་མི་སླུ་བའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་དག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་པ་དག་པའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ། སྤྱོད་པ་ངེས་པའི་སའི་བར་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་


DTG114_Page_0107
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པའི་ས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་བསམ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མ་དག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཚར་བཅད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བསམ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང༌། རྟེན་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་བྱ་བ་བཅུ་བྱེད་དེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། མཆོག་གི་བསམ་པས་ནི་དགོན་མཆོག་ལ་མཆོད་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསམ་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་སྲོག་གི་ཕྱིར་བསམས་བཞིན་དུ་ཉེས་པར་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་ལ། ཉེས་པར་བྱུང་ན་ཡང་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སོ་སོར་འཆགས་པར་བྱེད་དོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསམ་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་རྟག་ཏུ་བྱེད་བས་བག་ཡོད་པར་གནས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་བག་ཡོད་པར་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བར་ཡང་བྱེད་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་གཏོང་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །མཐུའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དད་ཅིང་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད་ལ། བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་གཅེས་པར་འཛིན་ཏེ། འདོད་པ་སྐྱེས་པས་ཤས་ཆེར་གནས་ལ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་ཏོ། །ཕན་པའི་བསམ་པ་དང༌། བདེ་བའི་བསམ་པ་དང༌། ལྷུག་པའི་བསམ་པས་ནི་སེམས་ཅན་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་བྱས་ནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ། །བརྟན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་རྩོམ་པར་གནས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ལྷོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། སྦྱོར་བ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་


DTG114_Page_0108
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རོ། །མི་སླུ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་མངོན་བར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དམའ་བ་དང༌། །ཆུང་དུ་ཙམ་དང༌། ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཆོག་པར་མི་འཛིན་ཏོ། །ཚར་བཅད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པར་འདྲེན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང༌། བདེ་བའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་དོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང༌། མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་དག་ཀྱང་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་ནས་དྲི་བའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པའི་བསམ་པ་བས་ཀྱང༌། དམིགས་པ་དང་ཡོན་ཏན་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུར་འཕགས་པ་འམ། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་པས་ན་ལྷག་པའི་བསམ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་ལྷག་པར་དམིགས་པ་ནི་ཐ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཅི་སེམས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དེ། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཀྱི་གཡོ་བ་དང༌། རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱེད་ཀྱི། མི་དགེ་བ་ལ་མ་ཡིན་པས་ལྷག་པའི་བསམ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་འཕར་ཞིང་དེ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་སེམས་པ་ནི། །འཕོ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྒལ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་ལྟོས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པ་


DTG114_Page_0109
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པས་ན། གོང་དང་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོའམ་དམ་པར་གྱུར་པས་རྩེ་མོར་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ས་དང་པོ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། ས་རེ་རེ་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ལ། བྱེ་བྲག་གི་ཆོས་ཀུན་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང༌། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་ཐོབ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་པར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའོ། །ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐར་འབྱིན་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཐར་འབྱིན་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་འོག་ཏུ་ས་དེ་ཉིད་ལས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་འདྲི་བས་མི་སྐྱོ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འབད་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་ན་ངེས་པར་བྱས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱན་དང་གླུ་གར་ལ་སོགས་པ་དྲེགས་པའི་ཡན་ལག་སྤངས་ཏེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་ཅིང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་བ་ནི། བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་གོམས་པས་ཆ་ལུགས་མཛེས་པ་ལྷུན་གྱིས་


DTG114_Page_0110
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གྲུབ་པ་ལ་བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་གྲོགས་བདག་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་གྲོགས་བྱས་ཤིང་བཏང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། གོ་སྐབས་མེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །དམུ་རྒོད་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་འདུག་ཏུ་མི་བཏུབ་པས་གནས་ལ་དམུ་རྒོད་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་ཏུ་མི་བཏུབ་པས་འཇུག་པ་ལ་དམུ་རྒོད་དང༌། སྤྱོད་པ་ཉམས་བཞིན་དུ་དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་གསོན་པར་བྱེད་པས་སྤྱོད་པ་དམུ་རྒོད་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅང་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པར་འགྲོགས་པ་དམུ་རྒོད་དེ། རྟ་དམུ་རྒོད་དང་འདྲ་བའི་སྐྱོན་དེ་དག་སྤངས་ཏེ། དམུ་རྒོད་མ་ཡིན་པས་ན་ཅང་ཤེས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟ་ཅང་ཤེས་བཞིན་ནོ། །བསླབ་པ་གསུམ་ལ་གནས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་འདས་པས་འཕགས་པ་ཡིན་ལ། བསླབ་པ་གསུམ་གྱིས་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་དུལ་བར་གྱུར་པས་ན་དུལ་བའི་སའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །སྐྱེ་བོ་གང་དག་མཐོང་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པ་དང་མ་འདྲེས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དང་མ་འདྲེས་པས་ན་མ་འདྲེས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དག་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་བྱ་དཀའ་སྟེ། ཀུན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལས་ལྷག་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བཤད་དེ། སྦྱིན་པ་ནི་དངོས་སུ་ཟད་དེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཆད་པ་བཅད་པར་འོས་པ་དག་གི་དཔུང་གཉེན་བྱེད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་མཐུ་ཆུང་བ་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལག་མཐིལ་དུ་འོང་སྟེ། ཐོབ་ཟིན་པ་ཡང་བོར་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བཙལ་དཀའ་བ་ཚོལ་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་ཡིན་ན། དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང༌། སྦྱིན་བ་དང་ཚུལ་


DTG114_Page_0111
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མ་ཟིན་ན་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྨད་པའི་བྱ་བ་ཡིན་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་མི་སྨོད་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་བསྒྲུབ་པ་ནི་བྱ་དཀའ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བ་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་བརྟགས་པས་ན་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་བདུན་མེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ལན་རེ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་བཟང་པོ་གདམས་ཏེ་གཏོང་བར་བྱེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལན་རེ་བ་མེད་པས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་སེམས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ནི་ཀུན་གྱིས་འཇུག་པར་དཀའ་བ་ལ་བྱ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་སྡང་སྟེ། མི་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འབོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེས་ས་ནས་སར་འགྲོ་བར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁུར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕུང་པོའི་ཁུར་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་དང༌། དམ་བཅས་པའི་ཁུར་དང༌། བརྩོན་པའི་ཁུར་རྣམས་ཏེ། ཁུར་དོར་བར་བྱ་བ་དང༌། སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་ཕུང་པོའི་ཁུར་བླངས་པ་བོར་ཏེ། དེས་ཕུང་པོ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་བོ། །ཀུན་འབྱུར་བ་སྤངས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་བླངས་པ་བོར་ཏེ། དེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པོ། །ལམ་བསྒོམས་པས་ནི་དམ་བཅས་པའི་ཁུར་བླངས་པ་བོར་ཏེ། དེས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པོ། །འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁུར་བླངས་པ་པོར་ཏེ། དེས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པོ། །དེ་བས་ན་ཁུར་བླངས་པ་སྒྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲོལ་བ་ནི་བོར་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཁུར་བླངས་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་དམ་བཅས་པ་བཞིན་བྱེད་པས་ན་


DTG114_Page_0112
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྒྲོལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མ་ཞུམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པས་ན་བརྩོན་པ་མི་ཟད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་མི་ཟད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྱུང་པོ་ནི་མི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པས་ནི། དེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀུན་ལ་བུ་གཅིག་པོ་བཞིན་དུ་བྱམས་པའོ། །འཕགས་པ་ནི་གང་ཟག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་བདག་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པར་ཤེས་ནས་དེ་དག་ལ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་སྙུན་གྱི་རྐྱེན་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་བས་ཕན་པར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ཞེས་སྙིང་རྗེ་བའོ། །བླ་མ་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་ན་གུས་པའོ། །དཔུང་གཉེན་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པ་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་ན་དཔུང་གཉེན་ནོ། །སྐྱབས་མེད་པས་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ལྷག་མཐོང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སྐྱབས་སོ། །གླིང་མེད་པ་ནི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བདས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཆུ་བོ་བཞི་ལས་རློན་པར་བྱེད་པས་ན་གླིང་ངོ། །མགོན་མེད་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཞི་གནས་སྟོན་པས་ན་མགོན་ནོ། །གྲོགས་མེད་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཞིང་བླས་དང་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་གྲོགས་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་གྲོགས་ཅི་རིགས་པར་བྱེད་པས་ན་གྲོགས་སོ། །གྱ་གྱུ་ཅན་ནི་བསམ་པ་མི་དྲང་བའོ། །དམུ་རྒོད་ནི་སྨྲ་བའི་དོན་གསལ་བར་མི་སྟོན་པའོ། གཡོན་ཅན་ནི་བདག་གི་ཉེས་པ་བཅབ་པའི་ཐབས་བཟུང་སྟེ། གཏམ་རླུང་ལ་བསྐུར་བའོ། །ཐིབས་པོ་སྤྱོད་པ་ནི་གཞན་ལ་སླུ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་གཞན་དུ་གནས་ལ་གཞན་དུ་སྟོན་པའོ། །


DTG114_Page_0113
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ནི་ཕན་བཏགས་པ་མི་དྲན་པའོ། །འཁུ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྐུ་ཐབས་ཀྱིས་རྒོལ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་འདིས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་སྙམ་དུ་བྱས་པ་ཚོར་བའོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་གྱི་བགེགས་བྱེད་བའོ། །ལོག་པར་གྱུར་པ་ནི་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འགོད་པས་བདེན་པའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི་དགེ་བ་བྱས་པའོ། །གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་པ་བྱས་པའོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་དག་མི་དགེ་བ་ལས་སླར་བཟློག་པས་ན་ཀུན་སྲུང་བའོ། །ཐབས་ཀྱི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང༌། བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཉེས་པར་མི་ལྟ་བའོ། །སྦྱིན་པའི་གནས་ནི་གང་ཟག་ཡོན་ཏན་ཅན་ཏེ། དེ་དག་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པས་ནི་འདི་གྱིས་ཤིག །འདི་ནི་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་སྟོན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་ན་མཐུན་པར་འཛིན་པའོ། །གདམས་ངག་གིས་གང་ཟག་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པ་འམ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་ན་བཀའ་བློ་བདེ་བའོ། །དགོན་པར་གནས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང༌། གུས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕུ་དུད་བྱེད་པའོ། །ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་དང༌། ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀུར་སྟི་དང༌། བསྟོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ལ་མ་ཆགས་པས་ན་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའོ། །དམ་པའི་ཆོས་བཙལ་བ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ལམ་སྒྱུར་བའི་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པའོ། །ངག་བསྡམས་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་བདག་གི་ཡོན་ཏན་གླེང་བ་འམ། བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚིག་གི་ལམ་འཇམ་པོ་


DTG114_Page_0114
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཁ་གསག་མེད་བའོ། །ནན་གྱིས་སློང་བ་ནི་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བའོ། །སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་ཏེ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་སུ་བཏུབ་པས་ན་ལས་སུ་རུང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱས་ཀྱང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྩོགས་པས་ན་འཁོར་བར་གཞོལ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚེ་ཕྱི་ནང་ཀི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་སྟེ། དེ་བས་ན། དཀའ་འམ་སླ་འམ་སྙམ་པ་ཡི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས་ནི། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ཉམ་ཐག་ཅེས། །ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་གྱིས་བཞེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་མི་ཟད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཕ་གསུངས་སོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་སུ་བགྲང་ངོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ་བརྟས་ཤིང་སྨིན་པར་བྱས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་སྟེ། གསོས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟད་པར་མི་ནུས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཆོས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དྲུག་སྟེ། ཕན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དང། ཆོས་བཞིན་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་ལ་བརྩོན་པ་དང༌། ཆོས་ལས་མི་གཡོ་བ་དང༌། ཆོས་ལས་མི་ཉམས་པ་སྟེ། དེ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཟད་པ་གཞན་ལ་ལྟ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་


DTG114_Page_0115
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གསུམ་གྱིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན། བརྩོན་འགྲུས་ནི་གཉི་གར་འགྲོ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་མི་ཟད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པ་དང༌། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདི་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབས་པ་དང༌། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟད་མི་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་མི་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕན་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྦྱིན་བ་མི་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དོར་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྦྱིན་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱིའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་སྦྱིན་པ་ནས། རྩེད་མོ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། ནང་གི་སྦྱིན་བ་ནི་རྐང་པ་སྦྱིན་པ་ནས་རུས་པ་དང་རྐང་སྦྱིན་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིའི་རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་དཔེས་ནང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིའི་སྦྱིན་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཉི་ཤུ་བཞིའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་


DTG114_Page_0116
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མཐུའི་བསམ་པའི་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་བྱམས་པ་དྲན་པས་ཡིད་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མཛོད་དྲན་ནས་ཡིད་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། རོལ་མོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། གྲགས་པ་བསྟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། དྲི་ཞིམ་བ་རང་ལས་བྱུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཟས་ཀྱི་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཕྱོགས་དང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མལ་ཆ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། སྟན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། སྟན་གྱི་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། སྟན་ལ་རེག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། རང་དབང་ཡོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། འཁོར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། དགོས་པ་བསམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། དབང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཆུང་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ནོར་དང་འབྲུ་དང་མཛོད་དང་བང་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང༌། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་དབང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན། གཞན་ནི་ཚིག་རེ་རེ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ། །ནང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་བརྒྱད་པོ་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། བགོ་བཤས་སྐྱེ་བོ་བསྐྱང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། རང་རྒོལ་བའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པས་བག་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། རྩོད་པ་སྦྱོང་བས་ཆད་པ་བཅད་བ་དང༌། ཕན་པར་བྱ་ཞེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུས་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་དང༌། སྙིང་པོའི་ལུས་སུ་གྱུར་པས་བསྟན་ཏེ། རྐང་པ་སྦྱིན་པ་མན་ཆད་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེའོ། །ཟས་ཀྱིས་ནི་བྱ་བ་ལྔ་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ལྟོགས་ནས་ཚེ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། བཀྲེས་པས་སྤོབས་པ་ཞན་པ་དང༌། བྲུ་བས་གདུངས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཉམ་ཆུང་བས་སྟོབས་མེད་པ་དང༌། རིད་པས་ཁ་དོག་མི་མཛེས་པ་ལ་ཟས་བྱིན་ན་ཚེ་དང་སྤོབས་པ་དང༌། བདེ་


DTG114_Page_0117
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བ་དང༌། སྟོབས་དང༌། ཁ་དོག་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་དང༌། སྟོབས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང༌། སྤུ་མདོག་མཛེས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་སྦྱིན་པའོ། །བཏུང་བས་ནི་སེམས་ཅན་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུང་བའི་སྲེད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཏུང་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཏུང་བ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །སྲེད་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང༌། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང༌། དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ན། ཉོན་མོངས་པའི་ནང་ནས་མིང་གིས་བཀར་ཏེ་སྨྲས་སོ། །བཞོན་པས་ནི་ངལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། བགྲོད་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་བའི་འབྱོར་པ་གཉིས་བྱེད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙུན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་བདེ་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོགས་ལ་སོགས་པ་བཞོན་པ་སྦྱིན་པའོ། །གོས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་དྲི་མ་ལ་སོགས་པའི་མི་སྡུག་པ་འགེབས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་མིག་སྔར་སྡུག་པར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་སྐྱོན་མི་མཛེས་པ་དགབ་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་གོས་གཉིས་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་མདོག་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་གོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གོས་སྦྱིན་པའོ། །མར་མེས་ནི་མུན་པ་བསལ་ཏེ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྤྱན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གཟུགས་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་དང༌། ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟིགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མར་མེ་སྦྱིན་བའོ། །རོལ་


DTG114_Page_0118
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མོའི་སྒྲས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བའི་དབང་པོ་སིམ་པར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྙན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་དུ་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གསན་པ་ཡངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོལ་མོའི་སྒྲ་སྦྱིན་པའོ། །སྤོས་ནི་བདུག་པ་རྣམས་སོ། །བྱུག་པ་ནི་ཙན་དན་ལ་སོགས་པའི་ལྡེ་གུ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་དྲི་ཞིམ་པར་བྱེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་བྱུག་པའི་ཕྱིར་སྤོས་དང༌། བྱུག་པ་སྦྱིན་ནོ། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་ནི་མེ་ཏོག་བརྒྱུས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕན་ཚུན་བསྐྱོད་ཀྱང་མི་འབྲུལ་ཞིང་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བས་གཟུངས་དང༌། བཤད་པའི་དོན་མི་བརྗེད་པའི་སྤོབས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་སྦྱིན་པའོ། །ཕྱེ་མ་ནི་ཙན་དན་དང་གུར་གུམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་དྲི་ཞིམ་པར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མངའ་བའི་ལུས་ཀྱི་དྲི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱེ་མ་སྦྱིན་པའོ། །རོ་ནི་ཁ་བ་དང༌། སྐྱུར་བ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། བསྐ་བ་དང། ལན་ཚྭའི་རོ་དང༌། མངར་བ་སྟེ། རོ་གཞན་དང་གཞན་དེ་དག་གིས་ནི་ལྕེའི་དབང་པོས་ཚོར་བར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མིད་པ་ན་རོ་བྲོ་བ་ཚོར་བར་བྱེད་པའི་རྩ་བདུན་སྟོང་གྱེན་དུ་ལྟ་བ་ཡོད་དེ། ཐ་ན་ཏིལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཙམ་གཅིག་གསོལ་ན་ཡང་སྐུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྲོ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའོ། །གནས་ནི་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་བདག་གནོད་བྱེད་རྣམས་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་སྦྱིན་པའོ། །མལ་ཆ་ནི་སྟན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཟིམས་ཆ་དང༌། འཕགས་པའི་གནས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་


DTG114_Page_0119
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གསུམ་དང༌། ལྷའི་གནས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་དང༌། ཚངས་པའི་གནས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མལ་ཆ་སྦྱིན་པའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རེ་རེ་ན་རྡོ་རྗེའི་གདན་རེ་རེ་ཡོད་པ་ཀུན་མནན་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟན་སྦྱིན་པའོ། །ཡོ་བྱད་ནི་མིང་གིས་སྨོས་པ་འདི་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཁ་ཕྱིས་ཡན་ཆད་ཚོགས་ཆས་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་མི་བྲེལ་བར་བྱེད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐངས་བའི་ཕྱིར་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་པའོ། །མི་རྒ་བ་ནི་རྒ་བ་མེད་པའོ། །མི་འཆི་བ་ནི་འཆི་བ་མེད་པ་སྟེ། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཉིད་བདུད་རྩིའི་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱའོ། །བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་ལ་སོགས་པ་མ་བཀོལ་ཏེ། རང་ཉམས་སུ་བཏང་བ་དང༌། དེ་དག་འདོད་པ་ལ་བྲན་ཕོ་བྲན་མོ་དགའ་བཞིན་དུ་བཏང་བས་ནི་དེ་དག་རང་ཉམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངའ་བ། ཇོ་བོ་མེད་པའི་རང་དབང་བ། ཇོ་བོ་མེད་པའི་རང་དབང་དང༌། དཔོན་པོ་མེད་པའི་རང་ཉམས་དར། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པའི་ལུང་མེད་པས་རང་ཉིད་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་སྦྱིན་པའོ། །རིགས་དང་བསམ་པ་དང༌། མོས་པ་དང༌། སྨོན་ལམ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་བས་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང༌། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་འདི་དག་གིས་མཚོན་ཅིང་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ནོ། །དམ་པ་སྨས་པ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང༌། གསལ་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མདོ་དག་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་བསྐང་བའི་ཕྱིར་གསེར་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའོ།།


DTG114_Page_0120
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་ཅིང༌། གཟུགས་བཟང་པོས་མཛེས་པར་བྱེད་པས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཅུ་མདོ་དག་ལས་གསུངས་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུ་བུ་དང་དཔུང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་སྦྱིན་པའོ། །གཙུག་གི་ནོར་བུ་དང་ཅོད་པན་ནི་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་བོའི་རྒྱན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་དབུའི་གཙུག་ཏོར་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཀྱང་བལྟར་མི་མཐོང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མགོའི་རྒྱན་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །རྟ་ལ་སོགས་པ་བཞོན་པས་ནི་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་འདིས་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའམ། འདིར་ཕྱིན་པར་བྱ་བ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟ་དང་བ་གླང་དང་དཔུང་བུ་ཆུང་དང་བཞོན་པ་སྦྱིན་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞིའི་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ། གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཡན་ལག་དེ་དག་གི་ཚོགས་དགེ་བ་ལ་འདུན་པ་དང༌། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང༌། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའོ། །གང་གི་གོང་ན་བྱང་ཆུབ་གཞན་མེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། དེའང་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྫོགས་པ་མ་ལུས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་སྟེ། དགའ་བའོ་ཅོག་གི་ནང་ན་དེ་ནི་དགའ་བ་མཆོག་ཡིན་པས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་དགའ་ཞིང་སྡུག་པའི་མཆོག་བུ་ཕོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་གང་འདོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་སྦྱིན་པ་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །གནས་གང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་གནས་ཤིང་འཛིན་པའི་གནས་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་དང་བང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་དྲན་པ་གཉིས་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་


DTG114_Page_0121
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དབང་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌། སེམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང༌། རྒྱུད་སིམ་པར་བྱེད་པའི་རྩེད་མོ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྐང་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་བདུན་ནམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་མ་གཏོགས་པ་གཉིས་ལ་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལག་པ་ནི་གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ལག་པ་བྱིན་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདམ་ལས་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དབང་པོ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། མིག་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་རྟོགས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་མཆོག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། སྙིང་པོ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བླང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྲོག་གནས་པའི་རྒྱུ་ཤ་དང་ཁྲག་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་པགས་པ་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ནང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཕྱིའི་རླུང་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཤིགས་ཤིང་སྲ་བ་དང༌། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལྟར་མཁྲེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དོར་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞི་སྤངས་པས་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སྐྱོན་དང༌། བསམ་པའི་སྐྱོན་དང༌། ལེན་པ་མགྲོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱོན་དང༌།


DTG114_Page_0122
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལེན་པ་ལ་འབུལ་བའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མི་མཐུན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་སྦྱིན་པ་དང༌། གཞན་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སྐྱོན་ནོ། །ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསམ་པའི་སྐྱོན་ནོ། །མགྲོན་དུ་གཉེར་ཏེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལེན་པ་མགྲོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱོན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་ལས་ཆུང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལེན་པ་ལ་འབུལ་བའི་སྐྱོན་ཏེ། མདོའི་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱོན་རྣམ་པ་འདི་བཞི་དང་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དོར་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སྦྱིན་པ་ནི་བབ་ཅོལ་དང༌། ཆོས་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ལོངས་སྤྱོད་དག་བསྒྲུབས་ནས་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དངོས་པོའི་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་མེད་པར་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཚར་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསོད་པར་བྱེད་པའམ། སྲོག་ཆགས་བསད་པའི་ཐབས་བསླབ་པ་སྦྱིན་པའམ། མཆོད་སྦྱིན་ངན་པ་ཡོ་ལང་ཆེན་པོ་གང་དུ་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་བསོགས་ནས་གསོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པའོ། །སེམས་ཁེངས་པ་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱི་བསམ་པས་གཏོང་བ་ནི་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དགྲ་བོས་འཇིགས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་མཛའ་བཤེས་ལ་སྡུག་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པ་ལ་མཛེས་པས་སྦྱིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མེད་དོ། །སླང་བ་པོ་སྔར་མགྲོན་དུ་གཉེར་ལ་ཕྱིས་མི་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ལས་བསྙུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་མི་བྱེད་ཀྱི། མཚུངས་པ་འམ་


DTG114_Page_0123
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལྷག་པར་བྱེད་པས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་ལས་ཆུང་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ཐ་ཆད་དང་ངན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་ལ་མི་མཁོ་བའི་དངོས་པོ་གཏོང་བ་ནི། ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་ཡིན་པས་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་དམ་པ་སླང་བའི་ཕྱིར་ངན་པ་གཏོང་བ་ནི། གཡོ་སྒྱུའི་སྦྱིན་པའོ། །ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་དང༌། བཻ་ཌཱུཪྻ་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བར་བཅོས་པ་སྦྱིན་པ་ནི་བཅོས་པའི་སྦྱིན་པའོ། །རོལ་མོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་འཕྲལ་དུ་ཡང་རྩེད་མོའི་དགའ་བས་སེམས་གཡེངས་བཞིན་རོལ་མོ་བྱེད་པ་རོལ་མོ་མཁན་ལ་གཏོང་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྒོད་པས་སྦྱིན་པའོ། །སྨད་འཚོང་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་གཏོང་བ་ནི་ལོག་པའི་བསམ་པས་སྦྱིན་པའོ། །ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་བསམ་པས་སྦྱིན་པའོ། །དངོས་པོ་འདི་ལ་མ་བཏང་ན་གདོན་མི་ཟ་བས་ཆད་པས་བཅད་པ་དང་བསད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་གཏོང་བ་ནི། ཚོལ་བའི་བསམ་པས་སྦྱིན་པའོ། །རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་ནས་གཏོང་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བསམ་པས་སྦྱིན་པའོ། །གཏོང་བ་ལ་དགའ་བའི་བསམ་པ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་ནི་མ་དད་པར་སྦྱིན་པའོ། །དངོས་པོ་གཏོང་བར་མི་འདོད་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་ནི་མི་དགའ་བར་སྦྱིན་པའོ། །དངོས་པོ་ལ་ཆགས་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་སྦྱིན་པའོ། །གང་ཟག་འདི་ལ་མ་སྦྱིན་ན་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་སུ་ཡང་རུང་བ་བདག་ལ་མི་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་གཏོང་བ་ནི་ངོར་བལྟས་ནས་སྦྱིན་པའོ། །འདི་ལ་ནི་སྦྱིན་འདི་ལ་ནི་མི་སྦྱིན་སྙམ་པའི་བསམ་པས་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པའི་སྦྱིན་པ་སྟེ་བསྟན་པའོ། །ཚིག་ལྷག་མ་གསུམ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ལ་སྦྱིན་ན་འབྲས་བུ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བར་འགྱུར་སྙམ་ནས་དེ་ལ་གཏོང་བ་ནི། སྦྱིན་པའི་གནས་འདམ་ཞིང་སྦྱིན་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་བྱིན་ན་འབྲས་བུ་དང་ཕན་ཡོན་ཆུང་བར་འགྱུར་སྙམ་ནས་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པར་བརྙས་ཤིང་སྦྱིན་པ་སྟེ། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པར་དབྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་


DTG114_Page_0124
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡང་མེད་ལ། ཚིག་གིས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བསྟོད་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའོ་ཞེས་སྨད་དེ་མཐོ་དམན་དུ་ཕྱེ་ནས་སྦྱིན་པ་མེད་པར་སྦྱར་རོ། །འདི་ལ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྦྱིན་ན། ཕྱིར་ཡང་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྦྱིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་གཏོང་བ་ནི་ལན་ལ་རེ་བའི་སྦྱིན་པའོ། །གང་ཟག་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་གཏོང་ཕོད་པའོ་ཞེས་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་གཏོང་བ་ནི། གྲགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ། །བདག་ནི་གཏོང་ཕོད་ཅིང་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་གཏོང་བ་ནི། བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང༌། གཞན་ལ་སྨོད་པའི་སྦྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱིན་པའི་སྔ་རོལ་ཉིད་ནས་ཀྱང་ཡིད་དགའ་ལ། སྦྱིན་པའི་ཚེ་ན་ཡང་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང༌། བྱིན་པས་ཀྱང་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང༌། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་དང༌། འགྱོད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་པར་རིམ་བཞིན་སྦྱར་རོ། །སློང་བ་པོ་ལེགས་པར་འདོས་ན་སྐྱེན་པར་མི་སྦྱིན་པ་ནི། གནོད་པར་སྦྱིན་པའོ། །སླང་བ་པོའི་རིགས་དང་རུས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ནས་གཏོང་བ་ནི་གཞན་གྱི་རེ་བ་འབབ་པའི་སྦྱིན་པའོ།། སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་སློང་བ་རྣམས་ལ་ཁྱོད་འདི་དང་འདི་ལྟར་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་སྤྱོས་ཏེ་གཏོང་བ་ནི་སྨད་པ་སྦྱིན་པའོ། །སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཆགས་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བའི་སྦྱིན་པའོ། །འདི་ཙམ་ཅིག་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་གཏོང་བ་ནི་དཔགས་ཏེ་སྦྱིན་པའོ། །དངོས་པོ་གང་ཐབས་ཇི་ལྟ་བུར་བཏང་ན་སློང་བ་པོའི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་སྦྱིན་པའོ། །སློང་བ་ཟས་ལ་བརྐམ་པ་དང་ནད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཧ་ཅང་བསོད་པ་དང་མང་དུ་སྦྱིན་པ་ནི་སློང་བ་རྣམས་གནོད་པའི་སྦྱིན་པའོ། །སློང་བ་པོའི་ལུས་གཟུགས་དང༌། ཆས་ལ་སོགས་པ་འཕྱས་བཏགས་ནས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་དག་མགོ་དང་མགྲིན་པ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་ཤིང་བཅིངས་ནས་གཏོང་བ་ནི་འཕྱ་བ་དང་ཅོ་འདྲི་བའི་སྦྱིན་པའོ། །ཕྱིན་ཕྱོགས་སུ་བྱིན་པ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་


DTG114_Page_0125
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སུ་ཟད་དོ། །ཆེད་འགའ་གཏོང་ཆེད་འགའ་མི་གཏོང་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་སྦྱིན་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་མ་གོམས་པས་གང་གི་ཚེ་སློང་བ་པོ་འོངས་པ་དེ་དང་དེའི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་མ་བྱང་བར་གཏོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་སྦྱངས་པའི་སྦྱིན་པའོ། །གང་ཟག་དེ་ཡང་གཏོང་བར་བྱེད་ན་བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཏོང་ཞེས་གཏོང་བ་ནི་གཞན་ལ་སྙོགས་པའི་སྦྱིན་པའོ། །བདག་ཉིད་ཚེའི་མཆོད་རྟེན་དང༌། བྲན་གཡོག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་གཏོང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པའོ། །མང་དུ་གཟས་པ་ལས་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟབས་པ་ལས་ཆུང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །གཏང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་གཏང་བར་བྱ་བར་བསམས་པ་ལས། ཆགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་ནི་སྤྲོ་བ་ལས་མི་སྤྲོ་བར་གྱུར་བའི་སྦྱིན་པའོ། །བཀྲེན་ཞིང་ཕོངས་པའི་སློང་བ་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ། ཞིང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀྲེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཕོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཞིང་མ་ཡིན་ཞེས་སྦྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཏང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཆེ་ཆུང་ཅི་བདོག་པ་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཆུང་དུ་ལ་བརྙས་ཤིང་སྦྱིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། དངོས་པོ་སྙིང་པོ་མེད་པར་རིགས་པས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སྙེམས་ཤིང་སྦྱིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་གཞན་དུ་བསྔོ་བ་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དེ། སྦྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བ་གང་ཡང་རུང་བར་སྨིན་པ་ལ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ནི་གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དེ། དེ་ལ་གཟུགས་བཟང་པོ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང༌། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ནི་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ཅིང་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ནི་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །གཞོན་ནུ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ཐོབ་པའོ། །ཚེ་འདི་ཉི་ཚེ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ནི་ཚེ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའི་སྦྱིན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚེ་གཅིག་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས་ཕྱིན་ཆད་ཆོག་ཅིང་མི་བདོག་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་


DTG114_Page_0126
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་ཞིང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཞིང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་བསྔོའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེད་དུ་ནི་མི་བསྔོ་ལ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་བསྔོ་བས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡོམ་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་ཟས་དང་སྐོམ་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་འམ། སྒོག་བཙོང་དང་ཤ་ཆང་མི་ཟ་ཞིང་མི་མཐུན་པ་དག་ལ་དེ་དག་བསྲེས་ཤིང་འབགས་པ་གཏོང་བ་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པའོ། །རང་གི་གཡོག་འཁོར་ལ་སོགས་པ་མ་བྱིན་པར་དང་པོ་གཞན་དག་ལ་གཏོང་བ་ནི་དུས་ལ་མ་བབ་པར་སྦྱིན་པའོ། །དུག་དང་མཚོན་སྦྱིན་པའི་ནང་དུ་ཆང་སྦྱིན་པ་ཡང་བསྡུའོ། །ལུག་ལ་སོགས་པ་བསད་དེ་ཤ་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཐོ་འཚམས་ཤིང་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དོར་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ནས། མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་མཁས་པས་སྨད་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་གང་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་ཡང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་མི་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་བདེ་ཞིང་མི་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཚེ་འདི་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཁ་ན་མཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། མཁས་པས་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མེད་དོ། །གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཉེན་པོ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སློབ་པའི་གཉེན་པོ་དང༌། བླ་ན་མེད་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཁམས་གསུམ་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན། སྦྱིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་


DTG114_Page_0127
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྒྱུ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སློབ་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན། སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཏང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་བར་སྤྱད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་བཟུང་ནས་བྱིན་པ་ལྟར་དེ་དག་མི་ཟད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ན་ནམ་ཡང་མི་ཟད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོས་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཟིན་པས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཟིན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཁམས་གསུམ་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་དེ་དང༌། དེ་དག་གིས་སྲེད་པས་བདག་གིས་མ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ལ་བྱ་བར་འདོད་དེ། དེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བས་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མཐུན་པས་རྣམ་པ་རེ་གྲོལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་བདུད་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་ཚར་གཅོད་ཅིང་དེ་དག་གིས་མེད་པའི་བྱར་མི་ནུས་པས་ན་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེར་སྣ་དང་བདག་དང་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ན་མི་ཟད་པར་སྦྱར་རོ། །ས་དང་པོ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ཁྱད་


DTG114_Page_0128
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་གི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ཡང་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ན་ལེགས་པར་བྱས་པ་ངེས་པའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ་སྦྱིན་པ་ཉིད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་བསགས་པའོ། །གོང་དུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དེར་བསྔོས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྔོས་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་རྒྱན་བཀོད་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེའི་རྒྱན་བཀོད་པ་ནི་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དེ་སྦྱིན་པ་ལ་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་པས་ན་མུ་མེད་པའོ། །ནམས་ཀྱང་ཟད་ཅིང་འབྲི་བ་མེད་པས་ན་ཡོངས་སུ་མི་འབྲི་བའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་མ་གྱུར་པས་ཀུན་ཏུ་མི་གཏོགས་པའོ། །འདས་པའི་དུས་སུ་སྦྱིན་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མི་སྦྱིན་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འདྲ་བར་གཏོང་བས་ན་ཡངས་པའོ། །སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་མ་ཆགས་པས་ན་མི་གནས་པའོ། །མ་འོངས་པའི་འཁོར་བའི་བར་དུ་ཐུག་པ་མེད་པས་ན་ཐུག་པ་མེད་པའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །སུས་ཀྱང་སྐྱོན་གདགས་སུ་མེད་པས་ན་མ་སྐུར་བའོ། །སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བས་ན་མི་ཐུལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པས་ན་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའོ། །ཐམས་ཅད་


DTG114_Page_0129
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྔོས་པས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཏང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཡང་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་བཞིན་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ལམ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་དག་པས་ཟབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱུན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། སེམས་ཅན་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཕྱིར་ལོག་པ་དང༌། བདག་ཉིད་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྣོད་དུ་རུང་བ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང༌། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་བར་བྱེད་


DTG114_Page_0130
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ན་བདག་གི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་ག་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནོད་པ་དང༌། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་གཞན་ལ་གཏོང་བར་བྱེད་ན་གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་བྱིན་པར་ལྟ་ག་ལ་ལེན་པས་གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་མི་རྐུ་བ་དང༌། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཆུང་མ་ཡང་སེམས་ཅན་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ན་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་ལྟ་ཆགས་པར་ག་ལ་བྱེད་པས་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་དག་ལ་མ་ཆགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་ཞིང་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བ་དང༌། ཕ་རོལ་པོའི་འཁོར་བདག་གིར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཕ་བི་ལ་བླངས་ནས་ཚུ་བི་ལ་སྙོད་པ་དང༌། ཚུ་བི་ལ་བླངས་ནས་ཕ་བི་ལ་སྙོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་འཁོར་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་ཕྲ་མ་མེད་པ་དང༌། ཕ་རོལ་པོས་ངན་དུ་སྨྲས་ཤིང་ཆོ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེར་འདེབས་པའི་ཚིག་མི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་དྲག་པོ་བཟོད་པས་མི་བརླང་བ་དང༌། རྒྱལ་པོའི་གཏམ་དང༌། རྐུན་པོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དོན་མེད་པ་མི་སྨྲ་སྟེ། ཚིག་ཤིན་ཏུ་སྤོང་བས་ཚིག་རྐྱལ་པ་མི་སྨྲ་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་སྨོན་ཅིང༌། གཞན་བདེ་བ་ལ་དགའ་བས་ཕ་རོལ་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་བདག་གིར་བྱ་བར་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང༌། འཕྲལ་དུ་ངན་དུ་བརྗོད་པ་དང༌། ལྐོག་ནས་ངན་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་ལན་བཟོད་པས་གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་གཞན་གྱི་བསྟན་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྟོན་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་སམ་མི་བཞུགས་ཞེས་ཡིད་མི་ཆེས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཆུ་རྙོག་པ་དང་འདྲ་བས་སེམས་ལ་རྙོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། སེམས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་


DTG114_Page_0131
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནོར་བུ་ཆུ་འདང་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་དོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སུན་མི་ཕྱིན་ཅིང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་བརྒྱད་དང༌། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་དགའ་ཞིང་དད་པས་དགེ་འདུན་ལ་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་མ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་ལུས་ཀྱིས་འདུད་པ་དང༌། ངག་གིས་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ནི་བླ་མ་ལ་གུས་པས་སྲིད་ཞུ་ཆེ་བ་སྟེ། འདི་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡན་ལག་ལྔས་ཕྱག་འཚལ་བས་ལུས་རབ་ཏུ་འདུད་པ་གཉིས་ནི་དད་པར་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཚིག་དེ་ལྔས་ནི་བདག་ཉིད་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྣོད་དུ་རུང་བ་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ནི། བསླབ་པའི་གཞི་ཕྲན་ཚེགས་ལ་ཡང་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མཐོང་སྟེ། འཇིགས་པར་ལྟ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ལྷོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་དུག་ཆུང་དུས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་ཆུང་དུས་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་ལ་སྡིག་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་གཞན་ལ་མི་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་དུ་སེམས་སམ་བསྐྱེད་ཅིང་མ་བསྔོས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མ་བོར་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་རལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་གང་གིས་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་ཉམས་ང་བར་སྐྱེ་བ་སྤོང་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། མ་འདྲེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་མ་འདྲེས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཕེལ་བས་ཚུལ་


DTG114_Page_0132
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཁྲིམས་མ་འཆོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚིག་དེ་ལྔས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ལ་འདྲིས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བས་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །མཁས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་བླངས་པའི་དྲན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པར་བསྲུངས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཉེས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཉེས་པ་བྱུང་ངོ་ཅོག་ཚུལ་བཞིན་དུ་འཆོས་པ་ནི་རྣམ་པ་མཆོག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་བླངས་པ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བ་དང༌། ཉེས་པ་བྱུང་ངོ་ཅོག་ཕྱིར་འཆོས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྐྱོན་གདགས་སུ་མེད་པས་ན་མ་སྨད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་རང་དགར་མི་གཏོང་སྟེ། དབང་པོ་བསྲུང་པས་ཤིན་ཏུ་སྦས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པ་ལ་སེམས་པས། རྣམ་པར་གྲགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ། །ཐེག་པ་ཀུན་ལ་རྣམ་པར་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་འོས་པ་ནི་རུང་བ་སྟེ། དེ་དག་མང་པོར་རྙེད་ཀྱང་ཇི་ཙམ་དགོས་པ་ཉི་ཚེ་ལེན་ཏེ། ཆོག་ཤེས་པས་འདོད་པ་ཆུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ངན་དོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་ཤིང་མང་པོ་དང་བཟང་པོ་མ་རྙེད་ན་ཡང་གདུང་བ་མེད་པ། རྙེད་ན་ཡང་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་དེ། དེ་ལྟར་ཆགས་པ་སྤོང་བས་ཆོག་ཤེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་འཛིའི་ནང་ན་མི་གནས་པ་དང༌། འདོད་པ་ལ་


DTG114_Page_0133
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟོག་པ་ནི་སེམས་དབེན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གོང་མ་གཉིས་ཀྱང་གང་ཟག་འདི་ལྟ་བུས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་དབེན་པ་ནི་འདུ་འཛིའི་རྣམ་པར་སྤོང་བས་དགོན་པ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་དབེན་པ་ནི་གཞན་གྱི་ངོར་མི་ལྟ་བས་འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་ཆོག་ཤེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། གཞན་གྱི་ངོ་མི་ཆོད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་སེམས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དབེན་པར་དགའ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དང༌། འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་གཉིས་ཀྱང་གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ཤེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་བདག་གི་ཁ་ན་ལས་པས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་སུ་མི་རུང་བར་བསྟན་ཏོ། །དང་པོ་སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བླངས་པ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅི་རིགས་པར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་སྲིད་པ་དང་ངན་སོང་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱམས་པ་ནི་བྱམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲ་བཞིན་ཡིན་པར་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕྱིའི་སྡུག་བསྔལ་གྲང་བ་དང༌། ཆ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ནང་གི་སྡུག་བསྔལ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་


DTG114_Page_0134
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་ནི་སེམས་མ་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གི་སེམས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྔས་བསྡུས་པའི་བག་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང༌། དབུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང༌། སྔ་ནས་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེས་པར་བྱུང་བ་བཅོས་པ་དང༌། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འཆོས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཉེས་པ་བྱུང་བ་ཕྱིར་འཆོས་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པའི་བག་ཡོད་པའོ། །ཉེས་བ་མ་བྱུང་བའི་སྔ་རོལ་ནས་བདག་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང༌། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གནས་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གནས་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སྒྲིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྔ་ནས་བྱ་བའི་བག་ཡོད་པའོ། །དེ་སྔ་ནས་བྱ་བའི་བག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གནས་ན་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་བག་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་ངེས་པར་སེམས་པ་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་བ་ཕ་རོལ་པོའི་འཁྲུལ་པ་འདི་བརྗོད་ན་དེ་དག་གདུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་སྟེ། ཐབས་གང་ཡང་རུང་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་པོ་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་བསྡུས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་དག་མཐོང་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྲིས་ཏེ། དེ་དག་ཡོ་བྱད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། ངའི་ནོར་འདི་དག་ལས་ཇི་བདེར་ལོང་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཏེ། བདག་ཀྱང་བདེ་བར་གྱིས་ཤིག །གཞན་ཡང་བདེ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སྦྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཤིན་ཏུ་བཟུང་བ་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་མ་འདས་པའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང༌། རང་


DTG114_Page_0135
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བར་གོ་ཆ་བགོས་པ་ལས་སོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ནི་སྔར་བཤད་པར་ཟད་དོ། །ཐོས་པ་ཚོལ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉད། ཐོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་མི་ངོམས་པའོ། །ཐོས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་དང་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ལས་བསམ་པ་དང༌། སྒོམ་པ་དང༌། སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རིམ་གྱིས་མཐར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ཚོགས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་སྤེལ་བའི་ཐབས་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དགེ་བ་དང་སྐྱབས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་ཉམ་ང་བ་ནི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་འདོར་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། གནོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོབས་པར་བྱེད་པ་ནི། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་རྟོག་པས་རང་གི་ལུས་ལ་ཡང་མི་ལྟ་སྟེ། ཕངས་པར་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྟུན་ཏེ། རིངས་པར་བྱེད་པས་སྲོག་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང༌། སང་ཙམ་ཤི་ཡང་སུས་ཤེས་ཀྱི། །དེ་རིང་ཉིད་དུ་བརྟུན་ཏེ་བྱ། །འཆི་བདག་བདེ་ཆེན་དེ་དང་ནི། །བདག་ཏུ་བཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་པ་དག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་དང༌། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པས་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དག་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང༌། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་པར་སེམས་པས། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི་དགེ་བ་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་དུས་ན་ཡང་མི་དགེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །ཁེངས་པ་ནི་གང་ཟག་ཡོན་ཏན་ཅན་ཉེ་བར་འོངས་ནས་ལྡང་བ་དང༌། བསུ་བ་མེད་པའོ། འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་


DTG114_Page_0136
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཏེ། དེ་དང་བྲལ་བས་མི་རྒོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་མ་གཡེངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དྲང་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་སུ་བཏུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཞུམ་པ་དང༌། རྒོད་པའི་གཡེང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཅང་ཤེས་པ་ནི་གདུལ་སླ་བའམ། དུལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མུ་ཅོར་མི་སྨྲ་སྟེ། མི་བརྟགས་པར་མི་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡུལ་གྱི་རླུང་གི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་དུལ་བ་སྟེ། སེམས་དང་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་མ་གཡེངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ ། ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་བྱེད་པ་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པས་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ནི་བདག་གི་ནོར་ཏེ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །གཟོད་མ་ནས་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ནི་དང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་དང༌། འཚོ་བ་མེད་པས་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་ནས་བླངས་པ་མ་ཡིན་གྱིས། བསམ་པ་དག་པས་བླངས་པས་ན། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དགོས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྔོས་པས། ད་ལྟ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་སྟེ། དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ནི། གང་ལ་


DTG114_Page_0137
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ནི་གང་ལ་གཟུགས་སུ་བཏགས་པ་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་བདག་དང་ཆོས་སུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་རྣམས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ལ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་རྩེ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྩེ་གཅིག་པ་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་པ་སྟེ། ཞི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡིན་པས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་རིག་པ་དང༌། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་རིག་པ་ཉིད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པས་ཟབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དང༌། ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་མ་སྐྱེས་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །མ་བྱས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །བྱ་བ་མེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྔོན་སྤྱད་ཟིན་པས་ཡང་བྱ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །མ་བྱས་ཤིང་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔོན་གྱི་མཐར་མ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདས་པའི་དུས་སུ་མ་བྱུང་བ་དང༌། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མ་འཕོས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་


DTG114_Page_0138
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དུས་སུ་མི་གནས་ཏེ། དུས་གསུམ་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་གནས་པ་དང༌། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་དེར་མི་སྐྱེ་ཞིང་མི་འདུག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །གང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དུག་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཉིད་རྡུལ་བཞིན་དུ་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་ལོ། །གནོད་སེམས་ནི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཐ་བ་དང་སྐྱོན་ཡང་ཡིན་པས། ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། གཉི་ག་རྩལ་བར་སྦྱར་རོ། །དུས་གསུམ་གྱི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་མ་རིག་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་བྱུང་ནས་འཇིག་པ་མེད་པ་ནི་རྟག་པའོ། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཆད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་མེད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མི་གནས་པའི་བཤད་པ་ནི། ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་བོར་བ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་གཟུགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་བཤད་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མིང་དང་བརྡ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་དང༌། མཆོད་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཏགས་པ་ནི་མིང་ངོ༌། །ལྷ་སྦྱིན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྡའོ། །གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །རྒྱུའི་བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་


DTG114_Page_0139
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བག་ལ་ཉལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བཤད་པ་ནི། མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང༌། ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་ཅིང༌། ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེས་ཆོས་སྐུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རིགས་མི་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱི་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་མི་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་དག་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཡིན་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་སྟོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་ནི་རྒྱུན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་མི་ཟད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་སྨོས་པ་གང་གིས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་ཟད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པར་བསྟན་པས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རྒྱུན་ཟད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ཉི་ཚེ་མི་ཟད་པར་བསྟན་སྙམ་ནས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྐྱེ་བོའི་གནས་རྣམས་ཀྱིས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ལོག་པའི་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང༌། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་དེང་གི་དུས་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཞེས་ཁས་


DTG114_Page_0140
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བླངས་པས་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཆི་བའི་དུས་བྱས་པས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉམས་ན་མེད་དོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྤྱད་པར་ཁས་བླངས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཟད་པ་ནི་སྔོན་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་གང་གིས་ལྷའི་བུར་སྐྱེས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་གནས་སུ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་བསམ་གཏན་བཞི་བསྒོམས་པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ཟད་པས་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་སྐྱེས་པ་ནི། འདིར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ཟད་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷའི་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ནི་སློབ་པ་བདུན་དང༌། མི་སློབ་པ་གཅིག་སྟེ། གང་ཟག་བརྒྱད་ལ་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་བཏང་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཟད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མི་ཟད་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་སྙམ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐབས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱ་ལ། དེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་སྦྱར་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་མི་ཟད་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་


DTG114_Page_0141
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མི་ཟད་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་དངོས་སུ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་དེའི་ས་བོན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།བཟོད་པ་མི་ཟད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བསྟན་བའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པར་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཟོད་པ་མི་ཟད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང༌། གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ཆོས་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ། བཟོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང༌། བཟོད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང༌། བཟོད་པའི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་བའོ། །དེ་ལ་བཟོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བག་ལ་ཉལ་སྤངས་ནས་བཟོད་པར་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། མི་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་ཏེ། གང་ལ་ཡང་མི་བཟོད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་བཟོད་པར་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཚིག་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིག་པར་སྦྱར་རོ། །མི་གནོད་པ་ནི་ལག་པ་དང་བོང་བ་དང་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་གདུང་བ་ནི་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མི་འབྱུང་བའོ། །གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་ཕུང་བར་སྦྱོར་བ་ནི་གནོད་སེམས་ཏེ། དེ་མེད་པའོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་གནོད་པ་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ཁོན་གྱི་འདུད་པའི་བསམ་པ་མི་འདོར་ཞིང་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བའམ། ཡང་


DTG114_Page_0142
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ན་འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས། བྱེད། བྱེད་པར་འགྱུར། བདག་གི་མཛའ་བོ་ལ་གནོད་པ་བྱས། བྱེད། བྱེད་པར་འགྱུར། འདིས་བདག་གི་དགྲ་ལ་ཕན་པ་བྱས། བྱེད། བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགུ་ནི་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའོ། །མི་ཁྲོ་བ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་ནས་འཕྲལ་དུ་གནོད་པ་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ནི་ཁྲོ་བ་སྟེ། དེ་མེད་པའོ། །འཐབ་མོ་ནི་ཕ་མའམ། མཁན་པོའམ། སློབ་དཔོན་ནམ། དཀོན་མཆོག་གི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དུ་ཚིག་གིས་འགྱེད་པ་སྟེ། དེ་མེད་པའོ། །རྩོད་པ་ནི་རིགས་དང་རུས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ནས་མ་ཚང་འབྲུ་བ་སྟེ། དེ་མེད་པའོ། །བཟོད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡུལ་གྱི་རྨ་མི་ཕྱིན་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་དྲུག་གསུངས་ཏེ། ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པས་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་བསྲུང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་བཟོད་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང༌། གཞན་ཡང་མི་བཟོད་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བར་བསྲུང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མཐུན་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ལ་བཟོད་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའོ། །ཡིད་བྱུང་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡིད་བྱུང་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་མི་མཐུན་པ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སྟོན་པ་ནི་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་ན་འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ལེ་ལན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདག་གིས་བྱས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་འདི་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ། ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་བཟོད་པ་འདི་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་འདུག་ན་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མི་སྡུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་ངེས་


DTG114_Page_0143
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སོ་སྙམ་ནས་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའོ། །བཟོད་པའི་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལུས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་བཟོད་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བདུན་གསུངས་ཏེ། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་ཁྲོ་གཉེར་དང་བཞིན་གྱི་མདོག་འགྱུར་བ་དང༌། མིག་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་མི་སྡུག་པ་མེད་དེ། དབང་བོ་ཞི་ཞིང་མདངས་བཟང་བ་ལ་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ན་བཟོད་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་ལུས་མཛེས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཟོད་པས་ནི་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ངག་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ངག་རྩུབ་མོ་མི་འབྱིན་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་བཟོད་པའི་ལས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བསམ་པ་བརྟན་པ་ནི་བཟོད་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་གྱི་རླུང་ཉེ་བར་འོངས་ཀྱང་དེས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ཡ་མ་བརླ་ཡིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིས་ངན་དུ་སྨྲས་པ་དང༌། ངན་དུ་བརྗོད་པ་འདི་དག་ན་ཡི་གེ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་རྟོག་པའོ། །ཡང་ན་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་འཇིགས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཡ་མ་བརླ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་གང་གིས་གནོད་པར་བྱ། གང་ལ་གནོད་པར་བྱས། གང་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅེས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པའོ། །རང་གི་སེམས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ནི་མི་བཟོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡང་རང་གི་སེམས་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་རྟོག་པའོ། །གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་བ་ནི་བདག་གིས་གནོད་པ་བྱས་ན་གཞན་གྱི་སེམས་གདུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་བས་བཟོད་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཚིག་བཞི་དང་དྲུག་དང༌། གཅིག་


DTG114_Page_0144
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །འབྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་བ་གཉིས་ཏེ། དང་པོའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚངས་རིས་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་ཡིན་ལ། བཟོད་པ་ཡང་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་ནི་བྱད་གཟུགས་བཟང་བོ་དང༌། གཡོག་འཁོར་མང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང༌། ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་འབྱིན་པའི་དབྱངས་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསྟན་པའོ། །གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། གཞན་ནི་སྔར་བཤད་པར་ཟད་དོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་བཟོད་པས་ཕམ་པར་བྱས་པས་བཟོད་པར་ལྟའོ། །གཞན་གྱི་གནོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གནོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བཟོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་ནི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་སླར་གནོད་པ་མི་བྱེད་ན་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །གནོད་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ངག་དང་ལུས་དང་སེམས་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བྲག་ཅ་དང༌། གཟུགས་བརྙན་དང༌། སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་


DTG114_Page_0145
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཆོས་གསུམ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བཞི་སྟེ། གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར། དགེ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཆོས་གཅིག་དང་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཐོས་པ་དང༌། གཏོང་བ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་བས། བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེ་སྡང་ཡང་མི་སྐྱེད་ལ། ང་རྒྱལ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་མི་སེམས་པ་ནི་མ་ཐོས་པར་མི་སེམས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་བས་བསྔགས་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་ཕྱིར་རྙེད་པས་དགའ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དགུས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་མ་གོས་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བར་གྱུར་བ་ཡིན་ལ། རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་ཞེ་སྡང་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པས་ཀྱང་དགའ་བ་མེད་ལ་མ་རྙེད་པས་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་དོ། །སྙན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱིས་པ་སླུ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་དང༌། བདག་གི་ཡོན་ཏན་མ་གྲགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་སྤ་གོང་བའམ། སེམས་ཞུམ་པ་མེད་དོ། །བློ་ཡངས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྙན་པ་ལ་ངོ་མཚར་དུ་མི་འཛིན་པ་དང༌། མི་སྙན་པས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལེགས་པར་གནས་པ་ནི་བརྟན་པོར་གནས་པའོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འདོར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་བས་སྨད་པས་ཀྱང་དམས་པར་མི་སེམས་ལ། བསྟོད་པས་ཀྱང་མཐོས་པར་མི་སེམས་སོ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་སེམས་ཤིང་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཁམས་གསུམ་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་བདེ་བ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་སྐྱོ་བ་དང༌། བདེ་བས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཞས་སྦྱར་རོ། །རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གང་ལ་ཡང་མ་ཆགས་ཏེ། མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་པ་ཞེས་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏོ། །ཕ་རོལ་པོ་སྲོག་ལ་བབ་པའི་


DTG114_Page_0146
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གནོད་པ་བྱུང་ལ་དེ་ལ་མི་གནོད་ན་བདག་ལ་གནོད་ཀྱང་བཟོད་པ་ནི། གཞན་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་གནོད་པར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐུ་གསུམ་ལ་བྱའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཆེར་སྤྱད་དེ་མཐུ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པས་གཞན་གྱིས་བདག་གི་སྲོག་བཅད་པ་དང༌། མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་ལ་སོགས་པ་ངན་དུ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་དོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པས་དཔའ་བ་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་དཔའ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲུ་དང༌། ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་གྱིས་སྲོག་ཟུངས་བྱེད་ཀྱང་ལུས་གདུང་བ་དང༌། སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལ་ཅིས་མི་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་མིང་གིས་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་རྩོམ་པ་སྟེ། ཚིག་གོང་མས་ནི་མིའི་དཀའ་ཐུབ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་ལ་འོག་མས་ནི་ལྷའི་དཀའ་ཐུབ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་ཤིན་ཏུ་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྨ་མི་ཕྱིན་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ལ་གཤེའོ། །འདི་ལས་སུ་ཞིག་གཤེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གིས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པ་དང། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་རྣམས་ནི་བྱིས་པས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་


DTG114_Page_0147
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཤིན་ཏུ་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཤེའོ་ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་དམིགས་པ་བཟོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་འདི་ནི་བདག་ལ་གཤེ་སྟེ། དེ་བདག་གིས་བཟོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བདག་དང་ཕ་རོལ་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་དབང་གིས་བདག་དང་གཞན་དུ་རྟོག་པར་འབྱུང་བར་ཟད་པས་མི་དམིགས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འོག་མ་དག་ལ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་རོ། །འདི་ལས་སུ་ཞིག་གཤེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་སའི་ཁམས་ལ་གང་ཟག་དེའི་སའི་ཁམས་གཤེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་ན་བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ལ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་ཡི་གེའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤེ་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་ཚིག་འདི་དག་འདི་ནི་ཀ་དང་ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་སྒྲ་ཙམ་དུ་ཟད་ན། མི་བཟོད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྲག་ཅའི་སྒྲ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤེ་བ་པོའོ། །བདག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤེ་བར་བྱ་སྟེ། གཉི་ག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། མི་བཟོད་དུ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བཟོད་པའོ། །འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་དབང་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བདག་ནི་རིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་མི་བཟོད་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བཟོད་པའོ། །ལམ་བཟང་པོ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་མོ། །བདག་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་བདག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་དོ་སྙམ་ནས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཟོད་ན་གཉེན་པོས་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྨ་མི་ཕྱིན་པ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་


DTG114_Page_0148
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཚིག་གོ །གང་སྟོང་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་བ་ཡང༌། བསལ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་ཡོད་པར་ལྟ་བའི་ལྟ་བར་གྱུར་བ་ཡང་བསལ་བ་མེད་དེ། ཐོག་མ་ཉིད་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྟོང་བ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་སྔོན་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གཟོད་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ལྟ་བར་གྱུར་བ་ཉིད་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང༌། ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་སྟོང་པའོ་ཞེས་གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདས་པའི་དུས་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་ལ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མ་བསྐྱེད་ཅིང༌། མ་བྱུང་བ་དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཇིག་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད་ཅེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །མ་བྱས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པས་སོ། །མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ་ནི་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱི་བློས་སོ། །མ་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཚད་མ་དག་གིས་སོ། །མ་བསྟན་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །ཉེ་བར་མ་གཏུགས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་སྐྲག་མི་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི། ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། སྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་ནི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་སླད་དུ་བདག་གི་ལུས་ལགས་ཏེ། བདག་གིས་བགྱིས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གནས་གཅིག་ཏུ་ཤོང་བའི་སྣོད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་སླད་དུ་ཞེས་ཤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་


DTG114_Page_0149
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པོའི་སྣོད་དུ་དངོས་པོ་ཤོང་པར་གྱུར་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ནི་སྐབས་འདིར་སྣོད་ཅེས་མི་བྱའོ། མཚན་མ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་གི་མཐུས་ལུས་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཡང་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མེད་པོ་ཤོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྣོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བདག་གིས་བསྐྱེད་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཡུལ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་འདྲི་བའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་སྙེད་ཀྱི་གཟུགས་ཁོ་བོའི་ལུས་སྟོང་བ་ཉིད་དུ་བཅུག་ཀྱང་ཁོ་བོའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་བ་ཉིད་ལ་འཕེལ་བ་འམ་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་ལུས་སྟོང་བ་ཉིད་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་བ་ནི་ཆོས་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །བཟོད་པ་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། སྒོ་དང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། བརྩོན་འགྲུས་བརྒྱད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང༌། གང་གི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་གཉིས་དང༌། གཅིག་དང་ལྔ་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཡང་སེམས་ཅན་


DTG114_Page_0150
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་མི་ཟད་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་འདི་དག་གི་ཡུལ་དང༌། དུས་དང༌། བརྩོན་པ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མི་ཟད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །གང་འདི་འཁོར་བ་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་གོ་ཆའི་དོན་བསྟན་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་མི་སྐྱོ་བ་ནི། དེ་བསྐལ་བ་འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་གོ་ཆ་བགོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །གོ་ཆ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གྱོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱིས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལྟ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཕུལ་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་ཚད་དེ་ཙམ་དུ་རིང་ལ། དེས་ཟླ་བ་དང་ལོའི་གྲངས་བསྒྲེས་པའི་ཡུན་རིང་པོ་དེ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་མཐོང་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲེས་པ་ཤ་སྟག་གིས་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་བགྲང་བ་དེ་བས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་དུས་ཡུན་རིང་ཞིང་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་དཀར་ཟིན་ཀྱང་མི་གོང་བ་ནི་གོ་ཆ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་འདི་ཉིད་དང་བགྲང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཉིན་ཞག་ཟླ་བར་བསྒྲེས། ཟླ་བ་ལོར་བསྒྲེས་པའི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་མཐོང་ལ། དེ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཀུན་


DTG114_Page_0151
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བསྐྱེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཀྱང་མཐོང་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་འདི་འདྲ་བས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་གྱུར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ནས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་སྔར་སྨོས་པ་ལྟ་བུའི་དུས་རིང་བ་དང༌། བསྒྲུབ་དཀའ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱང་མི་སྐྱོ་བ་ནི་གོ་ཆ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརྟུལ་བ་མི་ཟད་པ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བརྟུལ་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལས་ཀྱང་འབོགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྟུལ་བ་ནི་གང་ལྟ་བ་དང༌། གང་མཉན་པ་དང༌། གང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་བར་སྤྲོ་བ་དང༌། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གོང་མ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །གང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་ཡང་གཞན་གྱི་དང་བདག་གི་དོན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་དང༌། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟུལ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འཇུག་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གི་ཚར་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འཇུག་ཅེ་ན། ཕ་རོལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། དབང་པོ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལས་ཀྱང་མ་འབོགས་ཏེ། འཇུག་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བརྟུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེའི་རང་བཞིན་ནི། མི་ལྷོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གུས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་མི་ལྷོད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པས་མ་ཞུམ་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལེ་ལོས་མི་བསྐྱོད་པས་ན་བསྟན་པའོ། །གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་བསྐྱོད་པས་ན་མི་བཟློག་པའོ། །བསམ་པ་


DTG114_Page_0152
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནི་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཞེས་སྨོས་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་ཞིང་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུས་སྒྲུབ་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལས་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་འཇུག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི་གོམ་པ་འདོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། གོམ་པ་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་ནི་ཐབས་བསྟན་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་མི་ལྟུང་བས་ན་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འགྲུབ་པའོ། །གང་ཇི་ལྟ་བུར་དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཤིང་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་མམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ། དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཅོག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ནི་བར་མ་དོར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྔོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཟད་སྙམ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དེ་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཆུའི་ཐིགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ལྷུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་དེ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ས་གཞིར་ཡོངས་སུ་


DTG114_Page_0153
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྲུན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་བསྔོས་པས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བོར་འཚོ་བར་གྱུར་བ་དང༌། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་མི་ཟད་པ་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་དེ། དེ་ལྟར་གཅད་པར་མི་ནུས་པ་ནི་ཆད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཉིན་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཉི་མ་གཅིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས། ཉི་མ་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་བསྐལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྨིན་པར་བྱས་ཀྱང་ད་དུང་སྨིན་པར་མ་བྱས་པའི་གན་ན་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་བརྒྱའི་ཆ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ན་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཐོས་ཀྱང་མི་སྐྲག་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྒྱའི་ཆ་ནི་གྲངས་བརྒྱའི་ནང་ནས་གཅིག་བླངས་པ་སྟེ། འོག་མ་དག་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྦྱར་རོ། །གྲངས་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་གངས་ཅན་དང་ཅིག་ཤོས་ནི་འབིགས་བྱེད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་ཡུངས་འབྲུ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆ་ནི་ཆ་ཤས་སོ། །དེ་ཡང་


DTG114_Page_0154
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རིགས་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ནི་རིའི་རྩེ་མོ་ཡིན་གྱི། རྩྭའི་རྩེ་མོ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བགྲང་བ་ནི་དེ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་རབ་དང༌། གངས་རི་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུངས་འབྲུའང་ཡིན་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་འདི་འདྲ་བ་དག་ཁོ་ན་ལ་ལེན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་མེན་ལ་བ་ལང་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱའི། སྦྲང་མ་ལ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིན་པ་དེས་མ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འང་མི་བཟོད་ཅེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཆོས་ཀྱི་དུང་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ན་ཉན་པའི་འཁོར་ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་ཕ་རོལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་གསུང་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཅིག་ཡོད་ན་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཀྱང༌། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་གཅིག་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བའི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། འོག་མ་དག་ལ་ཡང་ཚུལ་དེས་བསྒྲེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱི། གཞན་ལས་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་དད་པས་འཕགས་པའི་ལམ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་དབང་བོ་རྣོན་པོ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ་ཆོས་ཀྱི་


DTG114_Page_0155
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཚུལ་དང་མཐུན་པར་རིག་པ་དང་སྦྱོར་ཞིང་འཇུག་པའོ། །བརྒྱད་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ནས་ཐུར་དུ་བགྲངས་ན་གང་ཟག་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་བྱའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བར་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་མན་ཆད་སྤངས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དགུ་ཆར་སྤངས་པ་ནི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་མ་ལུས་པར་བཅོམ་པ་འམ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མཆོད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་བས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་མི་མཛད་ཀྱི། བདག་གཅིག་བུ་བྱང་ཆུབ་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྒྲུབ་པས་ན་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་བཞི་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ལ་བསྐལ་བ་བརྒྱས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ལ་བསྐལ་བ་བརྒྱ་ཞེས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་གང་ནས་བཟུང་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་བརྩམས་ཤེ་ན། བཟང་དང་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་དང༌། །སེམས་བརྟན་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་གསུམ། །ཀུན་ཏུ་རྩོམ་པར་མཛད་ཅེས་བརྗོད། །ཅེས་བཤད་དེ། བཟང་པོ་ནི་དགེ་བའོ། །སྨོན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཏེ། དེ་གཉིས་སུ་ལ་ཡོད་པ་ནི་བཟང་བ་དང་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཅན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ནི་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བརྟན་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་མོས་པ་བཟློག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང༌། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་དང༌། སེམས་བརྟན་པ་དེ་བར་མ་དོར་མི་ལྡོག་པ་དང༌། ཁྱད་


DTG114_Page_0156
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་གསུམ་རྩོམ་མོ། །ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་ནས་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་དེར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་གླེང་གཞིའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་བོ་ལ་འདུག་པ་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་བོར་འདུག་པ་ལ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དགེ་བས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་གནས་ཡིན་པ་དང༌། དགེ་བས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ནི་ཡི་གེ་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་གཅིག་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སེམས་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་


DTG114_Page_0157
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པས་གང་བའི་སེམས་སུ་གྱུར་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གཅིག་བསྒྲུབས་པས་མ་ལུས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སོ་སོའི་དམིགས་པས་བྱུང་བ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་བྱུང་བའོ། །ཞིག་པ་ནི་སེམས་དང་ཉོན་མོངས་པ་བྱུང་ནས་འདས་པའི་དུས་སུ་ཞིག་པའོ། །ཞུ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་ནས་འཇིག་པ་ལ་བལྟས་པ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཤེས་རབ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟ་བུ་མང་བོ་ཤེས་པར་མ་ཟད་ཀྱི་དུས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་མ་ལུས་པར་ཤེས་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསགས་པས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ནས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་པར་ན་གང་ཇི་ཙམ་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བར་སེམས་ཤིང་དམིགས་པ་དང༌། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་བསྟན་


DTG114_Page_0158
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་ལུས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྟེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒོ་གསུམ་ནས་དགེ་བ་སྤྱད་དོ་ཅོག་གི་རྟེན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྒོ་གསུམ་ནས་དགེ་བ་སྤྱད་དོ་ཅོག་གི་རྟེན་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་སྙམ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒོ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་ཡང་ཞེ་ན། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལུས་དང་ངག་གི་བརྩོན་འགྲུས་པས་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད་མཆོག་ཅེས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་ངོ་ཅོག་ཀྱང་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་བས་ན་མདོ་ལས་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་དོ། །སེམས་ཀྱིས་དྲངས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའོ། །སེམས་ཉིད་ང་ཡི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སེམས་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཐོག་མ་འཇུག་ཅིང་རྩོམ་པ་སྟེ་ཐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །གནས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་གྲུབ་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་མདོར་བསྡུས་པས་བསྟན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་དང་གནས་པའི་ཚིག་ཕྲུགས་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུས་ནི་དབྱེ་བ་བསྟན། ཐ་མའི་ཚིག་ཕྲུགས་གསུམ་གྱིས་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྩོམ་པ་ནི་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་རྩོམ་པ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལྟ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་


DTG114_Page_0159
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བདག་མེད་པ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འཁོར་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་སྐྱོ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཀྱང་སྤྱོད་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་དུ་ཡང་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་འོག་མ་སླ་བ་དག་ནི་མ་བཤད་དེ། དེ་དག་དང་འདྲ་བར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །སེམས་ལ་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་ནི་བདག་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་སྟེ། བཟོད་པ་མི་ཟད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་དབེན་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྤངས་པ་དང༌། དགེ་བ་རྩོམ་པ་གང་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པའོ། །སེམས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པའི་སེམས་ལ་རྟོག་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་སྦྱར་བ་ནི་ཐོས་པས་བཙལ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཤེས་རབ་མི་ཟད་པའི་སྐབས་ན་ཚུལ་བཞིན་སྦྱོར་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུར་སྦྱོར་རོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། མིང་ལ་སོགས་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཏེ་བརྗོད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པས་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པར་རིག་པ་ནི་སེམས་གནས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མིང་ནི་གང་དང་གང་གིས་སུ། ཆོས་རྣམས་གང་དང་གང་བརྗོད་པ། །དེ་ལ་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྲོས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་སྤངས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་བཏང་སྙོམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་འདྲིས་པར་བྱེད་པའོ། །དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་ནི་དྲན་པ་ཉ་བར་གཞག་པས་ལུས་ལ་


DTG114_Page_0160
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་མི་དམིགས་པའོ། །དབང་བོ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྫི་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྟོབས་ཉིད་དུ་གྱུར་བ་སྟེ། མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ས་དང་པོ་ལ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གར་ཡང་མི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལམ་གྱི་དོན་ནི་ཆོལ་བའི་དོན་ཡིན་པས་གར་ཡང་མི་འགྲོ་བ་ནི་གནས་སུ་ཕྱིན་ཟིན་པས་ལམ་ཚོལ་བ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཞི་བ་ནི་ཞི་གནས་ཚོལ་བའི་དབང་གིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པ་ལ་བྱའོ། །རྒྱུ་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྒྱུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའོ། །རྒྱུ་ཀུན་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་དེ་དག་མི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལས་ཇི་སྐད་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ལུས་ཀྱི་རྒྱན་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་རྩོམ་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ལུས་ངང་རྒྱན་དེ་དག་མི་དམིགས་པའོ། །ངག་གི་རྒྱན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཡན་ལག་ལྔ་འམ་དྲུག་ཅུ་འམ། སྟོང་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པར་རྩོམ་པའོ། །འཕགས་པ་མི་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་བའི་སྤྲོས་པ་སྤངས་ཏེ། སེམས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་གནས་པའོ། །བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འཇུག་པ་དང་གནས་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཐབས་སུ་ལྟ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་རྣམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རྩོམ་པ་དང༌། མིང་དང་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇུག་པ་རྣམས་ནི། སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཞེས་


DTG114_Page_0161
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། ཉམས་སུ་ལོན་པ་དང༌། མིང་དང་བརྡ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ནི་སེམས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་དག་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཐབས་ཇི་ལྟ་བུས་འཇུག་པ་སྟོན་ཏོ། །འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་གནས་དང༌། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལུས་དང་དག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དག་པར་བྲལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འོ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་མཚན་མའི་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འཇུག་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ལ་ཡང་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་གང་གི་མཐུས་འདུས་བྱས་སུ་ཡང་མི་གཏོང༌། འདུས་མ་བྱས་སུ་ཡང་མི་ལྟུང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་འདུས་བྱས་སུ་ཡང་མི་གཏོང་བ་ནི་འདུས་བྱས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་གནས་པས་ན་འདུས་མ་བྱས་སུ་མི་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།བསམ་གཏན་མི་ཟད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ལས་མི་གཡོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །


DTG114_Page_0162
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་མི་ཟད་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་བས་གཉེན་པོ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང༌། ངེས་པའི་ཚིག་གིས་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་གནས་པ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་པ་དང༌། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང༌། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཉི་མའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པས་ན་མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་གྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དཀའ་བར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ལ་དབང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། འཇུག་པ་དང༌། གནས་པ་དང༌། ལྡང་བ་ལ་དབང་བའི་ཁྱད་པར་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལས་ཀྱང་འཕགས་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་དང། ཕྱིར་ཉམས་པ་མེད་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་དང༌། ཤེས་བྱ་དང་ཉེན་མོངས་པ་མེད་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་དང༌། སེམས་ཅན་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པས། ཕན་འདོགས་


DTG114_Page_0163
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་གཅོད་པ་ལ་དབང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། ཉམས་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པ་དང༌། མཐར་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་དཀའ་བར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་མདོའི་ཚིག་དང་པོ་བཞིས་བསྟན། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་མདོའི་ཚིག་དེ་རེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་ནི། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང༌། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིའི་ཡན་ལག་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་བསམ་གཏན་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་གོ་སྙམ་དུ་དམིགས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་དམིགས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཁམས་གོང་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དེ་ལས་ལྡོག་ཅིང༌། ཁམས་གོང་མར་གནས་པར་མི་ནུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་ཤིན་ཏུ་དབང་དུ་གྱུར་པས་ཁམས་གོང་མ་ལས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་དམིགས་ཤིང་སྐྱེས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཚིག་དེ་དག་གིས་དཀའ་བར་སྤྱོད་པར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ལ་དབང་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་སྔར་བསྟན་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཤེས་པ་དེས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་


DTG114_Page_0164
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དབང་ཕྱུག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གནས་སུ་བཏུབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇུག་པ་དང༌། གནས་པ་དང༌། ལྡང་བ་ལ་དབང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་པོ་ཡང་ཅི་དགར་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། བར་དུ་ཡང་ཇི་ཙམ་འདོད་པའི་བར་དུ་གནས་ཤིང་ཐ་མར་ཡང་ནམ་དགའ་བ་ན་ལྡང་བར་བྱེད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ནི་དང་པོ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཤུགས་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་ལྡང་བར་ཡང་མི་ནུས་ལ། ནམ་འདོད་པ་ན་བསམ་གཏན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་མི་ནུས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལས་ཀྱང་འཕགས་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། ཞི་བ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཞི་བ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་འམ། ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཞི་བ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པ་མེད་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། མི་འཁྲུགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཉམས་པར་བྱར་མེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། ཤེས་བྱ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་


DTG114_Page_0165
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཐ་ཚིག་གོ །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་དང༌། ཆོས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་བ་ལས་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་འདིས་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ཕན་འདོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། བསྒྲལ་བ་ནི་ངན་སོང་དང༌། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་བསམ་བ་སྔོན་དུ་གཏོང་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་མི་ཟད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་གཅོད་པ་ལ་དབང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའོ། །བསམ་གཏན་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གོང་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཚན་མི་གྲག་པ་ནི་གྲག་པར་བྱེད། གང་དུ་གྲག་པར་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་གཅོད་པའོ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་འདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་


DTG114_Page_0166
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལ་སོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཐར་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུ་ཆེ་བའོ། །དེ་ལྟར་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ཐོགས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བསམ་གཏན་རྣམ་པར་དག་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ལྟག་ལ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་བརྗོད་དོ། །བསམ་གཏན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་སྟེ། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་འབྲས་བུ་གང་སྦྱང་བ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། གང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འོག་ནས་སྨོས་པ་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གི་ཚར་ཕྲུགས་ལྔས་ནི་ལྷའི་མིག་དང༌། ལྷའི་རྣ་བ་དང༌། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་མན་ཆད་ཚིག་གི་ཚར་ཕྲུགས་གསུམ་གྱིས་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། དངོས་གསལ་བ་རྣམས་ནི་མ་བཤད་དོ། །གང་གིས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མི་ཟད་པར་


DTG114_Page_0167
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཤེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་གཟུགས་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་མི་ཟད་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དག་ལྟར་མྱ་ངན་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་བརྗོད་དུ་མེད་བར་ཤེས་པ་ནི་སྒྲ་ཆེན་པོའམ་ཆུང་དུ་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་རྣ་བས་ཐོས་སོ་ཅོག་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པའི་མཐར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་འགོག་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སེམས་འགོག་པ་མངོན་སུམ་ཡང་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་བདག་དང་ཕ་རོལ་རྣམས་འདས་པའི་དུས་ན་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིང་བྱེད་པ་དང༌། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བདག་དང་ཕ་རོལ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཤེས་པའོ། །གང་དུས་གསུམ་ལ་མ་ཆགས་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མཚན་མ་དང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་ཅིང༌། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །ཞིང་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གསེར་དང༌། བཻ་ཌཱུཪྻ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ནི་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་འདི་ནི་མངོན་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མཉམ་པར་མཐོང་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཟོ་དང༌། གསོ་བ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་ཅིང་ཐུན་མོང་དུ་


DTG114_Page_0168
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མཐུས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་མཐུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། སྤྱི་བོར་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། མདོར་ན་གང་ཇི་ཙམ་དུ་མཚན་མ་དང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ། མཚན་མ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་གཉེན་པོ་ཚད་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སེམས་གཡེང་བ་ཇི་སྙེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང༌། དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གནས་པའི་སེམས་གཡེང་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང༌། སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་དང༌། སེམས་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དེ་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སེམས་གཡེང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་དང༌། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་རྒྱུ་ལ་བྱའོ། །སེམས་གཞག་པ་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སེམས་གཡེང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སེམས་གཡེང་བ་དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང༌། སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སེམས་གཡེང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཉེན་པོ་


DTG114_Page_0169
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ངེས་པའི་ཚིག་གིས་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ལ་གནས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དུ་སྨོས་པ་སེམས་གཞག་པ་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞུམ་པ་དང༌། རྒོད་པ་སྤངས་པ་ཡིན་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པས་ན། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྔར་སྨོས་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞག་པས་ན་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ནི་འོག་ནས་སྨོས་པ་སྟེ། གང་དང་གང་དག་མཉམ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་ལས་ཉོན་མོངས་པ་མིང་གིས་སྨོས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་ན་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཅིང་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ལ་གནས་པས་ན། དེ་ཕྱིར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་དང་མཉམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་གང་དང་མཉམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་བཞིན་གཅིག་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་གང་དང་མཉམ་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་དང་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང༌། གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་རང་བཞིན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མའི་དངོས་པོ་མེད་དེ་དེ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་


DTG114_Page_0170
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བཞིན་དེ་ལྟར་གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་འདྲ་བར་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྒོམ་ཞིང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཞུགས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར། སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཕན་པར་མི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པའོ། །ཕན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་འདྲ་བར་སེམས་པས་ན་སྙོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྙོམས་པའི་དཔེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ས་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་མཐོ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པར་གནས་པའོ། །མི་དམའ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བདག་ཐོས་ནས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་མཐོ་མི་དམའ་བར་གནས་པས་མི་གཡོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཀྱང་བསྐྱོད་མི་ནུས་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལུས་དང༌། སེམས་དང༌། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་འདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང༌། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལྟར་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པས་སྤྱོད་ལམ་མ་བཅོས་པ་སྟེ། ཚིག་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་ཏེ། སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང༌། རྒྱུ་བའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་མི་རྒོད་པ་དང༌། གནས་པའི་ཚེ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང༌། གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གཡེང་བའི་ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་ཏོ། །རན་པར་སྨྲ་ཞིང་མང་དུ་མི་སྨྲ་བས་མུ་ཅོར་མི་སྨྲ་བ་དང༌། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་བདེན་པར་སྨྲ་བས་ཚིག་མ་འཆལ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་ཏོ། །དོན་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྒོམ་


DTG114_Page_0171
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པར་བྱ་བའི་དན་དང་ཆོས་དང༌། སྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པ་དང༌། མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྡུས་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །དབྱར་དང༌། སྟོན་དང༌། དགུན་དང༌། དགུན་སྨད་དང༌། དཔྱིད་དང༌། སོས་ཀའི་དུས་གང་གི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཤེས་པས་དུས་ཤེས་པ་དང༌། དེ་ལ་ཡང་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང༌། ཆ་སྨད་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཆེ་བསྒོམ་པ་ཤེས་པས་ཚོད་ཤེས་པ་དང༌། འདི་ནི་ལྡང་བའི་དུས་སོ། །འདི་ནི་ཟས་ཀྱི་དུས་སོ། །འདི་ནི་འཆགས་པའི་དུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ནི་དུས་མིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་ཚིག་དེ་དག་གིས་ནི་བསྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྙེགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་ཟིན་པ་སྟོན་ཏེ། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྒྱལ་རིགས་དང༌། རྗེའུ་རིགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྙེགས་ཏེ་དེ་དག་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའི་ཐབས་མཁས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་དེ་དག་གི་ནང་ན་གནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མ་འདྲེས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལས་འདས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདུ་འཛིའི་ནང་ན་ཡང་སྤྱོད་ལམ་དབེན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་སྙེགས་ཤིང་འདུ་འཛི་མང་པོའི་ནང་ན་གནས་ན་ཡང་སེམས་དབེན་ཅིང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བྲིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དག་གི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་ཀྱང་མི་འདོར་ལ། ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་


DTG114_Page_0172
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཅད་དུ་ཡང་སྣང་ངོ༌། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བཤད་ན། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་སྙམ་ནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ནི་གང་ཤེས་རབ་ནི་གང་ཞེན་ཞེས་དྲིས་པ་དང༌། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་གཞོག་པ་ན་སེམས་ཅན་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །མཉམ་པར་གཞོག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་འདོགས་པ་ནི་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐབས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཡང་རབ་ཏུ་སྤངས་ཏེ། རྟོག་པ་ཞི་བ་དང་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཚིག་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྟེ། དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་བསམ་གཏན་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྟོན་པའོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་དང་ཚིག་རྣམས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ལ་འཇུག་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་ལྟ་བའོ། །གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འབབ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བབ་པའི་དོན་དུ་འདྲ་བར་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་ཆོས་དབྱེར་མེད་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱན་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དགེ་སྟེ། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེར་མེད་པ་


DTG114_Page_0173
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དག་གིས་མཚན་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས་བཏགས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡང་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་ངོར་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་དེས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །སེམས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་སེམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབིགས་པར་མཐུ་སྐྱེད་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གཡེང་བ་མེད་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་བྱེད་པའོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ནི་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་སྟེ། དེས་ད་ཡང་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་ཀྱི་མཐུ་བསྐྱེད་ཅིང༌། བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་ཐབས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་འདིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་དམིགས་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་གནས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང༌། དགེ་བའི་རྩ་བ་གཉིས་ཀ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བཞིན་ལས་གྲུབ་པ། ཐ་གྲུ་ཆེ་ཞིང་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་བཞིན་ལས་གྲུབ་པ། ཐ་གྲུ་ཆེ་ཞིང་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་དག་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་གཟུང་བར་སེམས་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་བཀོད་པ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚེ་བསྐལ་པ་དུ་མར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་རྒྱུས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དང༌། རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མདོ་དག་ལས་གསུངས་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞིག་སྦྱར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་འདོད་པ་


DTG114_Page_0174
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བའོ། །བསྐོར་བ་ཡང་མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དུ་མེད་པའོ། །མི་བསྐོར་བ་ཡང་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཙམ་དུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་ཏེ་བཤད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྟེ་དེ་གཉིས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་བསམ་པ་མངོན་དུ་གཏོང་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་སུའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་དང་ལྡན། ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ། ཁ་ཅིག་ནི་འདུ་ཤེས་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་མཐུན་པ་ནི་ས་དང་པོ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མོས་པ་དང་སྤྱོད་པའི་ས་གཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་བྱའོ། །མདོར་ན་ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྨོན་པ་དང༌། རེ་བ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ནི་ཐབས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཚེ་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་མཚན་མ་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པའམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་ཐབས་དང་བྲལ་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ཉི་ཚེ་


DTG114_Page_0175
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གླགས་མི་རྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ནི་བདུད་རྣམས་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱ་བར་ཡང་མི་ནུས་ལ། བདུད་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་ཀྱང་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟར་ཏིང་འཛིན་འདི་དག་མཐའ་ཡས་དཔག་མེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་མིང་གིས་སྨོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ལྟ་བུ་གཞན་ཡང་མཐའ་ཡས་ཏེ་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་དཔག་པར་མི་ནུས་པའི་དོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དག་གི་ཕ་རོལ་སོང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟར་མཐའ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བསམ་གཏན་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ལ་མི་ཉམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་ཅ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱང་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་མི་ཟད་པ་ཡང་འོག་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པས་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ཤེས་བྱ་མཐའ་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་དང༌། རྣམ་པར་མ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་


DTG114_Page_0176
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

བདུན་དུ་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་དང༌། འཇུག་པ་དང༌། ངེས་པའི་ཚིག་དང༌། འབྲས་བུ་དང༌། རང་བཞིན་དང་ཡུལ་དང༌། ལས་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་རྣམ་པ་ནི་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིས་བསྟན། འཇུག་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་གིས་བསྟན། ངེས་པའི་ཚིག་ནི་རིགས་པའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་ཚར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། རང་བཞིན་ནི་འགྲོགས་པ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པས་བསྟན། ཡུལ་ནི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པས་བསྟན། ལས་ནི་གཞན་ཡང་དག་པ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་འཇུག་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང༌། ཤེས་རབ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང༌། བསྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྗོད་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཇུག་པའོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་འགྲོགས་པ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་ཅིག་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པའོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བརྒྱད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་འདིས་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལེའུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་


DTG114_Page_0177
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

པས་ནི་བསྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བརྗོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་དེའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འཇུག་པ་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒྲ་ནི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་ལན་དུ་ཐོས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འཇུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་པས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཐོས་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གམ་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་དེའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་འདྲི་བའི་ཚིག་སྟེ། ཤེས་རབ་དེའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་འདུན་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་སྟོན་ཏེ། འདུན་པ་ནི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཉན་པར་འདོད་པ་ལས་ཐོས་པ་དང་ཤེས་རབ་འབྱུང་གི་འདོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ནི་ཤེས་རབ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཐོས་པ་ལས་འདུན་པའི་རྣམ་པ་འབྱུང་གི་མ་ཐོས་པ་ལས་མ་ཡིན་པས་ཐོས་པ་ནི་འདུན་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདུན་པ་དང་ཐོས་པ་གཉིས་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་པར་བལྟའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་དྲིས་པ་ན། འདུན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དེ་འདུན་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པའི་སྒྲ་ནི་བསམ་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །བསམ་པའི་རྣམ་པ་ནི། གོང་དུ་བསམ་པ་མི་ཟད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་བསམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང༌། བདེ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པའོ། །


DTG114_Page_0178
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་གནས་ནས་སྟོན་ནས་དགེ་བའི་གནས་སུ་འགོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བདེ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཕོངས་པ་དང༌། མགོན་མེད་པ་དང༌། རྟེན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སྤངས་ཏེ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པའི་རྣམ་པ་ནི་གོང་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་བྱའོ། །སྦྱོར་བའི་བསམ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཕོངས་པ་སེལ་བའི་སྦྱོར་པ་དང། མོས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྦྱོར་བ་དང༌། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་བཟོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །སེམས་ཅན་དངོས་པོ་གང་གིས་ཕོངས་པ་དེ་ལ་དེ་གཏོང་བ་ནི་ཕོངས་པ་སེལ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པའི་སྐབས་སུ་ཟས་འདོད་པ་ལ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། བཏུང་བ་འདོད་པ་ལ་བཏུང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །མོས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང༌། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའི་སྐབས་སུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གཟུང་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །ཤེས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྨོན་ལམ་གྱིས་ཤེས་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། གང་གོང་དུ་སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དཀའ་བར་སྤྱད་པ་བཟོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་


DTG114_Page_0179
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནང་གི་སྡུག་བསྔལ་མགོ་དང༌། རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་བཏང་བ་དང༌། ཕྱིའི་སྡུག་བསྔལ་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་དུ་བཙུན་པ་ཤར་དྭ་ཏིའི་བུ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང༌། ཆོས་སྦྱིན་བ་སྟོན་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྟོབས་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྐྱབས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྐྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་པ་ལས་བསྐྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལས་ངན་པ་སྤོང་དུ་འཛུད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པའོ། །སྟོབས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བར་དུ་སྦྱིན་པ་དང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །སྐྱབས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ངན་པར་མི་ལྟུང་བར་སྐྱོབ་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྟུང་བར་སྐྱོབ་པ་དང༌། འཁོར་པའི་ལམ་ངན་པར་མི་ལྟུང་བར་སྐྱོབ་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བར་སྐྱོབ་པའོ། །ཆོས་ཐོས་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བ་ལས་བསྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། དགེ་བ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང༌། འབྲས་བུ་སྟོབས་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པ་ནི་ཆོ་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་ལ་སོགས་པས་མི་སྙེམས་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་བག་མེད་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། བག་མེད་པར་ཡང་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་དང༌། བདག་ལས་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །གཞན་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱུར་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ལས་བྱུང་བའོ།།


DTG114_Page_0180
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དེ་ལ་བྱུར་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྱུང་བ་དང༌། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཉེ་བར་འོངས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའོ། །བདག་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་འདུ་འཛི་ལས་འབྱུང་བ་དང༌། ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་འདུ་འཛི་ལས་འབྱུང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཁྱེའུ་དང༌། བུ་མོ་དང༌། འགྲོ་བ་བཟང་མོ་དང༌། རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེ་བར་མོས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའོ། །ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་འདོད་པ་དང་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པའི་རྒྱུས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་དེ་དག་སྔོན་འབྱུང་བ་ཡང་སྤོང་པར་བྱེད་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ན་བག་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གུས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་པ་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་སྟེ། མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ནི་རི་བོང་ལ་མཆོང་ན་ཡང་བསྒྲིམས་ཏེ་མཆོང་གི་མ་བསྒྲིམས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་མཆོང་ན་ཡང་བསྒྲིམས་ཏེ་མཆོང་གི་མ་བསྒྲིམས་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བརྙས་པ་མེད་པར་བྱས་ནས་གུས་པར་ཉན་པའོ། །མཐུན་པར་འཛིན་པ་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །བཀའ་བློ་བདེ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཉན་པ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་གུས་པ་སྟོན་པའོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཅི་རིགས་པར་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་ངག་གིས་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་བསྙན་བཀུར་མི་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་སྟེ། བསྙེན་བཀུར་མེད་པ་ནི་ཉན་པ་ཁྲི་མཐོ་ལ། འཆད་པ་ཁྲི་དམའ་བ་ལ་བཞག་ཅིང༌། རྐང་ལག་བརྐྱང་བ་དང་ཁ་གླལ་བ་ལ་སོགས་པས་ངན་དོན་ཉན་པ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་བླ་མར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་རྣམ་བ་ཞེས་བྱའོ།།


DTG114_Page_0181
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བ་དང༌། ནང་དུ་གཉིད་དང་རྨུགས་པས་སེམས་བསྡུས་པ་ཆོས་ཉན་པའི་དྲི་མ་གཉིས་མེད་པར་ཉན་པ་སྟེ། མདོ་ལས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཉན་པའི་དྲི་མ་སྟེ། དེ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱའོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། སེམས་རྒོད་པ་དང་ཞུམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང༌། དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་གི ། རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རྟོག་པའོ། །དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ནི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་བའི་ཚོར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འགྱུར་བ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལ་དགོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་ནི་གཡེང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གཡེང་བ་དང༌། ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བ་དང༌། ནང་དུ་གཡེང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གཡེང་བ་ནི་ཆོས་ཉན་པའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་རྟོག་པ་འཇུག་པའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བ་ནི་ཆོས་ཉན་པའི་ཚེ་ཉན་པར་མི་འདོད་ཅིང་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པ་འབྱུང་བའོ། །ནང་དུ་གཡེང་བ་ནི་ཆོས་ཉན་བའི་ཚེ་ཞུམ་པའམ་རྒོད་པའི་དབང་དུ་གྱུར་བའོ། །གནས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མི་རྒོད་པ་སྟེ། གནས་གཅིག་ན་འདུག་ཅིང་ཉན་པའོ། །རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་དཀོན་པས་འདུ་ཤེས་ནས་ཉན་པ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང༌། བསྒྲུབ་དཀའ་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་ཉན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་བདག་ཉིད་ངལ་པར་བྱེད་པའི་


DTG114_Page_0182
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

མཐའ་དང༌། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་བ་དབུ་མའི་ལམ་བདེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྒྱ་ལམ་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་བཤད་པ་ཡང་བརྒྱ་ལམ་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་མཉན་པ་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པས་དུག་གསུམ་གྱི་ནད་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་ཚིག་གོང་མ་གསལ་བར་བཤད་དོ། །དྲན་པའི་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དྲན་པ་ཉིད་སྣོད་ཡིན་པས་ན་དྲན་པའི་སྣོད་དེ། དྲན་པའི་སྒྲས་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱའོ། །སྣོད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་མི་བརྗེད་པའི་གཞི་ལ་བྱ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་ཡིད་གཞུངས་པ་འབྱུང་སྟེ། མི་བརྗེད་པའི་གཞི་བྱེད་པས་ན་ཐོས་པ་ནི་དྲན་པའི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱ་སྟེ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང༌། མ་བཞག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་རྟོགས་པ་དེས་ཤེས་པས་ན་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་སྒྲས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱའོ། །བློ་གྲོས་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་གྲོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་བློ་ཆེ་བ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབར་བའམ་གསལ་བ་ལྟ་བུ་ལ་བྱ་སྟེ། ཐོས་པ་ལ་བློ་གྲོས་གསལ་བར་འགྱུར་བས་ན་བློ་གྲོས་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱ་ལ། འཇུག་པ་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐོས་པ་ལས་བློ་ལ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པ་འབྱུང་བ་ན་ཐོས་པ་ནི་བློ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དྲན་པ་དེའི་སྣོད་ཡིན་པས་ན་དྲན་པའི་སྣོད་དེ། དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་དང་དོན་མི་བརྗེད་པའོ། །དྲན་པ་དེའི་སྣོད་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་


DTG114_Page_0183
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

རབ་སྟེ། སྔོན་ཐོས་པའི་གཞི་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་གི་མཐོས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དེ་ལ་འཇུག་པས་ན་བློ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། བློ་ནི་ཐོགས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱའོ། །འཇུག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་དེ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བས་ན་ཐོས་པ་ནི་བློ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བློ་འདིས་འཇུག་པས་ན་བློ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། བློ་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་བཞིན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་ཡང་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྐབས་འདིར་ཡང་ཐོས་པ་ནི་བློ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ་མི་ངོམས་པར་ཉན་པ་ནི་དེ་དག་ཉན་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའོ། །གཏོང་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཆད་པའོ། །སྤེལ་བ་ནི་གང་ཟག་འགའ་ཙམ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་དུ་བར་འགའ་འཆད་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྟག་ཏུ་འཆད་པའོ། །ཡང་ན་གཏོང་བ་སྤེལ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དང༌། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་དང༌། དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མཐོ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སུས་སྦྱིན་པར་བྱེད། སུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཅི་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སུས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཏོང་པ་པོའི་གང་ཟག་གིས་སོ། །སུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཞི་ལ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཕན་འདོགས་པ་དང༌། སྡུག་པ་དང༌། ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕོངས་པ་མགོན་དང་སྐྱབས་མེད་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཚོང་པ་དང༌། གདོལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་འདོགས་པ་ནི་ཕ་མ་དང་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཞུགས་པ་ལས་འབྱིན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སོ། །སྡུག་པ་ནི་སྨོས་འདྲིན་གང་


DTG114_Page_0184
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

དག་དེ་ལ་བྱམས་པའམ། གཏམ་འདྲེས་པ་དང༌། ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་དང༌། འགྲོགས་བཤེས་རྣམས་སོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནི་གང་ཉོན་མོངས་པ་གདུལ་བ་ལ་ཞུགས་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་བཏུལ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་གནས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་སུ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའོ། །ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོའོ། །ཅིས་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཆགས་པ་མེད་པ་དང༌། གཏོང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་བལྟ་པ་དང༌། འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། བརྙས་པ་མེད་པར་རང་གི་ལག་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བའི་རྒྱུས་སྦྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་སྙིང་པོ་མེད་པར་འཛིན་པ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་གི་གཞན་ལས་མ་ཡིན་པས་ན་ཐོས་པ་ནི་གཏོང་བ་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། དུལ་བ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པས་དུལ་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དུལ་བ་སྟེ། དེའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དུལ་བས་ན་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅང་ཤེས་པ་ནི་ལམ་དྲང་པོ་ནས་ཇི་སྲིད་བགྲོད་པར་བྱ་བར་ཕྱིན་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ལམ་དྲང་པོ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་དང༌། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང༌། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །བགྲོད་པར་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་འཕགས་པའི་ལམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་ཐོས་པ་ནི་དུལ་ཞིང་ཅང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མང་པོ་ལས་རྣམ་པ་མང་དུ་ཆོས་གང་ཐོག་མར་དགེ་བ་བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། །ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། །མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ།


DTG114_Page_0185
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཕར་ཆེར་ཐོས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་མང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་ལ་ཐོས་པའོ། །རྣམ་པ་མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་ཉིད་ལ་ལན་གྲངས་མང་དུ་ཐོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་གི །མ་ཐོས་པ་ལས་མ་ཡིན་པས་ནི་ཐོས་པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་དགའ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ལ། ལུས་དང་དག་དང་ཡིད་ཀྱི་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ནས་ཉན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་མཉན་ན། དགའ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བས་ན་ཐོས་པ་ནི་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་དགའ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་ཉན་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མི་མཛེས་པ་མི་སྟོན་ཅིང༌། འདུད་པ་དང༌། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཀྱིས་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཉན་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པའི་བསམ་པ་དང༌། འཕྱས་གདགས་པའི་བསམ་པ་དང༌། ཀླན་ཀའི་བསམ་པ་མེད་ཅིང༌། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ལམ་སྟོབས་པར་བྱེད་པའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཉན་པའོ། །ངག་གིས་གུས་པར་བྱེད་དེ་ཉན་པ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ལ་ནམས་ཀྱང་ཞེར་འདེབས་པའི་ཚིག་མི་སྨྲ་ཞིང༌། རྟག་ཏུ་དེའི་ཡོན་ཏན་རྫོང་པར་བྱེད་པའོ། །ཐོས་པ་ལས་སེམས་མ་འཁྲུགས་ཤིང༌། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྡན་པར་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང༌། སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་པོས་གཡེན་སྤྱོ་བ་མེད་པས་སེམས་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། སེམས་བདེན་ལུས་བདེ་བར་འགྱུར་བས་ལུས་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོས་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ལྷག་མཐོང་གིས་ཐེ་ཚོམ་དང་ཡིད་གཉིས་སེལ་བར་བྱེད་པས་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྐྱོན་གཉིས་སོ། །ཧ་ཅང་བརྟུན་དྲགས་པ་དང༌། གཡེལ་བ་ལས་ཕྱིས་ཆོས་ཉན་པར་མི་འདོད་པའམ། ཆེད་འགའ་ཉན། ཆེད་འགའ་མི་ཉན་པ་ནི་སྐྱོ་བ་སྟེ། དེ་


DTG114_Page_0186
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

ལྟ་བུ་མེད་པས་མི་སྐྱོ་བར་ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དང་ཆོས་དང་ནན་ཏན་ཉན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང༌། བཤད་པར་བྱ་བ་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉན་པར་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མདོའི་སྡེ་དང༌། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང༌། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང༌། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང༌། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང༌། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང༌། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང༌། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང༌། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང༌། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང༌། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་དག་གོ །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་འདུལ་བ་དེ་དང་དེ་དག་དང༌། འདུལ་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཟས་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཁམས་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང༌། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང༌། དབང་པོ་དང༌། སྟོབས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་དང༌། མི་སྡུག་པ་དང༌། དབུགས་རྔུབ་པ་དང༌། དབྱུང་བ་དང༌། བསླབ་པ་དང༌། ཤེས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དག་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་མཐུན་པ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་རིམ་གྱིས་བཀོད་ཅིང་སྦྱར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ནི་གང་གི་ཐ་མའི་མཇུག་ཏུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང༌། བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པའོ། །ལུང་དུ་བསྟེན་པའི་སྡེ་ནི་གང་ལས་ཉན་ཐོས་ཤི་འཕོས་པ་དང༌། དུས་བྱས་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་ལུང་སྟོན་པ་དང༌། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ནི་རྐྱང་པས་བཤད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྩ་བ་གཉིས་པའམ། གསུམ་པ་


DTG114_Page_0187
[མ་དཔེ་གཟིགས་ན་འདིར་གནོན།]

image
[